Sarga 82

19 shlokas

1. 1

   एतदाख्याय काकुत्स्थो भ्रातृभ्याममितप्रभः

   लक्ष्मणं पुनरेवाह धर्मयुक्तमिदं वचः

   etadākhyāya kākutstho bhrātṛbhyāmamitaprabhaḥ

   lakṣmaṇaṃ punarevāha dharmayuktamidaṃ vacaḥ

2. 2

   वसिष्ठं वामदेवं च जाबालिमथ कश्यपम्

   द्विजांश्च सर्वप्रवरानश्वमेधपुरस्कृतान्

   vasiṣṭhaṃ vāmadevaṃ ca jābālimatha kaśyapam

   dvijāṃśca sarvapravarānaśvamedhapuraskṛtān

3. 3

   एतान्सर्वान्समाहूय मन्त्रयित्वा च लक्ष्मण

   हयं लक्ष्मणसम्पन्नं विमोक्ष्यामि समाधिना

   etānsarvānsamāhūya mantrayitvā ca lakṣmaṇa

   hayaṃ lakṣmaṇasampannaṃ vimokṣyāmi samādhinā

4. 4

   तद्वाक्यं राघवेणोक्तं श्रुत्वा त्वरितविक्रमः

   द्विजान्सर्वान्समाहूय दर्शयामास राघवम्

   tadvākyaṃ rāghaveṇoktaṃ śrutvā tvaritavikramaḥ

   dvijānsarvānsamāhūya darśayāmāsa rāghavam

5. 5

   ते दृष्ट्वा देवसंकाशं कृतपादाभिवन्दनम्

   राघवं सुदुराधर्षमाशीर्भिः समपूजयन्

   te dṛṣṭvā devasaṃkāśaṃ kṛtapādābhivandanam

   rāghavaṃ sudurādharṣamāśīrbhiḥ samapūjayan

6. 6

   प्राञ्जलिस्तु ततो भूत्वा राघवो द्विजसत्तमान्

   उवाच धर्मसंयुक्तमश्वमेधाश्रितं वचः

   prāñjalistu tato bhūtvā rāghavo dvijasattamān

   uvāca dharmasaṃyuktamaśvamedhāśritaṃ vacaḥ

7. 7

   स तेषां द्विजमुख्यानां वाक्यमद्भुतदर्शनम्

   अश्वमेधाश्रितं श्रुत्वा भृशं प्रीतोऽभवत्तदा

   sa teṣāṃ dvijamukhyānāṃ vākyamadbhutadarśanam

   aśvamedhāśritaṃ śrutvā bhṛśaṃ prīto'bhavattadā

8. 8

   विज्ञाय तु मतं तेषां रामो लक्ष्मणमब्रवीत्

   प्रेषयस्व महाबाहो सुग्रीवाय महात्मने

   vijñāya tu mataṃ teṣāṃ rāmo lakṣmaṇamabravīt

   preṣayasva mahābāho sugrīvāya mahātmane

9. 9

   शीघ्रं महद्भिर्हरिभिर्बहुभिश्च तदाश्रयैः

   सार्धमागच्छ भद्रं ते अनुभोक्तुं मखोत्तमम्

   śīghraṃ mahadbhirharibhirbahubhiśca tadāśrayaiḥ

   sārdhamāgaccha bhadraṃ te anubhoktuṃ makhottamam

10. 10

    विभीषणश्च रक्षोभिः कामगैर्बहुभिर्वृतः

    अश्वमेधं महाबाहुः प्राप्नोतु लघुविक्रमः

    vibhīṣaṇaśca rakṣobhiḥ kāmagairbahubhirvṛtaḥ

    aśvamedhaṃ mahābāhuḥ prāpnotu laghuvikramaḥ

11. 11

    राजानश्च नरव्याघ्र ये मे प्रियचिकीर्षवः

    सानुगाः क्षिप्रमायान्तु यज्ञभूमिमनुत्तमाम्

    rājānaśca naravyāghra ye me priyacikīrṣavaḥ

    sānugāḥ kṣipramāyāntu yajñabhūmimanuttamām

12. 12

    देशान्तरगता ये च द्विजा धर्मपरायणाः

    निमन्त्रयस्व तान्सर्वानश्वमेधाय लक्ष्मण

    deśāntaragatā ye ca dvijā dharmaparāyaṇāḥ

    nimantrayasva tānsarvānaśvamedhāya lakṣmaṇa

13. 13

    ऋषयश्च महाबाहो आहूयन्तां तपोधनाः

    देशान्तरगता ये च सदाराश्च महर्षयः

    ṛṣayaśca mahābāho āhūyantāṃ tapodhanāḥ

    deśāntaragatā ye ca sadārāśca maharṣayaḥ

14. 14

    यज्ञवाटश्च सुमहान्गोमत्या नैमिषे वने

    आज्ञाप्यतां महाबाहो तद्धि पुण्यमनुत्तमम्

    yajñavāṭaśca sumahāngomatyā naimiṣe vane

    ājñāpyatāṃ mahābāho taddhi puṇyamanuttamam

15. 15

    शतं वाहसहस्राणां तण्डुलानां वपुष्मताम्

    अयुतं तिलमुद्गस्य प्रयात्वग्रे महाबल

    śataṃ vāhasahasrāṇāṃ taṇḍulānāṃ vapuṣmatām

    ayutaṃ tilamudgasya prayātvagre mahābala

16. 16

    सुवर्णकोट्यो बहुला हिरण्यस्य शतोत्तराः

    अग्रतो भरतः कृत्वा गच्छत्वग्रे महामतिः

    suvarṇakoṭyo bahulā hiraṇyasya śatottarāḥ

    agrato bharataḥ kṛtvā gacchatvagre mahāmatiḥ

17. 17

    अन्तरापणवीथ्यश्च सर्वांश्च नटनर्तकान्

    नैगमान्बालवृद्धांश्च द्विजांश्च सुसमाहितान्

    antarāpaṇavīthyaśca sarvāṃśca naṭanartakān

    naigamānbālavṛddhāṃśca dvijāṃśca susamāhitān

18. 18

    कर्मान्तिकांश्च कुशलाञ्शिल्पिनश्च सुपण्डितान्

    मातरश्चैव मे सर्वाः कुमारान्तःपुराणि च

    karmāntikāṃśca kuśalāñśilpinaśca supaṇḍitān

    mātaraścaiva me sarvāḥ kumārāntaḥpurāṇi ca

19. 19

    काञ्चनीं मम पत्नीं च दीक्षार्हां यज्ञकर्मणि

    अग्रतो भरतः कृत्वा गच्छत्वग्रे महामतिः

    kāñcanīṃ mama patnīṃ ca dīkṣārhāṃ yajñakarmaṇi

    agrato bharataḥ kṛtvā gacchatvagre mahāmatiḥ