Sarga 83

16 shlokas

1. 1

   तत्सर्वमखिलेनाशु प्रस्थाप्य भरताग्रजः

   हयं लक्ष्मणसम्पन्नं कृष्णसारं मुमोच ह

   tatsarvamakhilenāśu prasthāpya bharatāgrajaḥ

   hayaṃ lakṣmaṇasampannaṃ kṛṣṇasāraṃ mumoca ha

2. 2

   ऋत्विग्भिर्लक्ष्मणं सार्धमश्वे च विनियुज्य सः

   ततोऽभ्यगच्छत्काकुत्स्थः सह सैन्येन नैमिषम्

   ṛtvigbhirlakṣmaṇaṃ sārdhamaśve ca viniyujya saḥ

   tato'bhyagacchatkākutsthaḥ saha sainyena naimiṣam

3. 3

   यज्ञवाटं महाबाहुर्दृष्ट्वा परममद्भुतम्

   प्रहर्षमतुलं लेभे श्रीमानिति च सोऽब्रवीत्

   yajñavāṭaṃ mahābāhurdṛṣṭvā paramamadbhutam

   praharṣamatulaṃ lebhe śrīmāniti ca so'bravīt

4. 4

   नैमिषे वसतस्तस्य सर्व एव नराधिपाः

   आजग्मुः सर्वराष्ट्रेभ्यस्तान्रामः प्रत्यपूजयत्

   naimiṣe vasatastasya sarva eva narādhipāḥ

   ājagmuḥ sarvarāṣṭrebhyastānrāmaḥ pratyapūjayat

5. 5

   उपकार्यान्महार्हांश्च पार्थिवानां महात्मनाम्

   सानुगानां नरश्रेष्ठो व्यादिदेश महाद्युतिः

   upakāryānmahārhāṃśca pārthivānāṃ mahātmanām

   sānugānāṃ naraśreṣṭho vyādideśa mahādyutiḥ

6. 6

   अन्नपानानि वस्त्राणि सानुगानां महात्मनाम्

   भरतः संददावाशु शत्रुघ्नसहितस्तदा

   annapānāni vastrāṇi sānugānāṃ mahātmanām

   bharataḥ saṃdadāvāśu śatrughnasahitastadā

7. 7

   वानराश्च महात्मानः सुग्रीवसहितास्तदा

   विप्राणां प्रणताः सर्वे चक्रिरे परिवेषणम्

   vānarāśca mahātmānaḥ sugrīvasahitāstadā

   viprāṇāṃ praṇatāḥ sarve cakrire pariveṣaṇam

8. 8

   विभीषणश्च रक्षोभिः स्रग्विभिर्बहुभिर्वृतः

   ऋषीणामुग्रतपसां किंकरः पर्युपस्थितः

   vibhīṣaṇaśca rakṣobhiḥ sragvibhirbahubhirvṛtaḥ

   ṛṣīṇāmugratapasāṃ kiṃkaraḥ paryupasthitaḥ

9. 9

   एवं सुविहितो यज्ञो हयमेधोऽभ्यवर्तत

   लक्ष्मणेनाभिगुप्ता च हयचर्या प्रवर्तिता

   evaṃ suvihito yajño hayamedho'bhyavartata

   lakṣmaṇenābhiguptā ca hayacaryā pravartitā

10. 10

    नान्यः शब्दोऽभवत्तत्र हयमेधे महात्मनः

    छन्दतो देहि विस्रब्धो यावत्तुष्यन्ति याचकाः

    तावद्वानररक्षोभिर्दत्तमेवाभ्यदृश्यत

    nānyaḥ śabdo'bhavattatra hayamedhe mahātmanaḥ

    chandato dehi visrabdho yāvattuṣyanti yācakāḥ

    tāvadvānararakṣobhirdattamevābhyadṛśyata

11. 11

    न कश्चिन्मलिनस्तत्र दीनो वाप्यथ वा कृशः

    तस्मिन्यज्ञवरे राज्ञो हृष्टपुष्टजनावृते

    na kaścinmalinastatra dīno vāpyatha vā kṛśaḥ

    tasminyajñavare rājño hṛṣṭapuṣṭajanāvṛte

12. 12

    ये च तत्र महात्मानो मुनयश्चिरजीविनः

    नास्मरंस्तादृशं यज्ञं दानौघसमलंकृतम्

    ye ca tatra mahātmāno munayaścirajīvinaḥ

    nāsmaraṃstādṛśaṃ yajñaṃ dānaughasamalaṃkṛtam

13. 13

    रजतानां सुवर्णानां रत्नानामथ वाससाम्

    अनिशं दीयमानानां नान्तः समुपदृश्यते

    rajatānāṃ suvarṇānāṃ ratnānāmatha vāsasām

    aniśaṃ dīyamānānāṃ nāntaḥ samupadṛśyate

14. 14

    न शक्रस्य न सोमस्य यमस्य वरुणस्य वा

    ईदृशो दृष्टपूर्वो न एवमूचुस्तपोधनाः

    na śakrasya na somasya yamasya varuṇasya vā

    īdṛśo dṛṣṭapūrvo na evamūcustapodhanāḥ

15. 15

    सर्वत्र वानरास्तस्थुः सर्वत्रैव च राक्षसाः

    वासो धनानि कामिभ्यः पूर्णहस्ता ददुर्भृशम्

    sarvatra vānarāstasthuḥ sarvatraiva ca rākṣasāḥ

    vāso dhanāni kāmibhyaḥ pūrṇahastā dadurbhṛśam

16. 16

    ईदृशो राजसिंहस्य यज्ञः सर्वगुणान्वितः

    संवत्सरमथो साग्रं वर्तते न च हीयते

    īdṛśo rājasiṃhasya yajñaḥ sarvaguṇānvitaḥ

    saṃvatsaramatho sāgraṃ vartate na ca hīyate