Sarga 18

33 shlokas

1. 1

   प्रविष्टायां हुताशं तु वेदवत्यां स रावणः

   पुष्पकं तत्समारुह्य परिचक्राम मेदिनीम्

   praviṣṭāyāṃ hutāśaṃ tu vedavatyāṃ sa rāvaṇaḥ

   puṣpakaṃ tatsamāruhya paricakrāma medinīm

2. 2

   ततो मरुत्तं नृपतिं यजन्तं सह दैवतैः

   उशीरबीजमासाद्य ददर्श स तु राक्षसः

   tato maruttaṃ nṛpatiṃ yajantaṃ saha daivataiḥ

   uśīrabījamāsādya dadarśa sa tu rākṣasaḥ

3. 3

   संवर्तो नाम ब्रह्मर्षिर्भ्राता साक्षाद्बृहस्पतेः

   याजयामास धर्मज्ञः सर्वैर्ब्रह्मगणैर्वृतः

   saṃvarto nāma brahmarṣirbhrātā sākṣādbṛhaspateḥ

   yājayāmāsa dharmajñaḥ sarvairbrahmagaṇairvṛtaḥ

4. 4

   दृष्ट्वा देवास्तु तद्रक्षो वरदानेन दुर्जयम्

   तां तां योनिं समापन्नास्तस्य धर्षणभीरवः

   dṛṣṭvā devāstu tadrakṣo varadānena durjayam

   tāṃ tāṃ yoniṃ samāpannāstasya dharṣaṇabhīravaḥ

5. 5

   इन्द्रो मयूरः संवृत्तो धर्मराजस्तु वायसः

   कृकलासो धनाध्यक्षो हंसो वै वरुणोऽभवत्

   indro mayūraḥ saṃvṛtto dharmarājastu vāyasaḥ

   kṛkalāso dhanādhyakṣo haṃso vai varuṇo'bhavat

6. 6

   तं च राजानमासाद्य रावणो राक्षसाधिपः

   प्राह युद्धं प्रयच्छेति निर्जितोऽस्मीति वा वद

   taṃ ca rājānamāsādya rāvaṇo rākṣasādhipaḥ

   prāha yuddhaṃ prayaccheti nirjito'smīti vā vada

7. 7

   ततो मरुत्तो नृपतिः को भवानित्युवाच तम्

   अवहासं ततो मुक्त्वा राक्षसो वाक्यमब्रवीत्

   tato marutto nṛpatiḥ ko bhavānityuvāca tam

   avahāsaṃ tato muktvā rākṣaso vākyamabravīt

8. 8

   अकुतूहलभावेन प्रीतोऽस्मि तव पार्थिव

   धनदस्यानुजं यो मां नावगच्छसि रावणम्

   akutūhalabhāvena prīto'smi tava pārthiva

   dhanadasyānujaṃ yo māṃ nāvagacchasi rāvaṇam

9. 9

   त्रिषु लोकेषु कः सोऽस्ति यो न जानाति मे बलम्

   भ्रातरं येन निर्जित्य विमानमिदमाहृतम्

   triṣu lokeṣu kaḥ so'sti yo na jānāti me balam

   bhrātaraṃ yena nirjitya vimānamidamāhṛtam

10. 10

    ततो मरुत्तो नृपतिस्तं राक्षसमथाब्रवीत्

    धन्यः खलु भवान्येन ज्येष्ठो भ्राता रणे जितः

    tato marutto nṛpatistaṃ rākṣasamathābravīt

    dhanyaḥ khalu bhavānyena jyeṣṭho bhrātā raṇe jitaḥ

11. 11

    नाधर्मसहितं श्लाघ्यं न लोकप्रतिसंहितम्

    कर्म दौरात्म्यकं कृत्वा श्लाघसे भ्रातृनिर्जयात्

    nādharmasahitaṃ ślāghyaṃ na lokapratisaṃhitam

    karma daurātmyakaṃ kṛtvā ślāghase bhrātṛnirjayāt

12. 12

    किं त्वं प्राक्केवलं धर्मं चरित्वा लब्धवान्वरम्

    श्रुतपूर्वं हि न मया यादृशं भाषसे स्वयम्

    kiṃ tvaṃ prākkevalaṃ dharmaṃ caritvā labdhavānvaram

    śrutapūrvaṃ hi na mayā yādṛśaṃ bhāṣase svayam

13. 13

    ततः शरासनं गृह्य सायकांश्च स पार्थिवः

    रणाय निर्ययौ क्रुद्धः संवर्तो मार्गमावृणोत्

    tataḥ śarāsanaṃ gṛhya sāyakāṃśca sa pārthivaḥ

    raṇāya niryayau kruddhaḥ saṃvarto mārgamāvṛṇot

14. 14

    सोऽब्रवीत्स्नेहसंयुक्तं मरुत्तं तं महानृषिः

    श्रोतव्यं यदि मद्वाक्यं संप्रहारो न ते क्षमः

    so'bravītsnehasaṃyuktaṃ maruttaṃ taṃ mahānṛṣiḥ

    śrotavyaṃ yadi madvākyaṃ saṃprahāro na te kṣamaḥ

15. 15

    माहेश्वरमिदं सत्रमसमाप्तं कुलं दहेत्

    दीक्षितस्य कुतो युद्धं क्रूरत्वं दीक्षिते कुतः

    māheśvaramidaṃ satramasamāptaṃ kulaṃ dahet

    dīkṣitasya kuto yuddhaṃ krūratvaṃ dīkṣite kutaḥ

16. 16

    संशयश्च रणे नित्यं राक्षसश्चैष दुर्जयः

    स निवृत्तो गुरोर्वाक्यान्मरुत्तः पृथिवीपतिः

    विसृज्य सशरं चापं स्वस्थो मखमुखोऽभवत्

    saṃśayaśca raṇe nityaṃ rākṣasaścaiṣa durjayaḥ

    sa nivṛtto gurorvākyānmaruttaḥ pṛthivīpatiḥ

    visṛjya saśaraṃ cāpaṃ svastho makhamukho'bhavat

17. 17

    ततस्तं निर्जितं मत्वा घोषयामास वै शुकः

    रावणो जितवांश्चेति हर्षान्नादं च मुक्तवान्

    tatastaṃ nirjitaṃ matvā ghoṣayāmāsa vai śukaḥ

    rāvaṇo jitavāṃśceti harṣānnādaṃ ca muktavān

18. 18

    तान्भक्षयित्वा तत्रस्थान्महर्षीन्यज्ञमागतान्

    वितृप्तो रुधिरैस्तेषां पुनः सम्प्रययौ महीम्

    tānbhakṣayitvā tatrasthānmaharṣīnyajñamāgatān

    vitṛpto rudhiraisteṣāṃ punaḥ samprayayau mahīm

19. 19

    रावणे तु गते देवाः सेन्द्राश्चैव दिवौकसः

    ततः स्वां योनिमासाद्य तानि सत्त्वान्यथाब्रुवन्

    rāvaṇe tu gate devāḥ sendrāścaiva divaukasaḥ

    tataḥ svāṃ yonimāsādya tāni sattvānyathābruvan

20. 20

    हर्षात्तदाब्रवीदिन्द्रो मयूरं नीलबर्हिणम्

    प्रीतोऽस्मि तव धर्मज्ञ उपकाराद्विहंगम

    harṣāttadābravīdindro mayūraṃ nīlabarhiṇam

    prīto'smi tava dharmajña upakārādvihaṃgama

21. 21

    मम नेत्रसहस्रं यत्तत्ते बर्हे भविष्यति

    वर्षमाणे मयि मुदं प्राप्स्यसे प्रीतिलक्षणम्

    mama netrasahasraṃ yattatte barhe bhaviṣyati

    varṣamāṇe mayi mudaṃ prāpsyase prītilakṣaṇam

22. 22

    नीलाः किल पुरा बर्हा मयूराणां नराधिप

    सुराधिपाद्वरं प्राप्य गताः सर्वे विचित्रताम्

    nīlāḥ kila purā barhā mayūrāṇāṃ narādhipa

    surādhipādvaraṃ prāpya gatāḥ sarve vicitratām

23. 23

    धर्मराजोऽब्रवीद्राम प्राग्वंशे वायसं स्थितम्

    पक्षिंस्तवास्मि सुप्रीतः प्रीतस्य च वचः शृणु

    dharmarājo'bravīdrāma prāgvaṃśe vāyasaṃ sthitam

    pakṣiṃstavāsmi suprītaḥ prītasya ca vacaḥ śṛṇu

24. 24

    यथान्ये विविधै रोगैः पीड्यन्ते प्राणिनो मया

    ते न ते प्रभविष्यन्ति मयि प्रीते न संशयः

    yathānye vividhai rogaiḥ pīḍyante prāṇino mayā

    te na te prabhaviṣyanti mayi prīte na saṃśayaḥ

25. 25

    मृत्युतस्ते भयं नास्ति वरान्मम विहंगम

    यावत्त्वां न वधिष्यन्ति नरास्तावद्भविष्यसि

    mṛtyutaste bhayaṃ nāsti varānmama vihaṃgama

    yāvattvāṃ na vadhiṣyanti narāstāvadbhaviṣyasi

26. 26

    ये च मद्विषयस्थास्तु मानवाः क्षुधयार्दिताः

    त्वयि भुक्ते तु तृप्तास्ते भविष्यन्ति सबान्धवाः

    ye ca madviṣayasthāstu mānavāḥ kṣudhayārditāḥ

    tvayi bhukte tu tṛptāste bhaviṣyanti sabāndhavāḥ

27. 27

    वरुणस्त्वब्रवीद्धंसं गङ्गातोयविचारिणम्

    श्रूयतां प्रीतिसंयुक्तं वचः पत्ररथेश्वर

    varuṇastvabravīddhaṃsaṃ gaṅgātoyavicāriṇam

    śrūyatāṃ prītisaṃyuktaṃ vacaḥ patraratheśvara

28. 28

    वर्णो मनोहरः सौम्यश्चन्द्रमण्डलसंनिभः

    भविष्यति तवोदग्रः शुक्लफेनसमप्रभः

    varṇo manoharaḥ saumyaścandramaṇḍalasaṃnibhaḥ

    bhaviṣyati tavodagraḥ śuklaphenasamaprabhaḥ

29. 29

    मच्छरीरं समासाद्य कान्तो नित्यं भविष्यसि

    प्राप्स्यसे चातुलां प्रीतिमेतन्मे प्रीतिलक्षणम्

    maccharīraṃ samāsādya kānto nityaṃ bhaviṣyasi

    prāpsyase cātulāṃ prītimetanme prītilakṣaṇam

30. 30

    हंसानां हि पुरा राम न वर्णः सर्वपाण्डुरः

    पक्षा नीलाग्रसंवीताः क्रोडाः शष्पाग्रनिर्मलाः

    haṃsānāṃ hi purā rāma na varṇaḥ sarvapāṇḍuraḥ

    pakṣā nīlāgrasaṃvītāḥ kroḍāḥ śaṣpāgranirmalāḥ