63 shlokas
- 1
सूत उवाच
तपसा च महादेव्याः पार्वत्या वृषभध्वज
प्रीतिश्च भगवाञ्छर्वो वचनाद्ब्रह्मणस्तदा
sūta uvāca
tapasā ca mahādevyāḥ pārvatyā vṛṣabhadhvaja
prītiśca bhagavāñcharvo vacanādbrahmaṇastadā
- 2
हिताय चाश्रमाणां च क्रीडार्थं भगवान्भवः
तदा हैमवतीं देवीमुपयेमे यथाविधि
hitāya cāśramāṇāṃ ca krīḍārthaṃ bhagavānbhavaḥ
tadā haimavatīṃ devīmupayeme yathāvidhi
- 3
जगाम स स्वयं ब्रह्मा मरीच्याद्यैर्महर्षिभिः
तपोवनं महादेव्याः पार्वत्याः पद्मसंभवः
jagāma sa svayaṃ brahmā marīcyādyairmaharṣibhiḥ
tapovanaṃ mahādevyāḥ pārvatyāḥ padmasaṃbhavaḥ
- 4
प्रदक्षिणीकृत्य च तां देवीं स जगतोऽरणीम्
किम् अर्थं तपसा लोकान्संतापयसि शैलजे
pradakṣiṇīkṛtya ca tāṃ devīṃ sa jagato'raṇīm
kim arthaṃ tapasā lokānsaṃtāpayasi śailaje
- 5
त्वया सृष्टं जगत्सर्वं मातस्त्वं मा विनाशय
त्वं हि संधारयेल्लोकान् इमान्सर्वान्स्वतेजसा
tvayā sṛṣṭaṃ jagatsarvaṃ mātastvaṃ mā vināśaya
tvaṃ hi saṃdhārayellokān imānsarvānsvatejasā
- 6
सर्वदेवेश्वरः श्रीमान्सर्वलोकपतिर्भवः
यस्य वै देवदेवस्य वयं किङ्करवादिनः
sarvadeveśvaraḥ śrīmānsarvalokapatirbhavaḥ
yasya vai devadevasya vayaṃ kiṅkaravādinaḥ
- 7
स एवं परमेशानः स्वयं च वरयिष्यति
वरदे येन सृष्टासि न विना यस्त्वयांबिके
sa evaṃ parameśānaḥ svayaṃ ca varayiṣyati
varade yena sṛṣṭāsi na vinā yastvayāṃbike
- 8
वर्तते नात्र संदेहस्तव भर्त्ता भविष्यति
इत्युक्त्वा तां नमस्कृत्य मुहुः सम्प्रेक्ष्य पार्वतीम्
vartate nātra saṃdehastava bharttā bhaviṣyati
ityuktvā tāṃ namaskṛtya muhuḥ samprekṣya pārvatīm
- 9
गते पितामहे देवो भगवान्परमेश्वरः
जगामानुग्रहं कर्तुं द्विजरूपेण चाश्रमम्
gate pitāmahe devo bhagavānparameśvaraḥ
jagāmānugrahaṃ kartuṃ dvijarūpeṇa cāśramam
- 10
सा च दृष्ट्वा महादेवं द्विजरूपेण संस्थितम्
प्रतिभाद्यैः प्रभुं ज्ञात्वा ननाम वृषभध्वजम्
sā ca dṛṣṭvā mahādevaṃ dvijarūpeṇa saṃsthitam
pratibhādyaiḥ prabhuṃ jñātvā nanāma vṛṣabhadhvajam
- 11
सम्पूज्य वरदं देवं ब्राह्मणच्छद्मनागतम्
तुष्टाव परमेशानं पार्वती परमेश्वरम्
sampūjya varadaṃ devaṃ brāhmaṇacchadmanāgatam
tuṣṭāva parameśānaṃ pārvatī parameśvaram
- 12
अनुगृह्य तदा देवीमुवाच प्रहसन्निव
कुलधर्माश्रयं रक्षन्भूधरस्य महात्मनः
anugṛhya tadā devīmuvāca prahasanniva
kuladharmāśrayaṃ rakṣanbhūdharasya mahātmanaḥ
- 13
क्रीडार्थं च सतां मध्ये सर्वदेवपतिर्भवः
स्वयंवरे महादेवी तव दिव्यसुशोभने
krīḍārthaṃ ca satāṃ madhye sarvadevapatirbhavaḥ
svayaṃvare mahādevī tava divyasuśobhane
- 14
आस्थाय रूपं यत्सौम्यं समेष्येऽहं सह त्वया
इत्युक्त्वा तां समालोक्य देवो दिव्येन चक्षुषा
āsthāya rūpaṃ yatsaumyaṃ sameṣye'haṃ saha tvayā
ityuktvā tāṃ samālokya devo divyena cakṣuṣā
- 15
जगामेष्टं तदा दिव्यं स्वपुरं प्रययौ च सा
दृष्ट्वा हृष्टस्तदा देवीं मेनया तुहिनाचलः
jagāmeṣṭaṃ tadā divyaṃ svapuraṃ prayayau ca sā
dṛṣṭvā hṛṣṭastadā devīṃ menayā tuhinācalaḥ
- 16
आलिङ्ग्याघ्राय सम्पूज्य पुत्रीं साक्षात्तपस्विनीम्
दुहितुर्देवदेवेन न जानन्नभिमन्त्रितम्
āliṅgyāghrāya sampūjya putrīṃ sākṣāttapasvinīm
duhiturdevadevena na jānannabhimantritam
- 17
स्वयंवरं तदा देव्याः सर्वलोकेष्वघोषयत्
अथ ब्रह्मा च भगवान्विष्णुः साक्षाज्जनार्दनः
svayaṃvaraṃ tadā devyāḥ sarvalokeṣvaghoṣayat
atha brahmā ca bhagavānviṣṇuḥ sākṣājjanārdanaḥ
- 18
शक्रश्च भगवान्वह्निर्भास्करो भग एव च
त्वष्टार्यमा विवस्वांश्च यमो वरुण एव च
śakraśca bhagavānvahnirbhāskaro bhaga eva ca
tvaṣṭāryamā vivasvāṃśca yamo varuṇa eva ca
- 19
वायुः सोमस्तथेशानो रुद्राश्च मुनयस्तथा
अश्विनौ द्वादशादित्या गन्धर्वा गरुडस्तथा
vāyuḥ somastatheśāno rudrāśca munayastathā
aśvinau dvādaśādityā gandharvā garuḍastathā
- 20
यक्षाः सिद्धास्तथा साध्या दैत्याः किंपुरुषोरगाः
समुद्राश्च नदा वेदा मन्त्राः स्तोत्रादयः क्षणाः
yakṣāḥ siddhāstathā sādhyā daityāḥ kiṃpuruṣoragāḥ
samudrāśca nadā vedā mantrāḥ stotrādayaḥ kṣaṇāḥ
- 21
नागाश्च पर्वताः सर्वे यज्ञाः सूर्यादयो ग्रहाः
त्रयस्त्रिंशच्च देवानां त्रयश्च त्रिशतं तथा
nāgāśca parvatāḥ sarve yajñāḥ sūryādayo grahāḥ
trayastriṃśacca devānāṃ trayaśca triśataṃ tathā
- 22
त्रयश्च त्रिसहस्रं च तथान्ये बहवः सुरा
जग्मुर्गिरीन्द्रपुत्र्यास्तु स्वयंवरमनुत्तमम्
trayaśca trisahasraṃ ca tathānye bahavaḥ surā
jagmurgirīndraputryāstu svayaṃvaramanuttamam
- 23
अथ शैलसुता देवी हैममारुह्य शोभनम्
विमानं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नैर् अलंकृतम्
atha śailasutā devī haimamāruhya śobhanam
vimānaṃ sarvatobhadraṃ sarvaratnair alaṃkṛtam
- 24
अप्सरोभिः प्रनृत्ताभिः सर्वाभरणभूषितैः
गन्धर्वसिद्धैर्विविधैः किन्नरैश्च सुशोभनैः
apsarobhiḥ pranṛttābhiḥ sarvābharaṇabhūṣitaiḥ
gandharvasiddhairvividhaiḥ kinnaraiśca suśobhanaiḥ
- 25
बन्दिभिः स्तूयमाना च स्थिता शैलसुता तदा
सितातपत्रं रत्नांशुमिश्रितं चावहत्तथा
bandibhiḥ stūyamānā ca sthitā śailasutā tadā
sitātapatraṃ ratnāṃśumiśritaṃ cāvahattathā
- 26
मालिनी गिरिपुत्र्यास्तु संध्या पूर्णेन्दुमण्डलम्
चामरासक्तहस्ताभिर्दिव्यस्त्रीभिश्च संवृता
mālinī giriputryāstu saṃdhyā pūrṇendumaṇḍalam
cāmarāsaktahastābhirdivyastrībhiśca saṃvṛtā
- 27
मालां गृह्य जया तस्थौ सुरद्रुमसमुद्भवाम्
विजया व्यजनं गृह्य स्थिता देव्याः समीपगा
mālāṃ gṛhya jayā tasthau suradrumasamudbhavām
vijayā vyajanaṃ gṛhya sthitā devyāḥ samīpagā
- 28
मालां प्रगृह्य देव्यां तु स्थितायां देवसंसदि
शिशुर्भूत्वा महादेवः क्रीडार्थं वृषभध्वजः
mālāṃ pragṛhya devyāṃ tu sthitāyāṃ devasaṃsadi
śiśurbhūtvā mahādevaḥ krīḍārthaṃ vṛṣabhadhvajaḥ
- 29
उत्सङ्गतलसंसुप्तो बभूव भगवान्भवः
अथ दृष्ट्वा शिशुं देवास्तस्या उत्संगवर्त्तिनम्
utsaṅgatalasaṃsupto babhūva bhagavānbhavaḥ
atha dṛṣṭvā śiśuṃ devāstasyā utsaṃgavarttinam
- 30
कोऽयम् अत्रेति संमन्त्र्य चुक्षुभुश्च समागताः
वज्रमाहारयत्तस्य बाहुम् उद्यम्य वृत्रहा
ko'yam atreti saṃmantrya cukṣubhuśca samāgatāḥ
vajramāhārayattasya bāhum udyamya vṛtrahā

