Sarga 64

15 shlokas

1. 1

   प्रस्थाप्य तु स शत्रुघ्नं भ्रातृभ्यां सह राघवः

   प्रमुमोद सुखी राज्यं धर्मेण परिपालयन्

   prasthāpya tu sa śatrughnaṃ bhrātṛbhyāṃ saha rāghavaḥ

   pramumoda sukhī rājyaṃ dharmeṇa paripālayan

2. 2

   ततः कतिपयाहःसु वृद्धो जानपदो द्विजः

   शवं बालमुपादाय राजद्वारमुपागमत्

   tataḥ katipayāhaḥsu vṛddho jānapado dvijaḥ

   śavaṃ bālamupādāya rājadvāramupāgamat

3. 3

   रुदन्बहुविधा वाचः स्नेहाक्षरसमन्विताः

   असकृत्पुत्र पुत्रेति वाक्यमेतदुवाच ह

   rudanbahuvidhā vācaḥ snehākṣarasamanvitāḥ

   asakṛtputra putreti vākyametaduvāca ha

4. 4

   किं नु मे दुष्कृतं कर्म पूर्वं देहान्तरे कृतम्

   यदहं पुत्रमेकं त्वां पश्यामि निधनं गतम्

   kiṃ nu me duṣkṛtaṃ karma pūrvaṃ dehāntare kṛtam

   yadahaṃ putramekaṃ tvāṃ paśyāmi nidhanaṃ gatam

5. 5

   अप्राप्तयौवनं बालं पञ्चवर्षसमन्वितम्

   अकाले कालमापन्नं दुःखाय मम पुत्रक

   aprāptayauvanaṃ bālaṃ pañcavarṣasamanvitam

   akāle kālamāpannaṃ duḥkhāya mama putraka

6. 6

   अल्पैरहोभिर्निधनं गमिष्यामि न संशयः

   अहं च जननी चैव तव शोकेन पुत्रक

   alpairahobhirnidhanaṃ gamiṣyāmi na saṃśayaḥ

   ahaṃ ca jananī caiva tava śokena putraka

7. 7

   न स्मराम्यनृतं ह्युक्तं न च हिंसां स्मराम्यहम्

   केन मे दुष्कृतेनाद्य बाल एव ममात्मजः

   अकृत्वा पितृकार्याणि नीतो वैवस्वतक्षयम्

   na smarāmyanṛtaṃ hyuktaṃ na ca hiṃsāṃ smarāmyaham

   kena me duṣkṛtenādya bāla eva mamātmajaḥ

   akṛtvā pitṛkāryāṇi nīto vaivasvatakṣayam

8. 8

   नेदृशं दृष्टपूर्वं मे श्रुतं वा घोरदर्शनम्

   मृत्युरप्राप्तकालानां रामस्य विषये यथा

   nedṛśaṃ dṛṣṭapūrvaṃ me śrutaṃ vā ghoradarśanam

   mṛtyuraprāptakālānāṃ rāmasya viṣaye yathā

9. 9

   रामस्य दुष्कृतं किंचिन्महदस्ति न संशयः

   त्वं राजञ्जीवयस्वैनं बालं मृत्युवशं गतम्

   rāmasya duṣkṛtaṃ kiṃcinmahadasti na saṃśayaḥ

   tvaṃ rājañjīvayasvainaṃ bālaṃ mṛtyuvaśaṃ gatam

10. 10

    भ्रातृभिः सहितो राजन्दीर्घमायुरवाप्नुहि

    उषिताः स्म सुखं राज्ये तवास्मिन्सुमहाबल

    bhrātṛbhiḥ sahito rājandīrghamāyuravāpnuhi

    uṣitāḥ sma sukhaṃ rājye tavāsminsumahābala

11. 11

    संप्रत्यनाथो विषय इक्ष्वाकूणां महात्मनाम्

    रामं नाथमिहासाद्य बालान्तकरणं नृपम्

    saṃpratyanātho viṣaya ikṣvākūṇāṃ mahātmanām

    rāmaṃ nāthamihāsādya bālāntakaraṇaṃ nṛpam

12. 12

    राजदोषैर्विपद्यन्ते प्रजा ह्यविधिपालिताः

    असद्वृत्ते तु नृपतावकाले म्रियते जनः

    rājadoṣairvipadyante prajā hyavidhipālitāḥ

    asadvṛtte tu nṛpatāvakāle mriyate janaḥ

13. 13

    यदा पुरेष्वयुक्तानि जना जनपदेषु च

    कुर्वते न च रक्षास्ति तदाकालकृतं भयम्

    yadā pureṣvayuktāni janā janapadeṣu ca

    kurvate na ca rakṣāsti tadākālakṛtaṃ bhayam

14. 14

    सुव्यक्तं राजदोषोऽयं भविष्यति न संशयः

    पुरे जनपदे वापि तदा बालवधो ह्ययम्

    suvyaktaṃ rājadoṣo'yaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ

    pure janapade vāpi tadā bālavadho hyayam

15. 15

    एवं बहुविधैर्वाक्यैर्निन्दयानो मुहुर्मुहुः

    राजानं दुःखसंतप्तः सुतं तमुपगूहति

    evaṃ bahuvidhairvākyairnindayāno muhurmuhuḥ

    rājānaṃ duḥkhasaṃtaptaḥ sutaṃ tamupagūhati