22 shlokas
- 1
तेषां समुपविष्टानां सर्वेषां दीनचेतसाम्
उवाच वाक्यं काकुत्स्थो मुखेन परिशुष्यता
teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ sarveṣāṃ dīnacetasām
uvāca vākyaṃ kākutstho mukhena pariśuṣyatā
- 2
सर्वे शृणुत भद्रं वो मा कुरुध्वं मनोऽन्यथा
पौराणां मम सीतायां यादृशी वर्तते कथा
sarve śṛṇuta bhadraṃ vo mā kurudhvaṃ mano'nyathā
paurāṇāṃ mama sītāyāṃ yādṛśī vartate kathā
- 3
पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च
वर्तते मयि बीभत्सः स मे मर्माणि कृन्तति
paurāpavādaḥ sumahāṃstathā janapadasya ca
vartate mayi bībhatsaḥ sa me marmāṇi kṛntati
- 4
अहं किल कुले जात इक्ष्वाकूणां महात्मनाम्
सीतां पापसमाचारामानयेयं कथं पुरे
ahaṃ kila kule jāta ikṣvākūṇāṃ mahātmanām
sītāṃ pāpasamācārāmānayeyaṃ kathaṃ pure
- 5
जानासि हि यथा सौम्य दण्डके विजने वने
रावणेन हृता सीता स च विध्वंसितो मया
jānāsi hi yathā saumya daṇḍake vijane vane
rāvaṇena hṛtā sītā sa ca vidhvaṃsito mayā
- 6
प्रत्यक्षं तव सौमित्रे देवानां हव्यवाहनः
अपापां मैथिलीमाह वायुश्चाकाशगोचरः
pratyakṣaṃ tava saumitre devānāṃ havyavāhanaḥ
apāpāṃ maithilīmāha vāyuścākāśagocaraḥ
- 7
चन्द्रादित्यौ च शंसेते सुराणां संनिधौ पुरा
ऋषीणां चैव सर्वेषामपापां जनकात्मजाम्
candrādityau ca śaṃsete surāṇāṃ saṃnidhau purā
ṛṣīṇāṃ caiva sarveṣāmapāpāṃ janakātmajām
- 8
एवं शुद्धसमाचारा देवगन्धर्वसंनिधौ
लङ्काद्वीपे महेन्द्रेण मम हस्ते निवेशिता
evaṃ śuddhasamācārā devagandharvasaṃnidhau
laṅkādvīpe mahendreṇa mama haste niveśitā
- 9
अन्तरात्मा च मे वेत्ति सीतां शुद्धां यशस्विनीम्
ततो गृहीत्वा वैदेहीमयोध्यामहमागतः
antarātmā ca me vetti sītāṃ śuddhāṃ yaśasvinīm
tato gṛhītvā vaidehīmayodhyāmahamāgataḥ
- 10
अयं तु मे महान्वादः शोकश्च हृदि वर्तते
पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च
ayaṃ tu me mahānvādaḥ śokaśca hṛdi vartate
paurāpavādaḥ sumahāṃstathā janapadasya ca
- 11
अकीर्तिर्यस्य गीयेत लोके भूतस्य कस्यचित्
पतत्येवाधमांल्लोकान्यावच्छब्दः स कीर्त्यते
akīrtiryasya gīyeta loke bhūtasya kasyacit
patatyevādhamāṃllokānyāvacchabdaḥ sa kīrtyate
- 12
अकीर्तिर्निन्द्यते दैवैः कीर्तिर्देवेषु पूज्यते
कीर्त्यर्थं च समारम्भः सर्व एव महात्मनाम्
akīrtirnindyate daivaiḥ kīrtirdeveṣu pūjyate
kīrtyarthaṃ ca samārambhaḥ sarva eva mahātmanām
- 13
अप्यहं जीवितं जह्यां युष्मान्वा पुरुषर्षभाः
अपवादभयाद्भीतः किं पुनर्जनकात्मजाम्
apyahaṃ jīvitaṃ jahyāṃ yuṣmānvā puruṣarṣabhāḥ
apavādabhayādbhītaḥ kiṃ punarjanakātmajām
- 14
तस्माद्भवन्तः पश्यन्तु पतितं शोकसागरे
न हि पश्याम्यहं भूयः किंचिद्दुःखमतोऽधिकम्
tasmādbhavantaḥ paśyantu patitaṃ śokasāgare
na hi paśyāmyahaṃ bhūyaḥ kiṃcidduḥkhamato'dhikam
- 15
श्वस्त्वं प्रभाते सौमित्रे सुमन्त्राधिष्ठितं रथम्
आरुह्य सीतामारोप्य विषयान्ते समुत्सृज
śvastvaṃ prabhāte saumitre sumantrādhiṣṭhitaṃ ratham
āruhya sītāmāropya viṣayānte samutsṛja
- 16
गङ्गायास्तु परे पारे वाल्मीकेः सुमहात्मनः
आश्रमो दिव्यसंकाशस्तमसातीरमाश्रितः
gaṅgāyāstu pare pāre vālmīkeḥ sumahātmanaḥ
āśramo divyasaṃkāśastamasātīramāśritaḥ
- 17
तत्रैनां विजने कक्षे विसृज्य रघुनन्दन
शीघ्रमागच्छ सौमित्रे कुरुष्व वचनं मम
tatraināṃ vijane kakṣe visṛjya raghunandana
śīghramāgaccha saumitre kuruṣva vacanaṃ mama
- 18
न चास्मि प्रतिवक्तव्यः सीतां प्रति कथंचन
अप्रीतिः परमा मह्यं भवेत्तु प्रतिवारिते
na cāsmi prativaktavyaḥ sītāṃ prati kathaṃcana
aprītiḥ paramā mahyaṃ bhavettu prativārite
- 19
शापिताश्च मया यूयं भुजाभ्यां जीवितेन च
ये मां वाक्यान्तरे ब्रूयुरनुनेतुं कथंचन
śāpitāśca mayā yūyaṃ bhujābhyāṃ jīvitena ca
ye māṃ vākyāntare brūyuranunetuṃ kathaṃcana
- 20
मानयन्तु भवन्तो मां यदि मच्छासने स्थिताः
इतोऽद्य नीयतां सीता कुरुष्व वचनं मम
mānayantu bhavanto māṃ yadi macchāsane sthitāḥ
ito'dya nīyatāṃ sītā kuruṣva vacanaṃ mama
- 21
पूर्वमुक्तोऽहमनया गङ्गातीरे महाश्रमान्
पश्येयमिति तस्याश्च कामः संवर्त्यतामयम्
pūrvamukto'hamanayā gaṅgātīre mahāśramān
paśyeyamiti tasyāśca kāmaḥ saṃvartyatāmayam
- 22
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो बाष्पेण पिहितेक्षणः
प्रविवेश स धर्मात्मा भ्रातृभिः परिवारितः
evamuktvā tu kākutstho bāṣpeṇa pihitekṣaṇaḥ
praviveśa sa dharmātmā bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ