19 shlokas
- 1
तथा वृत्रवधं सर्वमखिलेन स लक्ष्मणः
कथयित्वा नरश्रेष्ठः कथाशेषमुपाक्रमत्
tathā vṛtravadhaṃ sarvamakhilena sa lakṣmaṇaḥ
kathayitvā naraśreṣṭhaḥ kathāśeṣamupākramat
- 2
ततो हते महावीर्ये वृत्रे देवभयंकरे
ब्रह्महत्यावृतः शक्रः संज्ञां लेभे न वृत्रहा
tato hate mahāvīrye vṛtre devabhayaṃkare
brahmahatyāvṛtaḥ śakraḥ saṃjñāṃ lebhe na vṛtrahā
- 3
सोऽन्तमाश्रित्य लोकानां नष्टसंज्ञो विचेतनः
कालं तत्रावसत्कंचिद्वेष्टमानो यथोरगः
so'ntamāśritya lokānāṃ naṣṭasaṃjño vicetanaḥ
kālaṃ tatrāvasatkaṃcidveṣṭamāno yathoragaḥ
- 4
अथ नष्टे सहस्राक्षे उद्विग्नमभवज्जगत्
भूमिश्च ध्वस्तसंकाशा निःस्नेहा शुष्ककानना
atha naṣṭe sahasrākṣe udvignamabhavajjagat
bhūmiśca dhvastasaṃkāśā niḥsnehā śuṣkakānanā
- 5
निःस्रोतसश्चाम्बुवाहा ह्रदाश्च सरितस्तथा
संक्षोभश्चैव सत्त्वानामनावृष्टिकृतोऽभवत्
niḥsrotasaścāmbuvāhā hradāśca saritastathā
saṃkṣobhaścaiva sattvānāmanāvṛṣṭikṛto'bhavat
- 6
क्षीयमाणे तु लोकेऽस्मिन्संभ्रान्तमनसः सुराः
यदुक्तं विष्णुना पूर्वं तं यज्ञं समुपानयन्
kṣīyamāṇe tu loke'sminsaṃbhrāntamanasaḥ surāḥ
yaduktaṃ viṣṇunā pūrvaṃ taṃ yajñaṃ samupānayan
- 7
ततः सर्वे सुरगणाः सोपाध्यायाः सहर्षिभिः
तं देशं सहिता जग्मुर्यत्रेन्द्रो भयमोहितः
tataḥ sarve suragaṇāḥ sopādhyāyāḥ saharṣibhiḥ
taṃ deśaṃ sahitā jagmuryatrendro bhayamohitaḥ
- 8
ते तु दृष्ट्वा सहस्राक्षं मोहितं ब्रह्महत्यया
तं पुरस्कृत्य देवेशमश्वमेधं प्रचक्रिरे
te tu dṛṣṭvā sahasrākṣaṃ mohitaṃ brahmahatyayā
taṃ puraskṛtya deveśamaśvamedhaṃ pracakrire
- 9
ततोऽश्वमेधः सुमहान्महेन्द्रस्य महात्मनः
ववृधे ब्रह्महत्यायाः पावनार्थं नरेश्वर
tato'śvamedhaḥ sumahānmahendrasya mahātmanaḥ
vavṛdhe brahmahatyāyāḥ pāvanārthaṃ nareśvara
- 10
ततो यज्ञसमाप्तौ तु ब्रह्महत्या महात्मनः
अभिगम्याब्रवीद्वाक्यं क्व मे स्थानं विधास्यथ
tato yajñasamāptau tu brahmahatyā mahātmanaḥ
abhigamyābravīdvākyaṃ kva me sthānaṃ vidhāsyatha
- 11
ते तामूचुस्ततो देवास्तुष्टाः प्रीतिसमन्विताः
चतुर्धा विभजात्मानमात्मनैव दुरासदे
te tāmūcustato devāstuṣṭāḥ prītisamanvitāḥ
caturdhā vibhajātmānamātmanaiva durāsade
- 12
देवानां भाषितं श्रुत्वा ब्रह्महत्या महात्मनाम्
संनिधौ स्थानमन्यत्र वरयामास दुर्वसा
devānāṃ bhāṣitaṃ śrutvā brahmahatyā mahātmanām
saṃnidhau sthānamanyatra varayāmāsa durvasā
- 13
एकेनांशेन वत्स्यामि पूर्णोदासु नदीषु वै
द्वितीयेन तु वृक्षेषु सत्यमेतद्ब्रवीमि वः
ekenāṃśena vatsyāmi pūrṇodāsu nadīṣu vai
dvitīyena tu vṛkṣeṣu satyametadbravīmi vaḥ
- 14
योऽयमंशस्तृतीयो मे स्त्रीषु यौवनशालिषु
त्रिरात्रं दर्पपूर्णासु वसिष्ये दर्पघातिनी
yo'yamaṃśastṛtīyo me strīṣu yauvanaśāliṣu
trirātraṃ darpapūrṇāsu vasiṣye darpaghātinī
- 15
हन्तारो ब्राह्मणान्ये तु प्रेक्षापूर्वमदूषकान्
तांश्चतुर्थेन भागेन संश्रयिष्ये सुरर्षभाः
hantāro brāhmaṇānye tu prekṣāpūrvamadūṣakān
tāṃścaturthena bhāgena saṃśrayiṣye surarṣabhāḥ
- 16
प्रत्यूचुस्तां ततो देवा यथा वदसि दुर्वसे
तथा भवतु तत्सर्वं साधयस्व यथेप्सितम्
pratyūcustāṃ tato devā yathā vadasi durvase
tathā bhavatu tatsarvaṃ sādhayasva yathepsitam
- 17
ततः प्रीत्यान्विता देवाः सहस्राक्षं ववन्दिरे
विज्वरः पूतपाप्मा च वासवः समपद्यत
tataḥ prītyānvitā devāḥ sahasrākṣaṃ vavandire
vijvaraḥ pūtapāpmā ca vāsavaḥ samapadyata
- 18
प्रशान्तं च जगत्सर्वं सहस्राक्षे प्रतिष्ठिते
यज्ञं चाद्भुतसंकाशं तदा शक्रोऽभ्यपूजयत्
praśāntaṃ ca jagatsarvaṃ sahasrākṣe pratiṣṭhite
yajñaṃ cādbhutasaṃkāśaṃ tadā śakro'bhyapūjayat
- 19
ईदृशो ह्यश्वमेधस्य प्रभावो रघुनन्दन
यजस्व सुमहाभाग हयमेधेन पार्थिव
īdṛśo hyaśvamedhasya prabhāvo raghunandana
yajasva sumahābhāga hayamedhena pārthiva