65 shlokas
- 1
अपृच्छत ततो रामो दक्षिणाशालयं मुनिम्
प्राञ्जलिर्विनयोपेत इदमाह वचोऽर्थवत्
apṛcchata tato rāmo dakṣiṇāśālayaṃ munim
prāñjalirvinayopeta idamāha vaco'rthavat
- 2
अतुलं बलमेताभ्यां वालिनो रावणस्य च
न त्वेतौ हनुमद्वीर्यैः समाविति मतिर्मम
atulaṃ balametābhyāṃ vālino rāvaṇasya ca
na tvetau hanumadvīryaiḥ samāviti matirmama
- 3
शौर्यं दाक्ष्यं बलं धैर्यं प्राज्ञता नयसाधनम्
विक्रमश्च प्रभावश्च हनूमति कृतालयाः
śauryaṃ dākṣyaṃ balaṃ dhairyaṃ prājñatā nayasādhanam
vikramaśca prabhāvaśca hanūmati kṛtālayāḥ
- 4
दृष्ट्वोदधिं विषीदन्तीं तदैष कपिवाहिनीम्
समाश्वास्य कपीन्भूयो योजनानां शतं प्लुतः
dṛṣṭvodadhiṃ viṣīdantīṃ tadaiṣa kapivāhinīm
samāśvāsya kapīnbhūyo yojanānāṃ śataṃ plutaḥ
- 5
धर्षयित्वा पुरीं लङ्कां रावणान्तःपुरं तथा
दृष्ट्वा संभाषिता चापि सीता विश्वासिता तथा
dharṣayitvā purīṃ laṅkāṃ rāvaṇāntaḥpuraṃ tathā
dṛṣṭvā saṃbhāṣitā cāpi sītā viśvāsitā tathā
- 6
सेनाग्रगा मन्त्रिसुताः किंकरा रावणात्मजः
एते हनुमता तत्र एकेन विनिपातिताः
senāgragā mantrisutāḥ kiṃkarā rāvaṇātmajaḥ
ete hanumatā tatra ekena vinipātitāḥ
- 7
भूयो बन्धाद्विमुक्तेन संभाषित्वा दशाननम्
लङ्का भस्मीकृता तेन पावकेनेव मेदिनी
bhūyo bandhādvimuktena saṃbhāṣitvā daśānanam
laṅkā bhasmīkṛtā tena pāvakeneva medinī
- 8
न कालस्य न शक्रस्य न विष्णोर्वित्तपस्य च
कर्माणि तानि श्रूयन्ते यानि युद्धे हनूमतः
na kālasya na śakrasya na viṣṇorvittapasya ca
karmāṇi tāni śrūyante yāni yuddhe hanūmataḥ
- 9
एतस्य बाहुवीर्येण लङ्का सीता च लक्ष्मणः
प्राप्तो मया जयश्चैव राज्यं मित्राणि बान्धवाः
etasya bāhuvīryeṇa laṅkā sītā ca lakṣmaṇaḥ
prāpto mayā jayaścaiva rājyaṃ mitrāṇi bāndhavāḥ
- 10
हनूमान्यदि मे न स्याद्वानराधिपतेः सखा
प्रवृत्तमपि को वेत्तुं जानक्याः शक्तिमान्भवेत्
hanūmānyadi me na syādvānarādhipateḥ sakhā
pravṛttamapi ko vettuṃ jānakyāḥ śaktimānbhavet
- 11
किमर्थं वाली चैतेन सुग्रीवप्रियकाम्यया
तदा वैरे समुत्पन्ने न दग्धो वीरुधो यथा
kimarthaṃ vālī caitena sugrīvapriyakāmyayā
tadā vaire samutpanne na dagdho vīrudho yathā
- 12
न हि वेदितवान्मन्ये हनूमानात्मनो बलम्
यद्दृष्टवाञ्जीवितेष्टं क्लिश्यन्तं वानराधिपम्
na hi veditavānmanye hanūmānātmano balam
yaddṛṣṭavāñjīviteṣṭaṃ kliśyantaṃ vānarādhipam
- 13
एतन्मे भगवन्सर्वं हनूमति महामुने
विस्तरेण यथातत्त्वं कथयामरपूजित
etanme bhagavansarvaṃ hanūmati mahāmune
vistareṇa yathātattvaṃ kathayāmarapūjita
- 14
राघवस्य वचः श्रुत्वा हेतुयुक्तमृषिस्ततः
हनूमतः समक्षं तमिदं वचनमब्रवीत्
rāghavasya vacaḥ śrutvā hetuyuktamṛṣistataḥ
hanūmataḥ samakṣaṃ tamidaṃ vacanamabravīt
- 15
सत्यमेतद्रघुश्रेष्ठ यद्ब्रवीषि हनूमतः
न बले विद्यते तुल्यो न गतौ न मतौ परः
satyametadraghuśreṣṭha yadbravīṣi hanūmataḥ
na bale vidyate tulyo na gatau na matau paraḥ
- 16
अमोघशापैः शापस्तु दत्तोऽस्य ऋषिभिः पुरा
न वेदिता बलं येन बली सन्नरिमर्दनः
amoghaśāpaiḥ śāpastu datto'sya ṛṣibhiḥ purā
na veditā balaṃ yena balī sannarimardanaḥ
- 17
बाल्येऽप्येतेन यत्कर्म कृतं राम महाबल
तन्न वर्णयितुं शक्यमतिबालतयास्य ते
bālye'pyetena yatkarma kṛtaṃ rāma mahābala
tanna varṇayituṃ śakyamatibālatayāsya te
- 18
यदि वास्ति त्वभिप्रायस्तच्छ्रोतुं तव राघव
समाधाय मतिं राम निशामय वदाम्यहम्
yadi vāsti tvabhiprāyastacchrotuṃ tava rāghava
samādhāya matiṃ rāma niśāmaya vadāmyaham
- 19
सूर्यदत्तवरस्वर्णः सुमेरुर्नाम पर्वतः
यत्र राज्यं प्रशास्त्यस्य केसरी नाम वै पिता
sūryadattavarasvarṇaḥ sumerurnāma parvataḥ
yatra rājyaṃ praśāstyasya kesarī nāma vai pitā
- 20
तस्य भार्या बभूवेष्टा ह्यञ्जनेति परिश्रुता
जनयामास तस्यां वै वायुरात्मजमुत्तमम्
tasya bhāryā babhūveṣṭā hyañjaneti pariśrutā
janayāmāsa tasyāṃ vai vāyurātmajamuttamam
- 21
शालिशूकसमाभासं प्रासूतेमं तदाञ्जना
फलान्याहर्तुकामा वै निष्क्रान्ता गहने चरा
śāliśūkasamābhāsaṃ prāsūtemaṃ tadāñjanā
phalānyāhartukāmā vai niṣkrāntā gahane carā
- 22
एष मातुर्वियोगाच्च क्षुधया च भृशार्दितः
रुरोद शिशुरत्यर्थं शिशुः शरभराडिव
eṣa māturviyogācca kṣudhayā ca bhṛśārditaḥ
ruroda śiśuratyarthaṃ śiśuḥ śarabharāḍiva
- 23
ततोद्यन्तं विवस्वन्तं जपापुष्पोत्करोपमम्
ददृशे फललोभाच्च उत्पपात रविं प्रति
tatodyantaṃ vivasvantaṃ japāpuṣpotkaropamam
dadṛśe phalalobhācca utpapāta raviṃ prati
- 24
बालार्काभिमुखो बालो बालार्क इव मूर्तिमान्
ग्रहीतुकामो बालार्कं प्लवतेऽम्बरमध्यगः
bālārkābhimukho bālo bālārka iva mūrtimān
grahītukāmo bālārkaṃ plavate'mbaramadhyagaḥ
- 25
एतस्मिन्प्लवमाने तु शिशुभावे हनूमति
देवदानवसिद्धानां विस्मयः सुमहानभूत्
etasminplavamāne tu śiśubhāve hanūmati
devadānavasiddhānāṃ vismayaḥ sumahānabhūt
- 26
नाप्येवं वेगवान्वायुर्गरुडो न मनस्तथा
यथायं वायुपुत्रस्तु क्रमतेऽम्बरमुत्तमम्
nāpyevaṃ vegavānvāyurgaruḍo na manastathā
yathāyaṃ vāyuputrastu kramate'mbaramuttamam
- 27
यदि तावच्छिशोरस्य ईदृशौ गतिविक्रमौ
यौवनं बलमासाद्य कथं वेगो भविष्यति
yadi tāvacchiśorasya īdṛśau gativikramau
yauvanaṃ balamāsādya kathaṃ vego bhaviṣyati
- 28
तमनुप्लवते वायुः प्लवन्तं पुत्रमात्मनः
सूर्यदाहभयाद्रक्षंस्तुषारचयशीतलः
tamanuplavate vāyuḥ plavantaṃ putramātmanaḥ
sūryadāhabhayādrakṣaṃstuṣāracayaśītalaḥ
- 29
बहुयोजनसाहस्रं क्रमत्येष ततोऽम्बरम्
पितुर्बलाच्च बाल्याच्च भास्कराभ्याशमागतः
bahuyojanasāhasraṃ kramatyeṣa tato'mbaram
piturbalācca bālyācca bhāskarābhyāśamāgataḥ
- 30
शिशुरेष त्वदोषज्ञ इति मत्वा दिवाकरः
कार्यं चात्र समायत्तमित्येवं न ददाह सः
śiśureṣa tvadoṣajña iti matvā divākaraḥ
kāryaṃ cātra samāyattamityevaṃ na dadāha saḥ