20 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
प्राग्ज्योतिषम् अथाभ्येत्य व्यचरत्स हयोत्तमः
भगदत्तात्मजस्तत्र निर्ययौ रणकर्कशः
vaiśaṃpāyana uvāca
prāgjyotiṣam athābhyetya vyacaratsa hayottamaḥ
bhagadattātmajastatra niryayau raṇakarkaśaḥ
- 2
स हयं पाण्डुपुत्रस्य विषयान्तम् उपागतम्
युयुधे भरतश्रेष्ठ वज्रदत्तो महीपतिः
sa hayaṃ pāṇḍuputrasya viṣayāntam upāgatam
yuyudhe bharataśreṣṭha vajradatto mahīpatiḥ
- 3
सो ऽभिनिर्याय नगराद्भगदत्तसुतो नृपः
अश्वम् आयान्तम् उन्मथ्य नगराभिमुखो ययौ
so 'bhiniryāya nagarādbhagadattasuto nṛpaḥ
aśvam āyāntam unmathya nagarābhimukho yayau
- 4
तम् आलक्ष्य महाबाहुः कुरूणाम् ऋषभस्तदा
गाण्डीवं विक्षिपंस्तूर्णं सहसा समुपाद्रवत्
tam ālakṣya mahābāhuḥ kurūṇām ṛṣabhastadā
gāṇḍīvaṃ vikṣipaṃstūrṇaṃ sahasā samupādravat
- 5
ततो गाण्डीवनिर्मुक्तैर् इषुभिर्मोहितो नृपः
हयम् उत्सृज्य तं वीरस्ततः पार्थम् उपाद्रवत्
tato gāṇḍīvanirmuktair iṣubhirmohito nṛpaḥ
hayam utsṛjya taṃ vīrastataḥ pārtham upādravat
- 6
पुनः प्रविश्य नगरं दंशितः स नृपोत्तमः
आरुह्य नागप्रवरं निर्ययौ युद्धकाङ्क्षया
punaḥ praviśya nagaraṃ daṃśitaḥ sa nṛpottamaḥ
āruhya nāgapravaraṃ niryayau yuddhakāṅkṣayā
- 7
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि
दोधूयता चामरेण श्वेतेन च महारथः
pāṇḍureṇātapatreṇa dhriyamāṇena mūrdhani
dodhūyatā cāmareṇa śvetena ca mahārathaḥ
- 8
ततः पार्थं समासाद्य पाण्डवानां महारथम्
आह्वयामास कौरव्यं बाल्यान्मोहाच्च संयुगे
tataḥ pārthaṃ samāsādya pāṇḍavānāṃ mahāratham
āhvayāmāsa kauravyaṃ bālyānmohācca saṃyuge
- 9
स वारणं नगप्रख्यं प्रभिन्नकरटामुखम्
प्रेषयामास संक्रुद्धस्ततः श्वेतहयं प्रति
sa vāraṇaṃ nagaprakhyaṃ prabhinnakaraṭāmukham
preṣayāmāsa saṃkruddhastataḥ śvetahayaṃ prati
- 10
विक्षरन्तं यथा मेघं परवारणवारणम्
शास्त्रवत्कल्पितं संख्ये त्रिसाहं युद्धदुर्मदम्
vikṣarantaṃ yathā meghaṃ paravāraṇavāraṇam
śāstravatkalpitaṃ saṃkhye trisāhaṃ yuddhadurmadam
- 11
प्रचोद्यमानः स गजस्तेन राज्ञा महाबलः
तदाङ्कुशेन विबभावुत्पतिष्यन्न् इवाम्बरम्
pracodyamānaḥ sa gajastena rājñā mahābalaḥ
tadāṅkuśena vibabhāvutpatiṣyann ivāmbaram
- 12
तम् आपतन्तं सम्प्रेक्ष्य क्रुद्धो राजन्धनंजयः
भूमिष्ठो वारणगतं योधयामास भारत
tam āpatantaṃ samprekṣya kruddho rājandhanaṃjayaḥ
bhūmiṣṭho vāraṇagataṃ yodhayāmāsa bhārata
- 13
वज्रदत्तस्तु संक्रुद्धो मुमोचाशु धनंजये
तोमरान् अग्निसंकाशाञ्शलभान् इव वेगितान्
vajradattastu saṃkruddho mumocāśu dhanaṃjaye
tomarān agnisaṃkāśāñśalabhān iva vegitān
- 14
अर्जुनस्तान् असंप्राप्तान्गाण्डीवप्रेषितैः शरैः
द्विधा त्रिधा च चिछेद ख एव खगमैस्तदा
arjunastān asaṃprāptāngāṇḍīvapreṣitaiḥ śaraiḥ
dvidhā tridhā ca cicheda kha eva khagamaistadā
- 15
स तान्दृष्ट्वा तथा छिन्नांस्तोमरान्भगदत्तजः
इषून् असक्तांस्त्वरितः प्राहिणोत्पाण्डवं प्रति
sa tāndṛṣṭvā tathā chinnāṃstomarānbhagadattajaḥ
iṣūn asaktāṃstvaritaḥ prāhiṇotpāṇḍavaṃ prati
- 16
ततो ऽर्जुनस्तूर्णतरं रुक्मपुङ्खान् अजिह्मगान्
प्रेषयामास संक्रुद्धो भगदत्तात्मजं प्रति
tato 'rjunastūrṇataraṃ rukmapuṅkhān ajihmagān
preṣayāmāsa saṃkruddho bhagadattātmajaṃ prati
- 17
स तैर्विद्धो महातेजा वज्रदत्तो महाहवे
भृशाहतः पपातोर्व्यां न त्वेनम् अजहात्स्मृतिः
sa tairviddho mahātejā vajradatto mahāhave
bhṛśāhataḥ papātorvyāṃ na tvenam ajahātsmṛtiḥ
- 18
ततः स पुनर् आरुह्य वारणप्रवरं रणे
अव्यग्रः प्रेषयामास जयार्थी विजयं प्रति
tataḥ sa punar āruhya vāraṇapravaraṃ raṇe
avyagraḥ preṣayāmāsa jayārthī vijayaṃ prati
- 19
तस्मै बाणांस्ततो जिष्णुर्निर्मुक्ताशीविषोपमान्
प्रेषयामास संक्रुद्धो ज्वलितान् इव पावकान्
tasmai bāṇāṃstato jiṣṇurnirmuktāśīviṣopamān
preṣayāmāsa saṃkruddho jvalitān iva pāvakān
- 20
स तैर्विद्धो महानागो विस्रवन्रुधिरं बभौ
हिमवान् इव शैलेन्द्रो बहुप्रस्रवणस्तदा
sa tairviddho mahānāgo visravanrudhiraṃ babhau
himavān iva śailendro bahuprasravaṇastadā

