18 shlokas
- 1
अवाङ्मुखमथो दीनं दृष्ट्वा सोममिवाप्लुतम्
राघवं लक्ष्मणो वाक्यं हृष्टो मधुरमब्रवीत्
avāṅmukhamatho dīnaṃ dṛṣṭvā somamivāplutam
rāghavaṃ lakṣmaṇo vākyaṃ hṛṣṭo madhuramabravīt
- 2
न संतापं महाबाहो मदर्थं कर्तुमर्हसि
पूर्वनिर्माणबद्धा हि कालस्य गतिरीदृशी
na saṃtāpaṃ mahābāho madarthaṃ kartumarhasi
pūrvanirmāṇabaddhā hi kālasya gatirīdṛśī
- 3
जहि मां सौम्य विस्रब्धः प्रतिज्ञां परिपालय
हीनप्रतिज्ञाः काकुत्स्थ प्रयान्ति नरकं नराः
jahi māṃ saumya visrabdhaḥ pratijñāṃ paripālaya
hīnapratijñāḥ kākutstha prayānti narakaṃ narāḥ
- 4
यदि प्रीतिर्महाराज यद्यनुग्राह्यता मयि
जहि मां निर्विशङ्कस्त्वं धर्मं वर्धय राघव
yadi prītirmahārāja yadyanugrāhyatā mayi
jahi māṃ nirviśaṅkastvaṃ dharmaṃ vardhaya rāghava
- 5
लक्ष्मणेन तथोक्तस्तु रामः प्रचलितेन्द्रियः
मन्त्रिणः समुपानीय तथैव च पुरोधसं
lakṣmaṇena tathoktastu rāmaḥ pracalitendriyaḥ
mantriṇaḥ samupānīya tathaiva ca purodhasaṃ
- 6
अब्रवीच्च यथावृत्तं तेषां मध्ये नराधिपः
दुर्वासोऽभिगमं चैव प्रतिज्ञां तापसस्य च
abravīcca yathāvṛttaṃ teṣāṃ madhye narādhipaḥ
durvāso'bhigamaṃ caiva pratijñāṃ tāpasasya ca
- 7
तच्छ्रुत्वा मन्त्रिणः सर्वे सोपाध्यायाः समासत
वसिष्ठस्तु महातेजा वाक्यमेतदुवाच ह
tacchrutvā mantriṇaḥ sarve sopādhyāyāḥ samāsata
vasiṣṭhastu mahātejā vākyametaduvāca ha
- 8
दृष्टमेतन्महाबाहो क्षयं ते लोमहर्षणम्
लक्ष्मणेन वियोगश्च तव राम महायशः
dṛṣṭametanmahābāho kṣayaṃ te lomaharṣaṇam
lakṣmaṇena viyogaśca tava rāma mahāyaśaḥ
- 9
त्यजैनं बलवान्कालो मा प्रतिज्ञां वृथा कृथाः
विनष्टायां प्रतिज्ञायां धर्मो हि विलयं व्रजेत्
tyajainaṃ balavānkālo mā pratijñāṃ vṛthā kṛthāḥ
vinaṣṭāyāṃ pratijñāyāṃ dharmo hi vilayaṃ vrajet
- 10
ततो धर्मे विनष्टे तु त्रैलोक्यं सचराचरम्
सदेवर्षिगणं सर्वं विनश्येत न संशयः
tato dharme vinaṣṭe tu trailokyaṃ sacarācaram
sadevarṣigaṇaṃ sarvaṃ vinaśyeta na saṃśayaḥ
- 11
स त्वं पुरुषशार्दूल त्रैलोक्यस्याभिपालनम्
लक्ष्मणस्य वधेनाद्य जगत्स्वस्थं कुरुष्व ह
sa tvaṃ puruṣaśārdūla trailokyasyābhipālanam
lakṣmaṇasya vadhenādya jagatsvasthaṃ kuruṣva ha
- 12
तेषां तत्समवेतानां वाक्यं धर्मार्थसंहितम्
श्रुत्वा परिषदो मध्ये रामो लक्ष्मणमब्रवीत्
teṣāṃ tatsamavetānāṃ vākyaṃ dharmārthasaṃhitam
śrutvā pariṣado madhye rāmo lakṣmaṇamabravīt
- 13
विसर्जये त्वां सौमित्रे मा भूद्धर्मविपर्ययः
त्यागो वधो वा विहितः साधूनामुभयं समम्
visarjaye tvāṃ saumitre mā bhūddharmaviparyayaḥ
tyāgo vadho vā vihitaḥ sādhūnāmubhayaṃ samam
- 14
रामेण भाषिते वाक्ये बाष्पव्याकुलितेक्षणः
लक्ष्मणस्त्वरितः प्रायात्स्वगृहं न विवेश ह
rāmeṇa bhāṣite vākye bāṣpavyākulitekṣaṇaḥ
lakṣmaṇastvaritaḥ prāyātsvagṛhaṃ na viveśa ha
- 15
स गत्वा सरयूतीरमुपस्पृश्य कृताञ्जलिः
निगृह्य सर्वस्रोतांसि निःश्वासं न मुमोच ह
sa gatvā sarayūtīramupaspṛśya kṛtāñjaliḥ
nigṛhya sarvasrotāṃsi niḥśvāsaṃ na mumoca ha
- 16
अनुच्छ्वसन्तं युक्तं तं सशक्राः साप्सरोगणाः
देवाः सर्षिगणाः सर्वे पुष्पैरवकिरंस्तदा
anucchvasantaṃ yuktaṃ taṃ saśakrāḥ sāpsarogaṇāḥ
devāḥ sarṣigaṇāḥ sarve puṣpairavakiraṃstadā
- 17
अदृश्यं सर्वमनुजैः सशरीरं महाबलम्
प्रगृह्य लक्ष्मणं शक्रो दिवं सम्प्रविवेश ह
adṛśyaṃ sarvamanujaiḥ saśarīraṃ mahābalam
pragṛhya lakṣmaṇaṃ śakro divaṃ sampraviveśa ha
- 18
ततो विष्णोश्चतुर्भागमागतं सुरसत्तमाः
हृष्टाः प्रमुदिताः सर्वेऽपूजयनृषिभिः सह
tato viṣṇoścaturbhāgamāgataṃ surasattamāḥ
hṛṣṭāḥ pramuditāḥ sarve'pūjayanṛṣibhiḥ saha