16 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तस्मिन्यज्ञे प्रवृत्ते तु वाग्मिनो हेतुवादिनः
हेतुवादान्बहून्प्राहुः परस्परजिगीषवः
vaiśaṃpāyana uvāca
tasminyajñe pravṛtte tu vāgmino hetuvādinaḥ
hetuvādānbahūnprāhuḥ parasparajigīṣavaḥ
- 2
ददृशुस्तं नृपतयो यज्ञस्य विधिम् उत्तमम्
देवेन्द्रस्येव विहितं भीमेन कुरुनन्दन
dadṛśustaṃ nṛpatayo yajñasya vidhim uttamam
devendrasyeva vihitaṃ bhīmena kurunandana
- 3
ददृशुस्तोरणान्यत्र शातकुम्भमयानि ते
शय्यासनविहारांश्च सुबहून्रत्नभूषितान्
dadṛśustoraṇānyatra śātakumbhamayāni te
śayyāsanavihārāṃśca subahūnratnabhūṣitān
- 4
घटान्पात्रीः कटाहानि कलशान्वर्धमानकान्
न हि किंचिद् असौवर्णम् अपश्यंस्तत्र पार्थिवाः
ghaṭānpātrīḥ kaṭāhāni kalaśānvardhamānakān
na hi kiṃcid asauvarṇam apaśyaṃstatra pārthivāḥ
- 5
यूपांश्च शास्त्रपठितान्दारवान्हेमभूषितान्
उपक्ᄆप्तान्यथाकालं विधिवद्भूरिवर्चसः
yūpāṃśca śāstrapaṭhitāndāravānhemabhūṣitān
upakᄆptānyathākālaṃ vidhivadbhūrivarcasaḥ
- 6
स्थलजा जलजा ये च पशवः केचन प्रभो
सर्वान् एव समानीतांस्तान् अपश्यन्त ते नृपाः
sthalajā jalajā ye ca paśavaḥ kecana prabho
sarvān eva samānītāṃstān apaśyanta te nṛpāḥ
- 7
गाश्चैव महिषीश्चैव तथा वृद्धाः स्त्रियो ऽपि च
औदकानि च सत्त्वानि श्वापदानि वयांसि च
gāścaiva mahiṣīścaiva tathā vṛddhāḥ striyo 'pi ca
audakāni ca sattvāni śvāpadāni vayāṃsi ca
- 8
जरायुजान्य् अण्डजानि स्वेदजान्युद्भिदानि च
पर्वतानूपवन्यानि भूतानि ददृशुश्च ते
jarāyujāny aṇḍajāni svedajānyudbhidāni ca
parvatānūpavanyāni bhūtāni dadṛśuśca te
- 9
एवं प्रमुदितं सर्वं पशुगोधनधान्यतः
यज्ञवाटं नृपा दृष्ट्वा परं विस्मयम् आगमन्
ब्राह्मणानां विशां चैव बहुमृष्टान्नम् ऋद्धिमत्
evaṃ pramuditaṃ sarvaṃ paśugodhanadhānyataḥ
yajñavāṭaṃ nṛpā dṛṣṭvā paraṃ vismayam āgaman
brāhmaṇānāṃ viśāṃ caiva bahumṛṣṭānnam ṛddhimat
- 10
पूर्णे शतसहस्रे तु विप्राणां तत्र भुञ्जताम्
दुन्दुभिर्मेघनिर्घोषो मुहुर्मुहुर् अताड्यत
pūrṇe śatasahasre tu viprāṇāṃ tatra bhuñjatām
dundubhirmeghanirghoṣo muhurmuhur atāḍyata
- 11
विननादासकृत्सो ऽथ दिवसे दिवसे तदा
एवं स ववृते यज्ञो धर्मराजस्य धीमतः
vinanādāsakṛtso 'tha divase divase tadā
evaṃ sa vavṛte yajño dharmarājasya dhīmataḥ
- 12
अन्नस्य बहवो राजन्न् उत्सर्गाः पर्वतोपमाः
दधिकुल्याश्च ददृशुः सर्पिषश्च ह्रदाञ्जनाः
annasya bahavo rājann utsargāḥ parvatopamāḥ
dadhikulyāśca dadṛśuḥ sarpiṣaśca hradāñjanāḥ
- 13
जम्बूद्वीपो हि सकलो नानाजनपदायुतः
राजन्न् अदृश्यतैकस्थो राज्ञस्तस्मिन्महाक्रतौ
jambūdvīpo hi sakalo nānājanapadāyutaḥ
rājann adṛśyataikastho rājñastasminmahākratau
- 14
तत्र जातिसहस्राणि पुरुषाणां ततस्ततः
गृहीत्वा धनम् आजग्मुर्बहूनि भरतर्षभ
tatra jātisahasrāṇi puruṣāṇāṃ tatastataḥ
gṛhītvā dhanam ājagmurbahūni bharatarṣabha
- 15
राजानः स्रग्विणश्चापि सुमृष्टमणिकुण्डलाः
पर्यवेषन्द्विजाग्र्यांस्ताञ्शतशो ऽथ सहस्रशः
rājānaḥ sragviṇaścāpi sumṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ
paryaveṣandvijāgryāṃstāñśataśo 'tha sahasraśaḥ
- 16
विविधान्यन्नपानानि पुरुषा ये ऽनुयायिनः
तेषां नृपोपभोज्यानि ब्राह्मणेभ्यो ददुः स्म ते
vividhānyannapānāni puruṣā ye 'nuyāyinaḥ
teṣāṃ nṛpopabhojyāni brāhmaṇebhyo daduḥ sma te

