20 shlokas
- 1
एवमुक्तस्तु रामेण परां व्रीडामुपागतः
शत्रुघ्नो वीर्यसम्पन्नो मन्दं मन्दमुवाच ह
evamuktastu rāmeṇa parāṃ vrīḍāmupāgataḥ
śatrughno vīryasampanno mandaṃ mandamuvāca ha
- 2
अवश्यं करणीयं च शासनं पुरुषर्षभ
तव चैव महाभाग शासनं दुरतिक्रमम्
अयं कामकरो राजंस्तवास्मि पुरुषर्षभ
avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca śāsanaṃ puruṣarṣabha
tava caiva mahābhāga śāsanaṃ duratikramam
ayaṃ kāmakaro rājaṃstavāsmi puruṣarṣabha
- 3
एवमुक्ते तु शूरेण शत्रुघ्नेन महात्मना
उवाच रामः संहृष्टो लक्ष्मणं भरतं तथा
evamukte tu śūreṇa śatrughnena mahātmanā
uvāca rāmaḥ saṃhṛṣṭo lakṣmaṇaṃ bharataṃ tathā
- 4
संभारानभिषेकस्य आनयध्वं समाहिताः
अद्यैव पुरुषव्याघ्रमभिषेक्ष्यामि दुर्जयम्
saṃbhārānabhiṣekasya ānayadhvaṃ samāhitāḥ
adyaiva puruṣavyāghramabhiṣekṣyāmi durjayam
- 5
पुरोधसं च काकुत्स्थौ नैगमानृत्विजस्तथा
मन्त्रिणश्चैव मे सर्वानानयध्वं ममाज्ञया
purodhasaṃ ca kākutsthau naigamānṛtvijastathā
mantriṇaścaiva me sarvānānayadhvaṃ mamājñayā
- 6
राज्ञः शासनमाज्ञाय तथाकुर्वन्महारथाः
अभिषेकसमारम्भं पुरस्कृत्य पुरोधसं
प्रविष्टा राजभवनं पुरंदरगृहोपमम्
rājñaḥ śāsanamājñāya tathākurvanmahārathāḥ
abhiṣekasamārambhaṃ puraskṛtya purodhasaṃ
praviṣṭā rājabhavanaṃ puraṃdaragṛhopamam
- 7
ततोऽभिषेको ववृधे शत्रुघ्नस्य महात्मनः
सम्प्रहर्षकरः श्रीमान्राघवस्य पुरस्य च
tato'bhiṣeko vavṛdhe śatrughnasya mahātmanaḥ
sampraharṣakaraḥ śrīmānrāghavasya purasya ca
- 8
ततोऽभिषिक्तं शत्रुघ्नमङ्कमारोप्य राघवः
उवाच मधुरां वाणीं तेजस्तस्याभिपूरयन्
tato'bhiṣiktaṃ śatrughnamaṅkamāropya rāghavaḥ
uvāca madhurāṃ vāṇīṃ tejastasyābhipūrayan
- 9
अयं शरस्त्वमोघस्ते दिव्यः परपुरंजयः
अनेन लवणं सौम्य हन्तासि रघुनन्दन
ayaṃ śarastvamoghaste divyaḥ parapuraṃjayaḥ
anena lavaṇaṃ saumya hantāsi raghunandana
- 10
सृष्टः शरोऽयं काकुत्स्थ यदा शेते महार्णवे
स्वयम्भूरजितो देवो यं नापश्यन्सुरासुराः
sṛṣṭaḥ śaro'yaṃ kākutstha yadā śete mahārṇave
svayambhūrajito devo yaṃ nāpaśyansurāsurāḥ
- 11
अदृश्यः सर्वभूतानां तेनायं हि शरोत्तमः
सृष्टः क्रोधाभिभूतेन विनाशार्थं दुरात्मनोः
मधुकैटभयोर्वीर विघाते वर्तमानयोः
adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ tenāyaṃ hi śarottamaḥ
sṛṣṭaḥ krodhābhibhūtena vināśārthaṃ durātmanoḥ
madhukaiṭabhayorvīra vighāte vartamānayoḥ
- 12
स्रष्टुकामेन लोकांस्त्रींस्तौ चानेन हतौ युधि
अनेन शरमुख्येन ततो लोकांश्चकार सः
sraṣṭukāmena lokāṃstrīṃstau cānena hatau yudhi
anena śaramukhyena tato lokāṃścakāra saḥ
- 13
नायं मया शरः पूर्वं रावणस्य वधार्थिना
मुक्तः शत्रुघ्न भूतानां महांस्त्रासो भवेदिति
nāyaṃ mayā śaraḥ pūrvaṃ rāvaṇasya vadhārthinā
muktaḥ śatrughna bhūtānāṃ mahāṃstrāso bhavediti
- 14
यच्च तस्य महच्छूलं त्र्यम्बकेण महात्मना
दत्तं शत्रुविनाशाय मधोरायुधमुत्तमम्
yacca tasya mahacchūlaṃ tryambakeṇa mahātmanā
dattaṃ śatruvināśāya madhorāyudhamuttamam
- 15
तत्संनिक्षिप्य भवने पूज्यमानं पुनः पुनः
दिशः सर्वाः समालोक्य प्राप्नोत्याहारमात्मनः
tatsaṃnikṣipya bhavane pūjyamānaṃ punaḥ punaḥ
diśaḥ sarvāḥ samālokya prāpnotyāhāramātmanaḥ
- 16
यदा तु युद्धमाकाङ्क्षन्कश्चिदेनं समाह्वयेत्
तदा शूलं गृहीत्वा तद्भस्म रक्षः करोति तम्
yadā tu yuddhamākāṅkṣankaścidenaṃ samāhvayet
tadā śūlaṃ gṛhītvā tadbhasma rakṣaḥ karoti tam
- 17
स त्वं पुरुषशार्दूल तमायुधविवर्जितम्
अप्रविष्टपुरं पूर्वं द्वारि तिष्ठ धृतायुधः
sa tvaṃ puruṣaśārdūla tamāyudhavivarjitam
apraviṣṭapuraṃ pūrvaṃ dvāri tiṣṭha dhṛtāyudhaḥ
- 18
अप्रविष्टं च भवनं युद्धाय पुरुषर्षभ
आह्वयेथा महाबाहो ततो हन्तासि राक्षसं
apraviṣṭaṃ ca bhavanaṃ yuddhāya puruṣarṣabha
āhvayethā mahābāho tato hantāsi rākṣasaṃ
- 19
अन्यथा क्रियमाणे तु अवध्यः स भविष्यति
यदि त्वेवं कृते वीर विनाशमुपयास्यति
anyathā kriyamāṇe tu avadhyaḥ sa bhaviṣyati
yadi tvevaṃ kṛte vīra vināśamupayāsyati
- 20
एतत्ते सर्वमाख्यातं शूलस्य च विपर्ययम्
श्रीमतः शितिकण्ठस्य कृत्यं हि दुरतिक्रमम्
etatte sarvamākhyātaṃ śūlasya ca viparyayam
śrīmataḥ śitikaṇṭhasya kṛtyaṃ hi duratikramam