Sarga 36

46 shlokas

1. 1

   ततः पितामहं दृष्ट्वा वायुः पुत्रवधार्दितः

   शिशुकं तं समादाय उत्तस्थौ धातुरग्रतः

   tataḥ pitāmahaṃ dṛṣṭvā vāyuḥ putravadhārditaḥ

   śiśukaṃ taṃ samādāya uttasthau dhāturagrataḥ

2. 2

   चलत्कुण्डलमौलिस्रक्तपनीयविभूषणः

   पादयोर्न्यपतद्वायुस्तिस्रोऽवस्थाय वेधसे

   calatkuṇḍalamaulisraktapanīyavibhūṣaṇaḥ

   pādayornyapatadvāyustisro'vasthāya vedhase

3. 3

   तं तु वेदविदाद्यस्तु लम्बाभरणशोभिना

   वायुमुत्थाप्य हस्तेन शिशुं तं परिमृष्टवान्

   taṃ tu vedavidādyastu lambābharaṇaśobhinā

   vāyumutthāpya hastena śiśuṃ taṃ parimṛṣṭavān

4. 4

   स्पृष्टमात्रस्ततः सोऽथ सलीलं पद्मजन्मना

   जलसिक्तं यथा सस्यं पुनर्जीवितमाप्तवान्

   spṛṣṭamātrastataḥ so'tha salīlaṃ padmajanmanā

   jalasiktaṃ yathā sasyaṃ punarjīvitamāptavān

5. 5

   प्राणवन्तमिमं दृष्ट्वा प्राणो गन्धवहो मुदा

   चचार सर्वभूतेषु संनिरुद्धं यथापुरा

   prāṇavantamimaṃ dṛṣṭvā prāṇo gandhavaho mudā

   cacāra sarvabhūteṣu saṃniruddhaṃ yathāpurā

6. 6

   मरुद्रोगविनिर्मुक्ताः प्रजा वै मुदिताभवन्

   शीतवातविनिर्मुक्ताः पद्मिन्य इव साम्बुजाः

   marudrogavinirmuktāḥ prajā vai muditābhavan

   śītavātavinirmuktāḥ padminya iva sāmbujāḥ

7. 7

   ततस्त्रियुग्मस्त्रिककुत्त्रिधामा त्रिदशार्चितः

   उवाच देवता ब्रह्मा मारुतप्रियकाम्यया

   tatastriyugmastrikakuttridhāmā tridaśārcitaḥ

   uvāca devatā brahmā mārutapriyakāmyayā

8. 8

   भो महेन्द्राग्निवरुणधनेश्वरमहेश्वराः

   जानतामपि तत्सर्वं हितं वक्ष्यामि श्रूयताम्

   bho mahendrāgnivaruṇadhaneśvaramaheśvarāḥ

   jānatāmapi tatsarvaṃ hitaṃ vakṣyāmi śrūyatām

9. 9

   अनेन शिशुना कार्यं कर्तव्यं वो भविष्यति

   ददतास्य वरान्सर्वे मारुतस्यास्य तुष्टिदान्

   anena śiśunā kāryaṃ kartavyaṃ vo bhaviṣyati

   dadatāsya varānsarve mārutasyāsya tuṣṭidān

10. 10

    ततः सहस्रनयनः प्रीतिरक्तः शुभाननः

    कुशेशयमयीं मालां समुत्क्षिप्येदमब्रवीत्

    tataḥ sahasranayanaḥ prītiraktaḥ śubhānanaḥ

    kuśeśayamayīṃ mālāṃ samutkṣipyedamabravīt

11. 11

    मत्करोत्सृष्टवज्रेण हनुरस्य यथा क्षतः

    नाम्नैष कपिशार्दूलो भविता हनुमानिति

    matkarotsṛṣṭavajreṇa hanurasya yathā kṣataḥ

    nāmnaiṣa kapiśārdūlo bhavitā hanumāniti

12. 12

    अहमेवास्य दास्यामि परमं वरमुत्तमम्

    अतः प्रभृति वज्रस्य ममावध्यो भविष्यति

    ahamevāsya dāsyāmi paramaṃ varamuttamam

    ataḥ prabhṛti vajrasya mamāvadhyo bhaviṣyati

13. 13

    मार्ताण्डस्त्वब्रवीत्तत्र भगवांस्तिमिरापहः

    तेजसोऽस्य मदीयस्य ददामि शतिकां कलाम्

    mārtāṇḍastvabravīttatra bhagavāṃstimirāpahaḥ

    tejaso'sya madīyasya dadāmi śatikāṃ kalām

14. 14

    यदा तु शास्त्राण्यध्येतुं शक्तिरस्य भविष्यति

    तदास्य शास्त्रं दास्यामि येन वाग्मी भविष्यति

    yadā tu śāstrāṇyadhyetuṃ śaktirasya bhaviṣyati

    tadāsya śāstraṃ dāsyāmi yena vāgmī bhaviṣyati

15. 15

    वरुणश्च वरं प्रादान्नास्य मृत्युर्भविष्यति

    वर्षायुतशतेनापि मत्पाशादुदकादपि

    varuṇaśca varaṃ prādānnāsya mṛtyurbhaviṣyati

    varṣāyutaśatenāpi matpāśādudakādapi

16. 16

    यमोऽपि दण्डावध्यत्वमरोगत्वं च नित्यशः

    दिशतेऽस्य वरं तुष्ट अविषादं च संयुगे

    yamo'pi daṇḍāvadhyatvamarogatvaṃ ca nityaśaḥ

    diśate'sya varaṃ tuṣṭa aviṣādaṃ ca saṃyuge

17. 17

    गदेयं मामिका नैनं संयुगेषु वधिष्यति

    इत्येवं वरदः प्राह तदा ह्येकाक्षिपिङ्गलः

    gadeyaṃ māmikā nainaṃ saṃyugeṣu vadhiṣyati

    ityevaṃ varadaḥ prāha tadā hyekākṣipiṅgalaḥ

18. 18

    मत्तो मदायुधानां च न वध्योऽयं भविष्यति

    इत्येवं शंकरेणापि दत्तोऽस्य परमो वरः

    matto madāyudhānāṃ ca na vadhyo'yaṃ bhaviṣyati

    ityevaṃ śaṃkareṇāpi datto'sya paramo varaḥ

19. 19

    सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्योऽयं भविष्यति

    दीर्घायुश्च महात्मा च इति ब्रह्माब्रवीद्वचः

    sarveṣāṃ brahmadaṇḍānāmavadhyo'yaṃ bhaviṣyati

    dīrghāyuśca mahātmā ca iti brahmābravīdvacaḥ

20. 20

    विश्वकर्मा तु दृष्ट्वैनं बालसूर्योपमं शिशुम्

    शिल्पिनां प्रवरः प्राह वरमस्य महामतिः

    viśvakarmā tu dṛṣṭvainaṃ bālasūryopamaṃ śiśum

    śilpināṃ pravaraḥ prāha varamasya mahāmatiḥ

21. 21

    विनिर्मितानि देवानामायुधानीह यानि तु

    तेषां संग्रामकाले तु अवध्योऽयं भविष्यति

    vinirmitāni devānāmāyudhānīha yāni tu

    teṣāṃ saṃgrāmakāle tu avadhyo'yaṃ bhaviṣyati

22. 22

    ततः सुराणां तु वरैर्दृष्ट्वा ह्येनमलंकृतम्

    चतुर्मुखस्तुष्टमुखो वायुमाह जगद्गुरुः

    tataḥ surāṇāṃ tu varairdṛṣṭvā hyenamalaṃkṛtam

    caturmukhastuṣṭamukho vāyumāha jagadguruḥ

23. 23

    अमित्राणां भयकरो मित्राणामभयंकरः

    अजेयो भविता तेऽत्र पुत्रो मारुत मारुतिः

    amitrāṇāṃ bhayakaro mitrāṇāmabhayaṃkaraḥ

    ajeyo bhavitā te'tra putro māruta mārutiḥ

24. 24

    रावणोत्सादनार्थानि रामप्रीतिकराणि च

    रोमहर्षकराण्येष कर्ता कर्माणि संयुगे

    rāvaṇotsādanārthāni rāmaprītikarāṇi ca

    romaharṣakarāṇyeṣa kartā karmāṇi saṃyuge

25. 25

    एवमुक्त्वा तमामन्त्र्य मारुतं तेऽमरैः सह

    यथागतं ययुः सर्वे पितामहपुरोगमाः

    evamuktvā tamāmantrya mārutaṃ te'maraiḥ saha

    yathāgataṃ yayuḥ sarve pitāmahapurogamāḥ

26. 26

    सोऽपि गन्धवहः पुत्रं प्रगृह्य गृहमानयत्

    अञ्जनायास्तमाख्याय वरं दत्तं विनिःसृतः

    so'pi gandhavahaḥ putraṃ pragṛhya gṛhamānayat

    añjanāyāstamākhyāya varaṃ dattaṃ viniḥsṛtaḥ

27. 27

    प्राप्य राम वरानेष वरदानबलान्वितः

    बलेनात्मनि संस्थेन सोऽपूर्यत यथार्णवः

    prāpya rāma varāneṣa varadānabalānvitaḥ

    balenātmani saṃsthena so'pūryata yathārṇavaḥ

28. 28

    बलेनापूर्यमाणो हि एष वानरपुंगवः

    आश्रमेषु महर्षीणामपराध्यति निर्भयः

    balenāpūryamāṇo hi eṣa vānarapuṃgavaḥ

    āśrameṣu maharṣīṇāmaparādhyati nirbhayaḥ

29. 29

    स्रुग्भाण्डानग्निहोत्रं च वल्कलानां च संचयान्

    भग्नविच्छिन्नविध्वस्तान्सुशान्तानां करोत्ययम्

    srugbhāṇḍānagnihotraṃ ca valkalānāṃ ca saṃcayān

    bhagnavicchinnavidhvastānsuśāntānāṃ karotyayam

30. 30

    सर्वेषां ब्रह्मदण्डानामवध्यं ब्रह्मणा कृतम्

    जानन्त ऋषयस्तं वै क्षमन्ते तस्य नित्यशः

    sarveṣāṃ brahmadaṇḍānāmavadhyaṃ brahmaṇā kṛtam

    jānanta ṛṣayastaṃ vai kṣamante tasya nityaśaḥ