36 shlokas
- 1
सुत उवाच
अस्य द्वीपस्य मध्ये तु मेरुर्नाम महागिरिः
नानारत्नमयैः शृङ्गैः स्थितः स्थितिमतां वरः
suta uvāca
asya dvīpasya madhye tu merurnāma mahāgiriḥ
nānāratnamayaiḥ śṛṅgaiḥ sthitaḥ sthitimatāṃ varaḥ
- 2
चतुरशीतिसाहस्रम् उत्सेधेन प्रकीर्तितः
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु
caturaśītisāhasram utsedhena prakīrtitaḥ
praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastādvistṛtaḥ ṣoḍaśaiva tu
- 3
शराववत्संस्थितत्वाद्द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः
विस्तारात्त्रिगुणश्चास्य परिणाहो ऽनुमण्डलः
śarāvavatsaṃsthitatvāddvātriṃśanmūrdhni vistṛtaḥ
vistārāttriguṇaścāsya pariṇāho 'numaṇḍalaḥ
- 4
हैमीकृतो महेशस्य शुभाङ्गस्पर्शनेन च
धत्तूरपुष्पसंकाशः सर्वदेवनिकेतनः
haimīkṛto maheśasya śubhāṅgasparśanena ca
dhattūrapuṣpasaṃkāśaḥ sarvadevaniketanaḥ
- 5
क्रीडाभूमिश्च देवानाम् अनेकाश्चर्यसंयुतः
लक्षयोजन आयामस्तस्यैवं तु महागिरेः
krīḍābhūmiśca devānām anekāścaryasaṃyutaḥ
lakṣayojana āyāmastasyaivaṃ tu mahāgireḥ
- 6
ततः षोडशसाहस्रं योजनानि क्षितेरधः
शेषं चोपरि विप्रेन्द्रा धरायास्तस्य शृङ्गिणः
tataḥ ṣoḍaśasāhasraṃ yojanāni kṣiteradhaḥ
śeṣaṃ copari viprendrā dharāyāstasya śṛṅgiṇaḥ
- 7
मूलायामप्रमाणं तु विस्तारान्मूलतो गिरेः
ऊचुर्विस्तारमस्यैव द्विगुणं मूलतो गिरेः
mūlāyāmapramāṇaṃ tu vistārānmūlato gireḥ
ūcurvistāramasyaiva dviguṇaṃ mūlato gireḥ
- 8
पूर्वतः पद्मरागाभो दक्षिणे हेमसन्निभः
पश्चिमे नीलसंकाश उत्तरे विद्रुमप्रभः
pūrvataḥ padmarāgābho dakṣiṇe hemasannibhaḥ
paścime nīlasaṃkāśa uttare vidrumaprabhaḥ
- 9
अमरावती पूर्वभागे नानाप्रासादसंकुला
नानादेवगणैः कीर्णा मणिजालसमावृता
amarāvatī pūrvabhāge nānāprāsādasaṃkulā
nānādevagaṇaiḥ kīrṇā maṇijālasamāvṛtā
- 10
गोपुरैर्विविधाकारैर्हेमरत्नविभूषितैः
तोरणैर्हेमचित्रैस्तु मणिकॢप्तैः पथि स्थितैः
gopurairvividhākārairhemaratnavibhūṣitaiḥ
toraṇairhemacitraistu maṇikḷptaiḥ pathi sthitaiḥ
- 11
संलापालापकुशलैः सर्वाभरणभूषितैः
स्तनभारविनम्रैश्च मदघूर्णितलोचनैः
saṃlāpālāpakuśalaiḥ sarvābharaṇabhūṣitaiḥ
stanabhāravinamraiśca madaghūrṇitalocanaiḥ
- 12
स्त्रीसहस्रैः समाकीर्णा चाप्सरोभिः समन्ततः
दीर्घिकाभिर्विचित्राभिः फुल्लाम्भोरुहसंकुलैः
strīsahasraiḥ samākīrṇā cāpsarobhiḥ samantataḥ
dīrghikābhirvicitrābhiḥ phullāmbhoruhasaṃkulaiḥ
- 13
हेमसोपानसंयुक्तैर्हेमसैकतराशिभिः
नीलोत्पलैश्चोत्पलैश्च हैमैश्चापि सुगन्धिभिः
hemasopānasaṃyuktairhemasaikatarāśibhiḥ
nīlotpalaiścotpalaiśca haimaiścāpi sugandhibhiḥ
- 14
एवंविधैस्तटाकैश्च नदीभिश्च नदैर्युता
विराजते पुरी शुभ्रा तयासौ पर्वतः शुभः
evaṃvidhaistaṭākaiśca nadībhiśca nadairyutā
virājate purī śubhrā tayāsau parvataḥ śubhaḥ
- 15
तेजस्विनी नाम पुरी आग्नेय्यां पावकस्य तु
अमरावतीसमा दिव्या सर्वभोगसमन्विता
tejasvinī nāma purī āgneyyāṃ pāvakasya tu
amarāvatīsamā divyā sarvabhogasamanvitā
- 16
वैवस्वती दक्षिणे तु यमस्य यमिनां वराः
भवनैरावृता दिव्यैर्जांबूनदमयैः शुभैः
vaivasvatī dakṣiṇe tu yamasya yamināṃ varāḥ
bhavanairāvṛtā divyairjāṃbūnadamayaiḥ śubhaiḥ
- 17
नैरृते कृष्णवर्णा च तथा शुद्धवती शुभा
तादृशी गन्धवन्ती च वायव्यां दिशि शोभना
nairṛte kṛṣṇavarṇā ca tathā śuddhavatī śubhā
tādṛśī gandhavantī ca vāyavyāṃ diśi śobhanā
- 18
महोदया चोत्तरे च ऐशान्यां तु यशोवती
पर्वतस्य दिगन्तेषु शोभते दिवि सर्वदा
mahodayā cottare ca aiśānyāṃ tu yaśovatī
parvatasya diganteṣu śobhate divi sarvadā
- 19
ब्रह्मविष्णुमहेशानां तथान्येषां निकेतनम्
सर्वभोगयुतं पुण्यं दीर्घिकाभिर्नगोत्तमम्
brahmaviṣṇumaheśānāṃ tathānyeṣāṃ niketanam
sarvabhogayutaṃ puṇyaṃ dīrghikābhirnagottamam
- 20
सिद्धैर्यक्षैस्तु सम्पूर्णं गन्धर्वैर्मुनिपुङ्गवैः
तथान्यैर्विविधाकारैर्भूतसंघैश्चतुर्विधैः
siddhairyakṣaistu sampūrṇaṃ gandharvairmunipuṅgavaiḥ
tathānyairvividhākārairbhūtasaṃghaiścaturvidhaiḥ
- 21
गिरेरुपरि विप्रेन्द्राः शुद्धस्फटिकसन्निभम्
सहस्रभौमं विस्तीर्णं विमानं वामतः स्थितम्
girerupari viprendrāḥ śuddhasphaṭikasannibham
sahasrabhaumaṃ vistīrṇaṃ vimānaṃ vāmataḥ sthitam
- 22
तस्मिन्महाभुजः शर्वः सोमसूर्याग्निलोचनः
सिंहासने मणिमये देव्यास्ते षण्मुखेन च
tasminmahābhujaḥ śarvaḥ somasūryāgnilocanaḥ
siṃhāsane maṇimaye devyāste ṣaṇmukhena ca
- 23
हरेस्तदर्धं विस्तीर्णं विमानं तत्र सोऽपि च
पद्मरागमयं दिव्यं पद्मजस्य च दक्षिणे
harestadardhaṃ vistīrṇaṃ vimānaṃ tatra so'pi ca
padmarāgamayaṃ divyaṃ padmajasya ca dakṣiṇe
- 24
तस्मिन्शक्रस्य विपुलं पुरं रम्यं यमस्य च
सोमस्य वरुणस्याथ निरृतेः पावकस्य च
tasminśakrasya vipulaṃ puraṃ ramyaṃ yamasya ca
somasya varuṇasyātha nirṛteḥ pāvakasya ca
- 25
वायोश्चैव तु रुद्रस्य शर्वालयसमन्ततः
तेषां तेषां विमानेषु दिव्येषु विविधेषु च
vāyoścaiva tu rudrasya śarvālayasamantataḥ
teṣāṃ teṣāṃ vimāneṣu divyeṣu vividheṣu ca
- 26
ईशान्यामीश्वरक्षेत्रे नित्यार्चा च व्यवस्थिता
सिद्धेश्वरैश्च भगवाञ्छैलादिः शिष्यसंमतः
īśānyāmīśvarakṣetre nityārcā ca vyavasthitā
siddheśvaraiśca bhagavāñchailādiḥ śiṣyasaṃmataḥ
- 27
सनत्कुमारः सिद्धैस्तु सुखासीनः सुरेश्वरः
सनकश्च सनन्दश्च सदृशाश्च सहस्रशः
sanatkumāraḥ siddhaistu sukhāsīnaḥ sureśvaraḥ
sanakaśca sanandaśca sadṛśāśca sahasraśaḥ
- 28
योगभूमिः क्वचित्तस्मिन्भोगभूमिः क्वचित्क्वचित्
बालसूर्यप्रतीकाशं विमानं तत्र शोभनम्
yogabhūmiḥ kvacittasminbhogabhūmiḥ kvacitkvacit
bālasūryapratīkāśaṃ vimānaṃ tatra śobhanam
- 29
शैलादिनः शुभं चास्ति तस्मिन्नास्ते गणेश्वरः
षण्मुखस्य गणेशस्य गणानां तु सहस्रशः
śailādinaḥ śubhaṃ cāsti tasminnāste gaṇeśvaraḥ
ṣaṇmukhasya gaṇeśasya gaṇānāṃ tu sahasraśaḥ
- 30
सुयशायाः सुनेत्रायाः मातॄणां मदनस्य च
तस्य जम्बूनदी नाम मूलमावेष्ट्य संस्थिता
suyaśāyāḥ sunetrāyāḥ mātṝṇāṃ madanasya ca
tasya jambūnadī nāma mūlamāveṣṭya saṃsthitā

