Sarga 33

23 shlokas

1. 1

   रावणग्रहणं तत्तु वायुग्रहणसंनिभम्

   ऋषिः पुलस्त्यः शुश्राव कथितं दिवि दैवतैः

   rāvaṇagrahaṇaṃ tattu vāyugrahaṇasaṃnibham

   ṛṣiḥ pulastyaḥ śuśrāva kathitaṃ divi daivataiḥ

2. 2

   ततः पुत्रसुतस्नेहात्कम्प्यमानो महाधृतिः

   माहिष्मतीपतिं द्रष्टुमाजगाम महानृषिः

   tataḥ putrasutasnehātkampyamāno mahādhṛtiḥ

   māhiṣmatīpatiṃ draṣṭumājagāma mahānṛṣiḥ

3. 3

   स वायुमार्गमास्थाय वायुतुल्यगतिर्द्विजः

   पुरीं माहिष्मतीं प्राप्तो मनःसंतापविक्रमः

   sa vāyumārgamāsthāya vāyutulyagatirdvijaḥ

   purīṃ māhiṣmatīṃ prāpto manaḥsaṃtāpavikramaḥ

4. 4

   सोऽमरावतिसंकाशां हृष्टपुष्टजनावृताम्

   प्रविवेश पुरीं ब्रह्मा इन्द्रस्येवामरावतीम्

   so'marāvatisaṃkāśāṃ hṛṣṭapuṣṭajanāvṛtām

   praviveśa purīṃ brahmā indrasyevāmarāvatīm

5. 5

   पादचारमिवादित्यं निष्पतन्तं सुदुर्दृशम्

   ततस्ते प्रत्यभिज्ञाय अर्जुनाय न्यवेदयन्

   pādacāramivādityaṃ niṣpatantaṃ sudurdṛśam

   tataste pratyabhijñāya arjunāya nyavedayan

6. 6

   पुलस्त्य इति तं श्रुत्वा वचनं हैहयाधिपः

   शिरस्यञ्जलिमुद्धृत्य प्रत्युद्गच्छद्द्विजोत्तमम्

   pulastya iti taṃ śrutvā vacanaṃ haihayādhipaḥ

   śirasyañjalimuddhṛtya pratyudgacchaddvijottamam

7. 7

   पुरोहितोऽस्य गृह्यार्घ्यं मधुपर्कं तथैव च

   पुरस्तात्प्रययौ राज्ञ इन्द्रस्येव बृहस्पतिः

   purohito'sya gṛhyārghyaṃ madhuparkaṃ tathaiva ca

   purastātprayayau rājña indrasyeva bṛhaspatiḥ

8. 8

   ततस्तमृषिमायान्तमुद्यन्तमिव भास्करम्

   अर्जुनो दृश्य सम्प्राप्तं ववन्देन्द्र इवेश्वरम्

   tatastamṛṣimāyāntamudyantamiva bhāskaram

   arjuno dṛśya samprāptaṃ vavandendra iveśvaram

9. 9

   स तस्य मधुपर्कं च पाद्यमर्घ्यं च दापयन्

   पुलस्त्यमाह राजेन्द्रो हर्षगद्गदया गिरा

   sa tasya madhuparkaṃ ca pādyamarghyaṃ ca dāpayan

   pulastyamāha rājendro harṣagadgadayā girā

10. 10

    अद्येयममरावत्या तुल्या माहिष्मती कृता

    अद्याहं तु द्विजेन्द्रेन्द्र यस्मात्पश्यामि दुर्दृशम्

    adyeyamamarāvatyā tulyā māhiṣmatī kṛtā

    adyāhaṃ tu dvijendrendra yasmātpaśyāmi durdṛśam

11. 11

    अद्य मे कुशलं देव अद्य मे कुलमुद्धृतम्

    यत्ते देवगणैर्वन्द्यौ वन्देऽहं चरणाविमौ

    adya me kuśalaṃ deva adya me kulamuddhṛtam

    yatte devagaṇairvandyau vande'haṃ caraṇāvimau

12. 12

    इदं राज्यमिमे पुत्रा इमे दारा इमे वयम्

    ब्रह्मन्किं कुर्म किं कार्यमाज्ञापयतु नो भवान्

    idaṃ rājyamime putrā ime dārā ime vayam

    brahmankiṃ kurma kiṃ kāryamājñāpayatu no bhavān

13. 13

    तं धर्मेऽग्निषु भृत्येषु शिवं पृष्ट्वाथ पार्थिवम्

    पुलस्त्योवाच राजानं हैहयानां तदार्जुनम्

    taṃ dharme'gniṣu bhṛtyeṣu śivaṃ pṛṣṭvātha pārthivam

    pulastyovāca rājānaṃ haihayānāṃ tadārjunam

14. 14

    राजेन्द्रामलपद्माक्षपूर्णचन्द्रनिभानन

    अतुलं ते बलं येन दशग्रीवस्त्वया जितः

    rājendrāmalapadmākṣapūrṇacandranibhānana

    atulaṃ te balaṃ yena daśagrīvastvayā jitaḥ

15. 15

    भयाद्यस्यावतिष्ठेतां निष्पन्दौ सागरानिलौ

    सोऽयमद्य त्वया बद्धः पौत्रो मेऽतीवदुर्जयः

    bhayādyasyāvatiṣṭhetāṃ niṣpandau sāgarānilau

    so'yamadya tvayā baddhaḥ pautro me'tīvadurjayaḥ

16. 16

    तत्पुत्रक यशः स्फीतं नाम विश्रावितं त्वया

    मद्वाक्याद्याच्यमानोऽद्य मुञ्च वत्स दशाननम्

    tatputraka yaśaḥ sphītaṃ nāma viśrāvitaṃ tvayā

    madvākyādyācyamāno'dya muñca vatsa daśānanam

17. 17

    पुलस्त्याज्ञां स गृह्याथ अकिंचनवचोऽर्जुनः

    मुमोच पार्थिवेन्द्रेन्द्रो राक्षसेन्द्रं प्रहृष्टवत्

    pulastyājñāṃ sa gṛhyātha akiṃcanavaco'rjunaḥ

    mumoca pārthivendrendro rākṣasendraṃ prahṛṣṭavat

18. 18

    स तं प्रमुक्त्वा त्रिदशारिमर्जुनः प्रपूज्य दिव्याभरणस्रगम्बरैः

    अहिंसकं सख्यमुपेत्य साग्निकं प्रणम्य स ब्रह्मसुतं गृहं ययौ

    sa taṃ pramuktvā tridaśārimarjunaḥ prapūjya divyābharaṇasragambaraiḥ

    ahiṃsakaṃ sakhyamupetya sāgnikaṃ praṇamya sa brahmasutaṃ gṛhaṃ yayau

19. 19

    पुलस्त्येनापि संगम्य राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्

    परिष्वङ्गकृतातिथ्यो लज्जमानो विसर्जितः

    pulastyenāpi saṃgamya rākṣasendraḥ pratāpavān

    pariṣvaṅgakṛtātithyo lajjamāno visarjitaḥ

20. 20

    पितामहसुतश्चापि पुलस्त्यो मुनिसत्तमः

    मोचयित्वा दशग्रीवं ब्रह्मलोकं जगाम सः

    pitāmahasutaścāpi pulastyo munisattamaḥ

    mocayitvā daśagrīvaṃ brahmalokaṃ jagāma saḥ

21. 21

    एवं स रावणः प्राप्तः कार्तवीर्यात्तु धर्षणात्

    पुलस्त्यवचनाच्चापि पुनर्मोक्षमवाप्तवान्

    evaṃ sa rāvaṇaḥ prāptaḥ kārtavīryāttu dharṣaṇāt

    pulastyavacanāccāpi punarmokṣamavāptavān

22. 22

    एवं बलिभ्यो बलिनः सन्ति राघवनन्दन

    नावज्ञा परतः कार्या य इच्छेच्छ्रेय आत्मनः

    evaṃ balibhyo balinaḥ santi rāghavanandana

    nāvajñā parataḥ kāryā ya icchecchreya ātmanaḥ

23. 23

    ततः स राजा पिशिताशनानां सहस्रबाहोरुपलभ्य मैत्रीम्

    पुनर्नराणां कदनं चकार चचार सर्वां पृथिवीं च दर्पात्

    tataḥ sa rājā piśitāśanānāṃ sahasrabāhorupalabhya maitrīm

    punarnarāṇāṃ kadanaṃ cakāra cacāra sarvāṃ pṛthivīṃ ca darpāt