19 shlokas
- 1
प्रजापतिर्ह खलु वा एष यः संवत्सरः
prajāpatirha khalu vā eṣa yaḥ saṃvatsaraḥ
- 2
स ह स षण्मासो ऽन्यतरम् अन्यतरं पादम् उद्ग्राहं तिष्ठति
sa ha sa ṣaṇmāso 'nyataram anyataraṃ pādam udgrāhaṃ tiṣṭhati
- 3
स यदोष्णम् उद्गृह्णात्य् अथ हेदम् उपर्य् उष्णो भवत्य् अध उ ह तदा शीतो भवति
sa yadoṣṇam udgṛhṇāty atha hedam upary uṣṇo bhavaty adha u ha tadā śīto bhavati
- 4
तस्माद्ग्रीष्म उपर्य् उष्णो ऽधः शीतम् अधिगम्यते
tasmādgrīṣma upary uṣṇo 'dhaḥ śītam adhigamyate
- 5
तस्माद् उ ग्रीष्मे शीताः कूप्या अप उदाहरन्ति
tasmād u grīṣme śītāḥ kūpyā apa udāharanti
- 6
अथ यदा शीतम् उद्गृह्णात्य् अथ हेदम् उपरि शीतो भवत्य् अध उ ह तदोष्णो भवति
atha yadā śītam udgṛhṇāty atha hedam upari śīto bhavaty adha u ha tadoṣṇo bhavati
- 7
तस्माद्धेमन्न् उपरि शीतो ऽध उष्णम् अधिगम्यते
tasmāddhemann upari śīto 'dha uṣṇam adhigamyate
- 8
तस्माद् उ हेमन्न् उष्णाः कूप्या अप उदाहरन्ति
tasmād u hemann uṣṇāḥ kūpyā apa udāharanti
- 9
एवं ह वा एष प्रजापतिः संवत्सरः प्रजा बिभर्ति
evaṃ ha vā eṣa prajāpatiḥ saṃvatsaraḥ prajā bibharti
- 10
अथ ह वा एतं सौम्यं चरुम् आहरन्ति
atha ha vā etaṃ saumyaṃ carum āharanti
- 11
यद्ध वा उद्गातुर्यज्ञ ऊनं वातिरिक्तं वा कुर्वतो मीयते यमलोकं ह वा अस्य तद्गच्छति
yaddha vā udgāturyajña ūnaṃ vātiriktaṃ vā kurvato mīyate yamalokaṃ ha vā asya tadgacchati
- 12
तद्धापि मृतोदीरिण आहुर्यमस्यैतत्सभायाम् अपश्याम इति
taddhāpi mṛtodīriṇa āhuryamasyaitatsabhāyām apaśyāma iti
- 13
तद् एतेन पुनर् आह्रियते यद् एतं सौम्यं चरुम् आहरन्ति
tad etena punar āhriyate yad etaṃ saumyaṃ carum āharanti
- 14
तं हावेक्षेत यन्मे मनो यमं गतं यद्वा मे अपरागतं राज्ञा सोमेन तद्वयं पुनर् अस्मासु दध्मसि मनसि मे चक्षुर् अधाश्चक्षुषि मे मन आयुष्मत्या ऋचो मा छैत्सि मा साम्नो भागधेयाद्वि योषम् इति
taṃ hāvekṣeta yanme mano yamaṃ gataṃ yadvā me aparāgataṃ rājñā somena tadvayaṃ punar asmāsu dadhmasi manasi me cakṣur adhāścakṣuṣi me mana āyuṣmatyā ṛco mā chaitsi mā sāmno bhāgadheyādvi yoṣam iti
- 15
तद्धापि छायां पर्यवेक्षेतात्मनो ऽप्रणाशाय
taddhāpi chāyāṃ paryavekṣetātmano 'praṇāśāya
- 16
अथो सर्पिषो ऽक्ष्योर् आदधीत चक्षुष आप्यायनाय
atho sarpiṣo 'kṣyor ādadhīta cakṣuṣa āpyāyanāya
- 17
तद् अपि विज्ञानम् असत्
tad api vijñānam asat
- 18
य आत्मानं न परिपश्येद् अपेतासुः स स्यात्
ya ātmānaṃ na paripaśyed apetāsuḥ sa syāt
- 19
तस्मात्सत्याद् अप्य् आज्यं भूय आनीय पर्य् एवात्मानं दिदृक्षेत सर्वस्यायुषो ऽवरुद्ध्यै
tasmātsatyād apy ājyaṃ bhūya ānīya pary evātmānaṃ didṛkṣeta sarvasyāyuṣo 'varuddhyai

