Sarga 39

24 shlokas

1. 1

   तथा स्म तेषां वसतामृक्षवानररक्षसाम्

   राघवस्तु महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत्

   tathā sma teṣāṃ vasatāmṛkṣavānararakṣasām

   rāghavastu mahātejāḥ sugrīvamidamabravīt

2. 2

   गम्यतां सौम्य किष्किन्धां दुराधर्षां सुरासुरैः

   पालयस्व सहामात्यै राज्यं निहतकण्टकम्

   gamyatāṃ saumya kiṣkindhāṃ durādharṣāṃ surāsuraiḥ

   pālayasva sahāmātyai rājyaṃ nihatakaṇṭakam

3. 3

   अङ्गदं च महाबाहो प्रीत्या परमयान्वितः

   पश्य त्वं हनुमन्तं च नलं च सुमहाबलम्

   aṅgadaṃ ca mahābāho prītyā paramayānvitaḥ

   paśya tvaṃ hanumantaṃ ca nalaṃ ca sumahābalam

4. 4

   सुषेणं श्वशुरं शूरं तारं च बलिनां वरम्

   कुमुदं चैव दुर्धर्षं नीलं च सुमहाबलम्

   suṣeṇaṃ śvaśuraṃ śūraṃ tāraṃ ca balināṃ varam

   kumudaṃ caiva durdharṣaṃ nīlaṃ ca sumahābalam

5. 5

   वीरं शतबलिं चैव मैन्दं द्विविदमेव च

   गजं गवाक्षं गवयं शरभं च महाबलम्

   vīraṃ śatabaliṃ caiva maindaṃ dvividameva ca

   gajaṃ gavākṣaṃ gavayaṃ śarabhaṃ ca mahābalam

6. 6

   ऋक्षराजं च दुर्धर्षं जाम्बवन्तं महाबलम्

   पश्य प्रीतिसमायुक्तो गन्धमादनमेव च

   ṛkṣarājaṃ ca durdharṣaṃ jāmbavantaṃ mahābalam

   paśya prītisamāyukto gandhamādanameva ca

7. 7

   ये चान्ये सुमहात्मानो मदर्थे त्यक्तजीविताः

   पश्य त्वं प्रीतिसंयुक्तो मा चैषां विप्रियं कृथाः

   ye cānye sumahātmāno madarthe tyaktajīvitāḥ

   paśya tvaṃ prītisaṃyukto mā caiṣāṃ vipriyaṃ kṛthāḥ

8. 8

   एवमुक्त्वा च सुग्रीवं प्रशस्य च पुनः पुनः

   विभीषणमथोवाच रामो मधुरया गिरा

   evamuktvā ca sugrīvaṃ praśasya ca punaḥ punaḥ

   vibhīṣaṇamathovāca rāmo madhurayā girā

9. 9

   लङ्कां प्रशाधि धर्मेण संमतो ह्यसि पार्थिव

   पुरस्य राक्षसानां च भ्रातुर्वैश्रवणस्य च

   laṅkāṃ praśādhi dharmeṇa saṃmato hyasi pārthiva

   purasya rākṣasānāṃ ca bhrāturvaiśravaṇasya ca

10. 10

    मा च बुद्धिमधर्मे त्वं कुर्या राजन्कथंचन

    बुद्धिमन्तो हि राजानो ध्रुवमश्नन्ति मेदिनीम्

    mā ca buddhimadharme tvaṃ kuryā rājankathaṃcana

    buddhimanto hi rājāno dhruvamaśnanti medinīm

11. 11

    अहं च नित्यशो राजन्सुग्रीवसहितस्त्वया

    स्मर्तव्यः परया प्रीत्या गच्छ त्वं विगतज्वरः

    ahaṃ ca nityaśo rājansugrīvasahitastvayā

    smartavyaḥ parayā prītyā gaccha tvaṃ vigatajvaraḥ

12. 12

    रामस्य भाषितं श्रुत्वा ऋक्षवानरराक्षसाः

    साधु साध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुः पुनः पुनः

    rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā ṛkṣavānararākṣasāḥ

    sādhu sādhviti kākutsthaṃ praśaśaṃsuḥ punaḥ punaḥ

13. 13

    तव बुद्धिर्महाबाहो वीर्यमद्भुतमेव च

    माधुर्यं परमं राम स्वयम्भोरिव नित्यदा

    tava buddhirmahābāho vīryamadbhutameva ca

    mādhuryaṃ paramaṃ rāma svayambhoriva nityadā

14. 14

    तेषामेवं ब्रुवाणानां वानराणां च रक्षसाम्

    हनूमान्प्रणतो भूत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत्

    teṣāmevaṃ bruvāṇānāṃ vānarāṇāṃ ca rakṣasām

    hanūmānpraṇato bhūtvā rāghavaṃ vākyamabravīt

15. 15

    स्नेहो मे परमो राजंस्त्वयि नित्यं प्रतिष्ठितः

    भक्तिश्च नियता वीर भावो नान्यत्र गच्छति

    sneho me paramo rājaṃstvayi nityaṃ pratiṣṭhitaḥ

    bhaktiśca niyatā vīra bhāvo nānyatra gacchati

16. 16

    यावद्रामकथां वीर श्रोष्येऽहं पृथिवीतले

    तावच्छरीरे वत्स्यन्तु मम प्राणा न संशयः

    yāvadrāmakathāṃ vīra śroṣye'haṃ pṛthivītale

    tāvaccharīre vatsyantu mama prāṇā na saṃśayaḥ

17. 17

    एवं ब्रुवाणं राजेन्द्रो हनूमन्तमथासनात्

    उत्थाय च परिष्वज्य वाक्यमेतदुवाच ह

    evaṃ bruvāṇaṃ rājendro hanūmantamathāsanāt

    utthāya ca pariṣvajya vākyametaduvāca ha

18. 18

    एवमेतत्कपिश्रेष्ठ भविता नात्र संशयः

    लोका हि यावत्स्थास्यन्ति तावत्स्थास्यति मे कथा

    evametatkapiśreṣṭha bhavitā nātra saṃśayaḥ

    lokā hi yāvatsthāsyanti tāvatsthāsyati me kathā

19. 19

    चरिष्यति कथा यावल्लोकानेषा हि मामिका

    तावच्छरीरे वत्स्यन्ति प्राणास्तव न संशयः

    cariṣyati kathā yāvallokāneṣā hi māmikā

    tāvaccharīre vatsyanti prāṇāstava na saṃśayaḥ

20. 20

    ततोऽस्य हारं चन्द्राभं मुच्य कण्ठात्स राघवः

    वैदूर्यतरलं स्नेहादाबबन्धे हनूमति

    tato'sya hāraṃ candrābhaṃ mucya kaṇṭhātsa rāghavaḥ

    vaidūryataralaṃ snehādābabandhe hanūmati

21. 21

    तेनोरसि निबद्धेन हारेण स महाकपिः

    रराज हेमशैलेन्द्रश्चन्द्रेणाक्रान्तमस्तकः

    tenorasi nibaddhena hāreṇa sa mahākapiḥ

    rarāja hemaśailendraścandreṇākrāntamastakaḥ

22. 22

    श्रुत्वा तु राघवस्यैतदुत्थायोत्थाय वानराः

    प्रणम्य शिरसा पादौ प्रजग्मुस्ते महाबलाः

    śrutvā tu rāghavasyaitadutthāyotthāya vānarāḥ

    praṇamya śirasā pādau prajagmuste mahābalāḥ

23. 23

    सुग्रीवश्चैव रामेण परिष्वक्तो महाभुजः

    विभीषणश्च धर्मात्मा निरन्तरमुरोगतः

    sugrīvaścaiva rāmeṇa pariṣvakto mahābhujaḥ

    vibhīṣaṇaśca dharmātmā nirantaramurogataḥ

24. 24

    सर्वे च ते बाष्पगलाः साश्रुनेत्रा विचेतसः

    संमूढा इव दुःखेन त्यजन्ते राघवं तदा

    sarve ca te bāṣpagalāḥ sāśrunetrā vicetasaḥ

    saṃmūḍhā iva duḥkhena tyajante rāghavaṃ tadā