Sarga 20

25 shlokas

1. 1

   ततो वित्रासयन्मर्त्यान्पृथिव्यां राक्षसाधिपः

   आससाद घने तस्मिन्नारदं मुनिसत्तमम्

   tato vitrāsayanmartyānpṛthivyāṃ rākṣasādhipaḥ

   āsasāda ghane tasminnāradaṃ munisattamam

2. 2

   नारदस्तु महातेजा देवर्षिरमितप्रभः

   अब्रवीन्मेघपृष्ठस्थो रावणं पुष्पके स्थितम्

   nāradastu mahātejā devarṣiramitaprabhaḥ

   abravīnmeghapṛṣṭhastho rāvaṇaṃ puṣpake sthitam

3. 3

   राक्षसाधिपते सौम्य तिष्ठ विश्रवसः सुत

   प्रीतोऽस्म्यभिजनोपेत विक्रमैरूर्जितैस्तव

   rākṣasādhipate saumya tiṣṭha viśravasaḥ suta

   prīto'smyabhijanopeta vikramairūrjitaistava

4. 4

   विष्णुना दैत्यघातैश्च तार्क्ष्यस्योरगधर्षणैः

   त्वया समरमर्दैश्च भृशं हि परितोषितः

   viṣṇunā daityaghātaiśca tārkṣyasyoragadharṣaṇaiḥ

   tvayā samaramardaiśca bhṛśaṃ hi paritoṣitaḥ

5. 5

   किंचिद्वक्ष्यामि तावत्ते श्रोतव्यं श्रोष्यसे यदि

   श्रुत्वा चानन्तरं कार्यं त्वया राक्षसपुंगव

   kiṃcidvakṣyāmi tāvatte śrotavyaṃ śroṣyase yadi

   śrutvā cānantaraṃ kāryaṃ tvayā rākṣasapuṃgava

6. 6

   किमयं वध्यते लोकस्त्वयावध्येन दैवतैः

   हत एव ह्ययं लोको यदा मृत्युवशं गतः

   kimayaṃ vadhyate lokastvayāvadhyena daivataiḥ

   hata eva hyayaṃ loko yadā mṛtyuvaśaṃ gataḥ

7. 7

   पश्य तावन्महाबाहो राक्षसेश्वर मानुषम्

   लोकमेनं विचित्रार्थं यस्य न ज्ञायते गतिः

   paśya tāvanmahābāho rākṣaseśvara mānuṣam

   lokamenaṃ vicitrārthaṃ yasya na jñāyate gatiḥ

8. 8

   क्वचिद्वादित्रनृत्तानि सेव्यन्ते मुदितैर्जनैः

   रुद्यते चापरैरार्तैर्धाराश्रुनयनाननैः

   kvacidvāditranṛttāni sevyante muditairjanaiḥ

   rudyate cāparairārtairdhārāśrunayanānanaiḥ

9. 9

   माता पितृसुतस्नेहैर्भार्या बन्धुमनोरमैः

   मोहेनायं जनो ध्वस्तः क्लेशं स्वं नावबुध्यते

   mātā pitṛsutasnehairbhāryā bandhumanoramaiḥ

   mohenāyaṃ jano dhvastaḥ kleśaṃ svaṃ nāvabudhyate

10. 10

    तत्किमेवं परिक्लिश्य लोकं मोहनिराकृतम्

    जित एव त्वया सौम्य मर्त्यलोको न संशयः

    tatkimevaṃ parikliśya lokaṃ mohanirākṛtam

    jita eva tvayā saumya martyaloko na saṃśayaḥ

11. 11

    एवमुक्तस्तु लङ्केशो दीप्यमान इवौजसा

    अब्रवीन्नारदं तत्र सम्प्रहस्याभिवाद्य च

    evamuktastu laṅkeśo dīpyamāna ivaujasā

    abravīnnāradaṃ tatra samprahasyābhivādya ca

12. 12

    महर्षे देवगन्धर्वविहार समरप्रिय

    अहं खलूद्यतो गन्तुं विजयार्थी रसातलम्

    maharṣe devagandharvavihāra samarapriya

    ahaṃ khalūdyato gantuṃ vijayārthī rasātalam

13. 13

    ततो लोकत्रयं जित्वा स्थाप्य नागान्सुरान्वशे

    समुद्रममृतार्थं वै मथिष्यामि रसालयम्

    tato lokatrayaṃ jitvā sthāpya nāgānsurānvaśe

    samudramamṛtārthaṃ vai mathiṣyāmi rasālayam

14. 14

    अथाब्रवीद्दशग्रीवं नारदो भगवानृषिः

    क्व खल्विदानीं मार्गेण त्वयानेन गमिष्यते

    athābravīddaśagrīvaṃ nārado bhagavānṛṣiḥ

    kva khalvidānīṃ mārgeṇa tvayānena gamiṣyate

15. 15

    अयं खलु सुदुर्गम्यः पितृराज्ञः पुरं प्रति

    मार्गो गच्छति दुर्धर्षो यमस्यामित्रकर्शन

    ayaṃ khalu sudurgamyaḥ pitṛrājñaḥ puraṃ prati

    mārgo gacchati durdharṣo yamasyāmitrakarśana

16. 16

    स तु शारदमेघाभं मुक्त्वा हासं दशाननः

    उवाच कृतमित्येव वचनं चेदमब्रवीत्

    sa tu śāradameghābhaṃ muktvā hāsaṃ daśānanaḥ

    uvāca kṛtamityeva vacanaṃ cedamabravīt

17. 17

    तस्मादेष महाब्रह्मन्वैवस्वतवधोद्यतः

    गच्छामि दक्षिणामाशां यत्र सूर्यात्मजो नृपः

    tasmādeṣa mahābrahmanvaivasvatavadhodyataḥ

    gacchāmi dakṣiṇāmāśāṃ yatra sūryātmajo nṛpaḥ

18. 18

    मया हि भगवन्क्रोधात्प्रतिज्ञातं रणार्थिना

    अवजेष्यामि चतुरो लोकपालानिति प्रभो

    mayā hi bhagavankrodhātpratijñātaṃ raṇārthinā

    avajeṣyāmi caturo lokapālāniti prabho

19. 19

    तेनैष प्रस्थितोऽहं वै पितृराजपुरं प्रति

    प्राणिसंक्लेशकर्तारं योजयिष्यामि मृत्युना

    tenaiṣa prasthito'haṃ vai pitṛrājapuraṃ prati

    prāṇisaṃkleśakartāraṃ yojayiṣyāmi mṛtyunā

20. 20

    एवमुक्त्वा दशग्रीवो मुनिं तमभिवाद्य च

    प्रययौ दक्षिणामाशां प्रहृष्टैः सह मन्त्रिभिः

    evamuktvā daśagrīvo muniṃ tamabhivādya ca

    prayayau dakṣiṇāmāśāṃ prahṛṣṭaiḥ saha mantribhiḥ

21. 21

    नारदस्तु महातेजा मुहूर्तं ध्यानमास्थितः

    चिन्तयामास विप्रेन्द्रो विधूम इव पावकः

    nāradastu mahātejā muhūrtaṃ dhyānamāsthitaḥ

    cintayāmāsa viprendro vidhūma iva pāvakaḥ

22. 22

    येन लोकास्त्रयः सेन्द्राः क्लिश्यन्ते सचराचराः

    क्षीणे चायुषि धर्मे च स कालो हिंस्यते कथम्

    yena lokāstrayaḥ sendrāḥ kliśyante sacarācarāḥ

    kṣīṇe cāyuṣi dharme ca sa kālo hiṃsyate katham

23. 23

    यस्य नित्यं त्रयो लोका विद्रवन्ति भयार्दिताः

    तं कथं राक्षसेन्द्रोऽसौ स्वयमेवाभिगच्छति

    yasya nityaṃ trayo lokā vidravanti bhayārditāḥ

    taṃ kathaṃ rākṣasendro'sau svayamevābhigacchati

24. 24

    यो विधाता च धाता च सुकृते दुष्कृते यथा

    त्रैलोक्यं विजितं येन तं कथं नु विजेष्यति

    yo vidhātā ca dhātā ca sukṛte duṣkṛte yathā

    trailokyaṃ vijitaṃ yena taṃ kathaṃ nu vijeṣyati

25. 25

    अपरं किं नु कृत्वैवं विधानं संविधास्यति

    कौतूहलसमुत्पन्नो यास्यामि यमसादनम्

    aparaṃ kiṃ nu kṛtvaivaṃ vidhānaṃ saṃvidhāsyati

    kautūhalasamutpanno yāsyāmi yamasādanam