Sarga 5

41 shlokas

1. 1

   सुकेशं धार्मिकं दृष्ट्वा वरलब्धं च राक्षसं

   ग्रामणीर्नाम गन्धर्वो विश्वावसुसमप्रभः

   sukeśaṃ dhārmikaṃ dṛṣṭvā varalabdhaṃ ca rākṣasaṃ

   grāmaṇīrnāma gandharvo viśvāvasusamaprabhaḥ

2. 2

   तस्य देववती नाम द्वितीया श्रीरिवात्मजा

   तां सुकेशाय धर्मेण ददौ दक्षः श्रियं यथा

   tasya devavatī nāma dvitīyā śrīrivātmajā

   tāṃ sukeśāya dharmeṇa dadau dakṣaḥ śriyaṃ yathā

3. 3

   वरदानकृतैश्वर्यं सा तं प्राप्य पतिं प्रियम्

   आसीद्देववती तुष्टा धनं प्राप्येव निर्धनः

   varadānakṛtaiśvaryaṃ sā taṃ prāpya patiṃ priyam

   āsīddevavatī tuṣṭā dhanaṃ prāpyeva nirdhanaḥ

4. 4

   स तया सह संयुक्तो रराज रजनीचरः

   अञ्जनादभिनिष्क्रान्तः करेण्वेव महागजः

   sa tayā saha saṃyukto rarāja rajanīcaraḥ

   añjanādabhiniṣkrāntaḥ kareṇveva mahāgajaḥ

5. 5

   देववत्यां सुकेशस्तु जनयामास राघव

   त्रींस्त्रिनेत्रसमान्पुत्रान्राक्षसान्राक्षसाधिपः

   माल्यवन्तं सुमालिं च मालिं च बलिनां वरम्

   devavatyāṃ sukeśastu janayāmāsa rāghava

   trīṃstrinetrasamānputrānrākṣasānrākṣasādhipaḥ

   mālyavantaṃ sumāliṃ ca māliṃ ca balināṃ varam

6. 6

   त्रयो लोका इवाव्यग्राः स्थितास्त्रय इवाग्नयः

   त्रयो मन्त्रा इवात्युग्रास्त्रयो घोरा इवामयाः

   trayo lokā ivāvyagrāḥ sthitāstraya ivāgnayaḥ

   trayo mantrā ivātyugrāstrayo ghorā ivāmayāḥ

7. 7

   त्रयः सुकेशस्य सुतास्त्रेताग्निसमवर्चसः

   विवृद्धिमगमंस्तत्र व्याधयोपेक्षिता इव

   trayaḥ sukeśasya sutāstretāgnisamavarcasaḥ

   vivṛddhimagamaṃstatra vyādhayopekṣitā iva

8. 8

   वरप्राप्तिं पितुस्ते तु ज्ञात्वैश्वर्यं ततो महत्

   तपस्तप्तुं गता मेरुं भ्रातरः कृतनिश्चयाः

   varaprāptiṃ pituste tu jñātvaiśvaryaṃ tato mahat

   tapastaptuṃ gatā meruṃ bhrātaraḥ kṛtaniścayāḥ

9. 9

   प्रगृह्य नियमान्घोरान्राक्षसा नृपसत्तम

   विचेरुस्ते तपो घोरं सर्वभूतभयावहम्

   pragṛhya niyamānghorānrākṣasā nṛpasattama

   viceruste tapo ghoraṃ sarvabhūtabhayāvaham

10. 10

    सत्यार्जवदमोपेतैस्तपोभिर्भुवि दुष्करैः

    संतापयन्तस्त्रींल्लोकान्सदेवासुरमानुषान्

    satyārjavadamopetaistapobhirbhuvi duṣkaraiḥ

    saṃtāpayantastrīṃllokānsadevāsuramānuṣān

11. 11

    ततो विभुश्चतुर्वक्त्रो विमानवरमास्थितः

    सुकेशपुत्रानामन्त्र्य वरदोऽस्मीत्यभाषत

    tato vibhuścaturvaktro vimānavaramāsthitaḥ

    sukeśaputrānāmantrya varado'smītyabhāṣata

12. 12

    ब्रह्माणं वरदं ज्ञात्वा सेन्द्रैर्देवगणैर्वृतम्

    ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे वेपमाना इव द्रुमाः

    brahmāṇaṃ varadaṃ jñātvā sendrairdevagaṇairvṛtam

    ūcuḥ prāñjalayaḥ sarve vepamānā iva drumāḥ

13. 13

    तपसाराधितो देव यदि नो दिशसे वरम्

    अजेयाः शत्रुहन्तारस्तथैव चिरजीविनः

    प्रभविष्णवो भवामेति परस्परमनुव्रताः

    tapasārādhito deva yadi no diśase varam

    ajeyāḥ śatruhantārastathaiva cirajīvinaḥ

    prabhaviṣṇavo bhavāmeti parasparamanuvratāḥ

14. 14

    एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सुकेशतनयान्प्रभुः

    प्रययौ ब्रह्मलोकाय ब्रह्मा ब्राह्मणवत्सलः

    evaṃ bhaviṣyatītyuktvā sukeśatanayānprabhuḥ

    prayayau brahmalokāya brahmā brāhmaṇavatsalaḥ

15. 15

    वरं लब्ध्वा ततः सर्वे राम रात्रिंचरास्तदा

    सुरासुरान्प्रबाधन्ते वरदानात्सुनिर्भयाः

    varaṃ labdhvā tataḥ sarve rāma rātriṃcarāstadā

    surāsurānprabādhante varadānātsunirbhayāḥ

16. 16

    तैर्वध्यमानास्त्रिदशाः सर्षिसंघाः सचारणाः

    त्रातारं नाधिगच्छन्ति निरयस्था यथा नराः

    tairvadhyamānāstridaśāḥ sarṣisaṃghāḥ sacāraṇāḥ

    trātāraṃ nādhigacchanti nirayasthā yathā narāḥ

17. 17

    अथ ते विश्वकर्माणं शिल्पिनां वरमव्ययम्

    ऊचुः समेत्य संहृष्टा राक्षसा रघुसत्तम

    atha te viśvakarmāṇaṃ śilpināṃ varamavyayam

    ūcuḥ sametya saṃhṛṣṭā rākṣasā raghusattama

18. 18

    गृहकर्ता भवानेव देवानां हृदयेप्सितम्

    अस्माकमपि तावत्त्वं गृहं कुरु महामते

    gṛhakartā bhavāneva devānāṃ hṛdayepsitam

    asmākamapi tāvattvaṃ gṛhaṃ kuru mahāmate

19. 19

    हिमवन्तं समाश्रित्य मेरुं मन्दरमेव वा

    महेश्वरगृहप्रख्यं गृहं नः क्रियतां महत्

    himavantaṃ samāśritya meruṃ mandarameva vā

    maheśvaragṛhaprakhyaṃ gṛhaṃ naḥ kriyatāṃ mahat

20. 20

    विश्वकर्मा ततस्तेषां राक्षसानां महाभुजः

    निवासं कथयामास शक्रस्येवामरावतीम्

    viśvakarmā tatasteṣāṃ rākṣasānāṃ mahābhujaḥ

    nivāsaṃ kathayāmāsa śakrasyevāmarāvatīm

21. 21

    दक्षिणस्योदधेस्तीरे त्रिकूटो नाम पर्वतः

    शिखरे तस्य शैलस्य मध्यमेऽम्बुदसंनिभे

    शकुनैरपि दुष्प्रापे टङ्कच्छिन्नचतुर्दिशि

    dakṣiṇasyodadhestīre trikūṭo nāma parvataḥ

    śikhare tasya śailasya madhyame'mbudasaṃnibhe

    śakunairapi duṣprāpe ṭaṅkacchinnacaturdiśi

22. 22

    त्रिंशद्योजनविस्तीर्णा स्वर्णप्राकारतोरणा

    मया लङ्केति नगरी शक्राज्ञप्तेन निर्मिता

    triṃśadyojanavistīrṇā svarṇaprākāratoraṇā

    mayā laṅketi nagarī śakrājñaptena nirmitā

23. 23

    तस्यां वसत दुर्धर्षाः पुर्यां राक्षससत्तमाः

    अमरावतीं समासाद्य सेन्द्रा इव दिवौकसः

    tasyāṃ vasata durdharṣāḥ puryāṃ rākṣasasattamāḥ

    amarāvatīṃ samāsādya sendrā iva divaukasaḥ

24. 24

    लङ्कादुर्गं समासाद्य राक्षसैर्बहुभिर्वृताः

    भविष्यथ दुराधर्षाः शत्रूणां शत्रुसूदनाः

    laṅkādurgaṃ samāsādya rākṣasairbahubhirvṛtāḥ

    bhaviṣyatha durādharṣāḥ śatrūṇāṃ śatrusūdanāḥ

25. 25

    विश्वकर्मवचः श्रुत्वा ततस्ते राम राक्षसाः

    सहस्रानुचरा गत्वा लङ्कां तामवसन्पुरीम्

    viśvakarmavacaḥ śrutvā tataste rāma rākṣasāḥ

    sahasrānucarā gatvā laṅkāṃ tāmavasanpurīm

26. 26

    दृढप्राकारपरिखां हैमैर्गृहशतैर्वृताम्

    लङ्कामवाप्य ते हृष्टा विहरन्ति निशाचराः

    dṛḍhaprākāraparikhāṃ haimairgṛhaśatairvṛtām

    laṅkāmavāpya te hṛṣṭā viharanti niśācarāḥ

27. 27

    नर्मदा नाम गन्धर्वी नानाधर्मसमेधिता

    तस्याः कन्यात्रयं ह्यासीद्धीश्रीकीर्तिसमद्युति

    narmadā nāma gandharvī nānādharmasamedhitā

    tasyāḥ kanyātrayaṃ hyāsīddhīśrīkīrtisamadyuti

28. 28

    ज्येष्ठक्रमेण सा तेषां राक्षसानामराक्षसी

    कन्यास्ताः प्रददौ हृष्टा पूर्णचन्द्रनिभाननाः

    jyeṣṭhakrameṇa sā teṣāṃ rākṣasānāmarākṣasī

    kanyāstāḥ pradadau hṛṣṭā pūrṇacandranibhānanāḥ

29. 29

    त्रयाणां राक्षसेन्द्राणां तिस्रो गन्धर्वकन्यकाः

    मात्रा दत्ता महाभागा नक्षत्रे भगदैवते

    trayāṇāṃ rākṣasendrāṇāṃ tisro gandharvakanyakāḥ

    mātrā dattā mahābhāgā nakṣatre bhagadaivate

30. 30

    कृतदारास्तु ते राम सुकेशतनयाः प्रभो

    भार्याभिः सह चिक्रीडुरप्सरोभिरिवामराः

    kṛtadārāstu te rāma sukeśatanayāḥ prabho

    bhāryābhiḥ saha cikrīḍurapsarobhirivāmarāḥ