44 shlokas
- 1
ऋषय ऊचुः
जलन्धरं जटामौलिः पुरा जम्भारिविक्रमम्
कथं जघान भगवान्भगनेत्रहरो हरः
ṛṣaya ūcuḥ
jalandharaṃ jaṭāmauliḥ purā jambhārivikramam
kathaṃ jaghāna bhagavānbhaganetraharo haraḥ
- 2
वक्तुमर्हसि चास्माकं रोमहर्षण सुव्रत
सूत उवाच
जलन्धर इति ख्यातो जलमण्डलसंभवः
vaktumarhasi cāsmākaṃ romaharṣaṇa suvrata
sūta uvāca
jalandhara iti khyāto jalamaṇḍalasaṃbhavaḥ
- 3
आसीदन्तकसंकाशस्तपसा लब्धविक्रमः
तेन देवाः सगन्धर्वाः सयक्षोरगराक्षसाः
āsīdantakasaṃkāśastapasā labdhavikramaḥ
tena devāḥ sagandharvāḥ sayakṣoragarākṣasāḥ
- 4
निर्जिताः समरे सर्वे ब्रह्मा च भगवानजः
जित्वैव देवसंघातं ब्रह्माणं वै जलन्धरः
nirjitāḥ samare sarve brahmā ca bhagavānajaḥ
jitvaiva devasaṃghātaṃ brahmāṇaṃ vai jalandharaḥ
- 5
जगाम देवदेवेशं विष्णुं विश्वहरं गुरुम्
तयोः समभवद्युद्धं दिवारात्रम् अविश्रमम्
jagāma devadeveśaṃ viṣṇuṃ viśvaharaṃ gurum
tayoḥ samabhavadyuddhaṃ divārātram aviśramam
- 6
जलन्धरेशयोस्तेन निर्जितो मधुसूदनः
जलन्धरोऽपि तं जित्वा देवदेवं जनार्दनम्
jalandhareśayostena nirjito madhusūdanaḥ
jalandharo'pi taṃ jitvā devadevaṃ janārdanam
- 7
प्रोवाचेदं दितेः पुत्रान्न्यायधीर्जेतुमीश्वरम्
सर्वे जिता मया युद्धे शङ्करो ह्यजितो रणे
provācedaṃ diteḥ putrānnyāyadhīrjetumīśvaram
sarve jitā mayā yuddhe śaṅkaro hyajito raṇe
- 8
तं जित्वा सर्वमीशानं गणपैर्नन्दिना क्षणात्
अहमेव भवत्वं च ब्रह्मत्वं वैष्णवं तथा
taṃ jitvā sarvamīśānaṃ gaṇapairnandinā kṣaṇāt
ahameva bhavatvaṃ ca brahmatvaṃ vaiṣṇavaṃ tathā
- 9
वासवत्वं च युष्माकं दास्ये दानवपुङ्गवाः
जलन्धरवचः श्रुत्वा सर्वे ते दानवाधमाः
vāsavatvaṃ ca yuṣmākaṃ dāsye dānavapuṅgavāḥ
jalandharavacaḥ śrutvā sarve te dānavādhamāḥ
- 10
जगर्जुरुच्चैः पापिष्ठा मृत्युदर्शनतत्पराः
दैत्यैरेतैस्तथान्यैश्च रथनागतुरङ्गमैः
jagarjuruccaiḥ pāpiṣṭhā mṛtyudarśanatatparāḥ
daityairetaistathānyaiśca rathanāgaturaṅgamaiḥ
- 11
संनद्धैः सह संनह्य शर्वं प्रति ययौ बली
भवोऽपि दृष्ट्वा दैत्येन्द्रं मेरुकूटमिव स्थितम्
saṃnaddhaiḥ saha saṃnahya śarvaṃ prati yayau balī
bhavo'pi dṛṣṭvā daityendraṃ merukūṭamiva sthitam
- 12
अवध्यत्वम् अपि श्रुत्वा तथान्यैर्भगनेत्रहा
ब्रह्मणो वचनं रक्षन्रक्षको जगतां प्रभुः
avadhyatvam api śrutvā tathānyairbhaganetrahā
brahmaṇo vacanaṃ rakṣanrakṣako jagatāṃ prabhuḥ
- 13
सांबः सनन्दी सगणः प्रोवाच प्रहसन्निव
किं कृत्यमसुरेशान युद्धेनानेन सांप्रतम्
sāṃbaḥ sanandī sagaṇaḥ provāca prahasanniva
kiṃ kṛtyamasureśāna yuddhenānena sāṃpratam
- 14
मद्बाणैर्भिन्नसर्वाङ्गो मर्तुमभ्युद्यते मुदा
जलन्धरोऽपि तद्वाक्यं श्रुत्वा श्रोत्रविदारणम्
madbāṇairbhinnasarvāṅgo martumabhyudyate mudā
jalandharo'pi tadvākyaṃ śrutvā śrotravidāraṇam
- 15
सुरेश्वरमुवाचेदं सुरेतरबलेश्वरः
वाक्येनालं महाबाहो देवदेव वृषध्वज
sureśvaramuvācedaṃ suretarabaleśvaraḥ
vākyenālaṃ mahābāho devadeva vṛṣadhvaja
- 16
चन्द्रांशुसन्निभैः शस्त्रैर्हर योद्धुमिहागतः
निशम्यास्य वचः शूली पादाङ्गुष्ठेन लीलया
महांभसि चकाराशु रथाङ्गं रौद्रमायुधम्
candrāṃśusannibhaiḥ śastrairhara yoddhumihāgataḥ
niśamyāsya vacaḥ śūlī pādāṅguṣṭhena līlayā
mahāṃbhasi cakārāśu rathāṅgaṃ raudramāyudham
- 17
कृत्वार्णवांभसि सितं भगवान्रथाङ्गं स्मृत्वा जगत्त्रयमनेन हताः सुराश्च
दक्षान्धकान्तकपुरत्रययज्ञहर्ता लोकत्रयान्तककरः प्रहसंतदाह
kṛtvārṇavāṃbhasi sitaṃ bhagavānrathāṅgaṃ smṛtvā jagattrayamanena hatāḥ surāśca
dakṣāndhakāntakapuratrayayajñahartā lokatrayāntakakaraḥ prahasaṃtadāha
- 18
पादेन निर्मितं दैत्य जलन्धर महार्णवे
बलवान्यदि चोद्धर्तुं तिष्ठ योद्धुं न चान्यथा
pādena nirmitaṃ daitya jalandhara mahārṇave
balavānyadi coddhartuṃ tiṣṭha yoddhuṃ na cānyathā
- 19
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा क्रोधेनादीप्तलोचनः
प्रदहन्निव नेत्राभ्यां प्राहालोक्य जगत्त्रयम्
tasya tadvacanaṃ śrutvā krodhenādīptalocanaḥ
pradahanniva netrābhyāṃ prāhālokya jagattrayam
- 20
जलन्धर उवाच
गदामुद्धृत्य हत्वा च नन्दिनं त्वां च शङ्कर
हत्वा लोकान्सुरैः सार्धं डुण्डुभान्गरुडो यथा
jalandhara uvāca
gadāmuddhṛtya hatvā ca nandinaṃ tvāṃ ca śaṅkara
hatvā lokānsuraiḥ sārdhaṃ ḍuṇḍubhāngaruḍo yathā
- 21
हन्तुं चराचरं सर्वं समर्थोऽहं सवासवम्
को महेश्वर मद्बाणैर् अच्छेद्यो भुवनत्रये
hantuṃ carācaraṃ sarvaṃ samartho'haṃ savāsavam
ko maheśvara madbāṇair acchedyo bhuvanatraye
- 22
बालभावे च भगवान्तपसैव विनिर्जितः
ब्रह्मा बली यौवने वै मुनयः सुरपुङ्गवैः
bālabhāve ca bhagavāntapasaiva vinirjitaḥ
brahmā balī yauvane vai munayaḥ surapuṅgavaiḥ
- 23
दग्धं क्षणेन सकलं त्रैलोक्यं सचराचरम्
तपसा किं त्वया रुद्र निर्जितो भगवानपि
dagdhaṃ kṣaṇena sakalaṃ trailokyaṃ sacarācaram
tapasā kiṃ tvayā rudra nirjito bhagavānapi
- 24
इन्द्राग्नियमवित्तेशवायुवारीश्वरादयः
न सेहिरे यथा नागा गन्धं पक्षिपतेरिव
indrāgniyamavitteśavāyuvārīśvarādayaḥ
na sehire yathā nāgā gandhaṃ pakṣipateriva
- 25
न लब्ध्वा दिवि भूमौ च बाहवो मम शङ्कर
समस्तान्पर्वतान्प्राप्य घर्षिताश्च गणेश्वर
na labdhvā divi bhūmau ca bāhavo mama śaṅkara
samastānparvatānprāpya gharṣitāśca gaṇeśvara
- 26
गिरीन्द्रो मन्दरः श्रीमान्नीलो मेरुः सुशोभनः
घर्षितो बाहुदण्डेन कण्डूनोदार्थम् आपतत्
girīndro mandaraḥ śrīmānnīlo meruḥ suśobhanaḥ
gharṣito bāhudaṇḍena kaṇḍūnodārtham āpatat
- 27
गङ्गा निरुद्धा बाहुभ्यां लीलार्थं हिमवद्गिरौ
नारीणां मम भृत्यैश्च वज्रो बद्धो दिवौकसाम्
gaṅgā niruddhā bāhubhyāṃ līlārthaṃ himavadgirau
nārīṇāṃ mama bhṛtyaiśca vajro baddho divaukasām
- 28
वडवाया मुखं भग्नं गृहीत्वा वै करेण तु
तत्क्षणादेव सकलं चैकार्णवमभूदिदम्
vaḍavāyā mukhaṃ bhagnaṃ gṛhītvā vai kareṇa tu
tatkṣaṇādeva sakalaṃ caikārṇavamabhūdidam
- 29
ऐरावतादयो नागाः क्षिप्ताः सिन्धुजलोपरि
सरथो भगवानिन्द्रः क्षिप्तश्च शतयोजनम्
airāvatādayo nāgāḥ kṣiptāḥ sindhujalopari
saratho bhagavānindraḥ kṣiptaśca śatayojanam
- 30
गरुडोऽपि मया बद्धो नागपाशेन विष्णुना
उर्वश्याद्या मया नीता नार्यः कारागृहान्तरम्
garuḍo'pi mayā baddho nāgapāśena viṣṇunā
urvaśyādyā mayā nītā nāryaḥ kārāgṛhāntaram

