23 shlokas
- 1
अथ रात्र्यां प्रवृत्तायां शत्रुघ्नो भृगुनन्दनम्
पप्रच्छ च्यवनं विप्रं लवणस्य बलाबलम्
atha rātryāṃ pravṛttāyāṃ śatrughno bhṛgunandanam
papraccha cyavanaṃ vipraṃ lavaṇasya balābalam
- 2
शूलस्य च बलं ब्रह्मन्के च पूर्वं निपातिताः
अनेन शूलमुखेन द्वन्द्वयुद्धमुपागताः
śūlasya ca balaṃ brahmanke ca pūrvaṃ nipātitāḥ
anena śūlamukhena dvandvayuddhamupāgatāḥ
- 3
तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य महात्मनः
प्रत्युवाच महातेजाश्च्यवनो रघुनन्दनम्
tasya tadbhāṣitaṃ śrutvā śatrughnasya mahātmanaḥ
pratyuvāca mahātejāścyavano raghunandanam
- 4
असंख्येयानि कर्माणि यान्यस्य पुरुषर्षभ
इक्ष्वाकुवंशप्रभवे यद्वृत्तं तच्छृणुष्व मे
asaṃkhyeyāni karmāṇi yānyasya puruṣarṣabha
ikṣvākuvaṃśaprabhave yadvṛttaṃ tacchṛṇuṣva me
- 5
अयोध्यायां पुरा राजा युवनाश्वसुतो बली
मान्धाता इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान्
ayodhyāyāṃ purā rājā yuvanāśvasuto balī
māndhātā iti vikhyātastriṣu lokeṣu vīryavān
- 6
स कृत्वा पृथिवीं कृत्स्नां शासने पृथिवीपतिः
सुरलोकमथो जेतुमुद्योगमकरोन्नृपः
sa kṛtvā pṛthivīṃ kṛtsnāṃ śāsane pṛthivīpatiḥ
suralokamatho jetumudyogamakaronnṛpaḥ
- 7
इन्द्रस्य तु भयं तीव्रं सुराणां च महात्मनाम्
मान्धातरि कृतोद्योगे देवलोकजिगीषया
indrasya tu bhayaṃ tīvraṃ surāṇāṃ ca mahātmanām
māndhātari kṛtodyoge devalokajigīṣayā
- 8
अर्धासनेन शक्रस्य राज्यार्धेन च पार्थिवः
वन्द्यमानः सुरगणैः प्रतिज्ञामध्यरोहत
ardhāsanena śakrasya rājyārdhena ca pārthivaḥ
vandyamānaḥ suragaṇaiḥ pratijñāmadhyarohata
- 9
तस्य पापमभिप्रायं विदित्वा पाकशासनः
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच युवनाश्वजम्
tasya pāpamabhiprāyaṃ viditvā pākaśāsanaḥ
sāntvapūrvamidaṃ vākyamuvāca yuvanāśvajam
- 10
राजा त्वं मानुषे लोके न तावत्पुरुषर्षभ
अकृत्वा पृथिवीं वश्यां देवराज्यमिहेच्छसि
rājā tvaṃ mānuṣe loke na tāvatpuruṣarṣabha
akṛtvā pṛthivīṃ vaśyāṃ devarājyamihecchasi
- 11
यदि वीर समग्रा ते मेदिनी निखिला वशे
देवराज्यं कुरुष्वेह सभृत्यबलवाहनः
yadi vīra samagrā te medinī nikhilā vaśe
devarājyaṃ kuruṣveha sabhṛtyabalavāhanaḥ
- 12
इन्द्रमेवं ब्रुवाणं तु मान्धाता वाक्यमब्रवीत्
क्व मे शक्र प्रतिहतं शासनं पृथिवीतले
indramevaṃ bruvāṇaṃ tu māndhātā vākyamabravīt
kva me śakra pratihataṃ śāsanaṃ pṛthivītale
- 13
तमुवाच सहस्राक्षो लवणो नाम राक्षसः
मधुपुत्रो मधुवने नाज्ञां ते कुरुतेऽनघ
tamuvāca sahasrākṣo lavaṇo nāma rākṣasaḥ
madhuputro madhuvane nājñāṃ te kurute'nagha
- 14
तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं सहस्राक्षेण भाषितम्
व्रीडितोऽवाङ्मुखो राजा व्याहर्तुं न शशाक ह
tacchrutvā vipriyaṃ ghoraṃ sahasrākṣeṇa bhāṣitam
vrīḍito'vāṅmukho rājā vyāhartuṃ na śaśāka ha
- 15
आमन्त्र्य तु सहस्राक्षं ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः
पुनरेवागमच्छ्रीमानिमं लोकं नरेश्वरः
āmantrya tu sahasrākṣaṃ hriyā kiṃcidavāṅmukhaḥ
punarevāgamacchrīmānimaṃ lokaṃ nareśvaraḥ
- 16
स कृत्वा हृदयेऽमर्षं सभृत्यबलवाहनः
आजगाम मधोः पुत्रं वशे कर्तुमनिन्दितः
sa kṛtvā hṛdaye'marṣaṃ sabhṛtyabalavāhanaḥ
ājagāma madhoḥ putraṃ vaśe kartumaninditaḥ
- 17
स काङ्क्षमाणो लवणं युद्धाय पुरुषर्षभः
दूतं संप्रेषयामास सकाशं लवणस्य सः
sa kāṅkṣamāṇo lavaṇaṃ yuddhāya puruṣarṣabhaḥ
dūtaṃ saṃpreṣayāmāsa sakāśaṃ lavaṇasya saḥ
- 18
स गत्वा विप्रियाण्याह बहूनि मधुनः सुतम्
वदन्तमेवं तं दूतं भक्षयामास राक्षसः
sa gatvā vipriyāṇyāha bahūni madhunaḥ sutam
vadantamevaṃ taṃ dūtaṃ bhakṣayāmāsa rākṣasaḥ
- 19
चिरायमाणे दूते तु राजा क्रोधसमन्वितः
अर्दयामास तद्रक्षः शरवृष्ट्या समन्ततः
cirāyamāṇe dūte tu rājā krodhasamanvitaḥ
ardayāmāsa tadrakṣaḥ śaravṛṣṭyā samantataḥ
- 20
ततः प्रहस्य लवणः शूलं जग्राह पाणिना
वधाय सानुबन्धस्य मुमोचायुधमुत्तमम्
tataḥ prahasya lavaṇaḥ śūlaṃ jagrāha pāṇinā
vadhāya sānubandhasya mumocāyudhamuttamam
- 21
तच्छूलं दीप्यमानं तु सभृत्यबलवाहनम्
भस्मीकृत्य नृपं भूयो लवणस्यागमत्करम्
tacchūlaṃ dīpyamānaṃ tu sabhṛtyabalavāhanam
bhasmīkṛtya nṛpaṃ bhūyo lavaṇasyāgamatkaram
- 22
एवं स राजा सुमहान्हतः सबलवाहनः
शूलस्य च बलं वीर अप्रमेयमनुत्तमम्
evaṃ sa rājā sumahānhataḥ sabalavāhanaḥ
śūlasya ca balaṃ vīra aprameyamanuttamam
- 23
श्वः प्रभाते तु लवणं वधिष्यसि न संशयः
अगृहीतायुधं क्षिप्रं ध्रुवो हि विजयस्तव
śvaḥ prabhāte tu lavaṇaṃ vadhiṣyasi na saṃśayaḥ
agṛhītāyudhaṃ kṣipraṃ dhruvo hi vijayastava