27 shlokas
- 1
ऋषय ऊचुः
अन्धको नाम दैत्येन्द्रो मन्दरे चारुकन्दरे
दमितस्तु कथं लेभे गाणपत्यं महेश्वरात्
ṛṣaya ūcuḥ
andhako nāma daityendro mandare cārukandare
damitastu kathaṃ lebhe gāṇapatyaṃ maheśvarāt
- 2
वक्तुमर्हसि चास्माकं यथावृत्तं यथाश्रुतम्
सूत उवाच
अन्धकानुग्रहं चैव मन्दरे शोषणं तथा
vaktumarhasi cāsmākaṃ yathāvṛttaṃ yathāśrutam
sūta uvāca
andhakānugrahaṃ caiva mandare śoṣaṇaṃ tathā
- 3
वरलाभमशेषं च प्रवदामि समासतः
हिरण्याक्षस्य तनयो हिरण्यनयनोपमः
varalābhamaśeṣaṃ ca pravadāmi samāsataḥ
hiraṇyākṣasya tanayo hiraṇyanayanopamaḥ
- 4
पुरान्धक इति ख्यातस्तपसा लब्धविक्रमः
प्रसादाद्ब्रह्मणः साक्षाद् अवध्यत्वम् अवाप्य च
purāndhaka iti khyātastapasā labdhavikramaḥ
prasādādbrahmaṇaḥ sākṣād avadhyatvam avāpya ca
- 5
त्रैलोक्यमखिलं भुक्त्वा जित्वा चेन्द्रपुरं पुरा
लीलया चाप्रयत्नेन त्रासयामास वासवम्
trailokyamakhilaṃ bhuktvā jitvā cendrapuraṃ purā
līlayā cāprayatnena trāsayāmāsa vāsavam
- 6
बाधितास्ताडिता बद्धाः पातितास्तेन ते सुराः
विविशुर्मन्दरं भीता नारायणपुरोगमाः
bādhitāstāḍitā baddhāḥ pātitāstena te surāḥ
viviśurmandaraṃ bhītā nārāyaṇapurogamāḥ
- 7
एवं संपीड्य वै देवान् अन्धकोऽपि महासुरः
यदृच्छया गिरिं प्राप्तो मन्दरं चारुकन्दरम्
evaṃ saṃpīḍya vai devān andhako'pi mahāsuraḥ
yadṛcchayā giriṃ prāpto mandaraṃ cārukandaram
- 8
ततस्ते समस्ताः सुरेन्द्राः ससाध्याः सुरेशं महेशं पुरेत्याहुरेवम्
द्रुतं चाल्पवीर्यप्रभिन्नाङ्गभिन्ना वयं दैत्यराजस्य शस्त्रैर्निकृत्ताः
tataste samastāḥ surendrāḥ sasādhyāḥ sureśaṃ maheśaṃ puretyāhurevam
drutaṃ cālpavīryaprabhinnāṅgabhinnā vayaṃ daityarājasya śastrairnikṛttāḥ
- 9
इतीदमखिलं श्रुत्वा दैत्यागमम् अनौपमम्
गणेश्वरैश्च भगवानन्धकाभिमुखं ययौ
itīdamakhilaṃ śrutvā daityāgamam anaupamam
gaṇeśvaraiśca bhagavānandhakābhimukhaṃ yayau
- 10
तत्रेन्द्रपद्मोद्भवविष्णुमुख्याः सुरेश्वरा विप्रवराश्च सर्वे
जयेति वाचा भगवन्तम् ऊचुः किरीटबद्धाञ्जलयः समन्तात्
tatrendrapadmodbhavaviṣṇumukhyāḥ sureśvarā vipravarāśca sarve
jayeti vācā bhagavantam ūcuḥ kirīṭabaddhāñjalayaḥ samantāt
- 11
अथाशेषासुरांस्तस्य कोटिकोटिशतैस्ततः
भस्मीकृत्य महादेवो निर्बिभेदान्धकं तदा
athāśeṣāsurāṃstasya koṭikoṭiśataistataḥ
bhasmīkṛtya mahādevo nirbibhedāndhakaṃ tadā
- 12
शूलेन शूलिना प्रोतं दग्धकल्मषकञ्चुकम्
दृष्ट्वान्धकं ननादेशं प्रणम्य स पितामहः
śūlena śūlinā protaṃ dagdhakalmaṣakañcukam
dṛṣṭvāndhakaṃ nanādeśaṃ praṇamya sa pitāmahaḥ
- 13
तन्नादश्रवणान्नेदुर्देवा देवं प्रणम्य तम्
ननृतुर्मुनयः सर्वे मुमुदुर्गणपुङ्गवाः
tannādaśravaṇānnedurdevā devaṃ praṇamya tam
nanṛturmunayaḥ sarve mumudurgaṇapuṅgavāḥ
- 14
ससृजुः पुष्पवर्षाणि देवाः शंभोस्तदोपरि
त्रैलोक्यमखिलं हर्षान्ननन्द च ननाद च
sasṛjuḥ puṣpavarṣāṇi devāḥ śaṃbhostadopari
trailokyamakhilaṃ harṣānnananda ca nanāda ca
- 15
दग्धोऽग्निना च शूलेन प्रोतः प्रेत इवान्धकः
सात्त्विकं भावमास्थाय चिन्तयामास चेतसा
dagdho'gninā ca śūlena protaḥ preta ivāndhakaḥ
sāttvikaṃ bhāvamāsthāya cintayāmāsa cetasā
- 16
जन्मान्तरेऽपि देवेन दग्धो यस्माच्छिवेन वै
आराधितो मया शंभुः पुरा साक्षान्महेश्वरः
janmāntare'pi devena dagdho yasmācchivena vai
ārādhito mayā śaṃbhuḥ purā sākṣānmaheśvaraḥ
- 17
तस्मादेतन्मया लब्धमन्यथा नोपपद्यते
यः स्मरेन्मनसा रुद्रं प्राणान्ते सकृदेव वा
tasmādetanmayā labdhamanyathā nopapadyate
yaḥ smarenmanasā rudraṃ prāṇānte sakṛdeva vā
- 18
स याति शिवसायुज्यं किं पुनर्बहुशः स्मरन्
ब्रह्मा च भगवान्विष्णुः सर्वे देवाः सवासवाः
sa yāti śivasāyujyaṃ kiṃ punarbahuśaḥ smaran
brahmā ca bhagavānviṣṇuḥ sarve devāḥ savāsavāḥ
- 19
शरणं प्राप्य तिष्ठन्ति तमेव शरणं व्रजेत्
एवं संचिन्त्य तुष्टात्मा सो ऽन्धकश्चान्धकार्दनम्
śaraṇaṃ prāpya tiṣṭhanti tameva śaraṇaṃ vrajet
evaṃ saṃcintya tuṣṭātmā so 'ndhakaścāndhakārdanam
- 20
सगणं शिवमीशानमस्तुवत्पुण्यगौरवात्
प्रार्थितस्तेन भगवान्परमार्तिहरो हरः
sagaṇaṃ śivamīśānamastuvatpuṇyagauravāt
prārthitastena bhagavānparamārtiharo haraḥ
- 21
हिरण्यनेत्रतनयं शूलाग्रस्थं सुरेश्वरः
प्रोवाच दानवं प्रेक्ष्य घृणया नीललोहितः
hiraṇyanetratanayaṃ śūlāgrasthaṃ sureśvaraḥ
provāca dānavaṃ prekṣya ghṛṇayā nīlalohitaḥ
- 22
तुष्टोऽस्मि वत्स भद्रं ते कामं किं करवाणि ते
वरान्वरय दैत्येन्द्र वरदोऽहं तवान्धक
tuṣṭo'smi vatsa bhadraṃ te kāmaṃ kiṃ karavāṇi te
varānvaraya daityendra varado'haṃ tavāndhaka
- 23
श्रुत्वा वाक्यं तदा शंभोर्हिरण्यनयनात्मजः
हर्षगद्गदया वाचा प्रोवाचेदं महेश्वरम्
śrutvā vākyaṃ tadā śaṃbhorhiraṇyanayanātmajaḥ
harṣagadgadayā vācā provācedaṃ maheśvaram
- 24
भगवन्देवदेवेश भक्तार्तिहर शङ्कर
त्वयि भक्तिः प्रसीदेश यदि देयो वरश्च मे
bhagavandevadeveśa bhaktārtihara śaṅkara
tvayi bhaktiḥ prasīdeśa yadi deyo varaśca me
- 25
श्रुत्वा भवोऽपि वचनमन्धकस्य महात्मनः
प्रददौ दुर्लभां श्रद्धां दैत्येन्द्राय महाद्युतिः
śrutvā bhavo'pi vacanamandhakasya mahātmanaḥ
pradadau durlabhāṃ śraddhāṃ daityendrāya mahādyutiḥ
- 26
गाणपत्यं च दैत्याय प्रददौ चावरोप्य तम्
प्रणेमुस्तं सुरेन्द्राद्या गाणपत्ये प्रतिष्ठितम्
gāṇapatyaṃ ca daityāya pradadau cāvaropya tam
praṇemustaṃ surendrādyā gāṇapatye pratiṣṭhitam
- 27
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे अन्धकगाणपत्यात्मको नाम त्रिनवतितमो ऽध्यायः
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge andhakagāṇapatyātmako nāma trinavatitamo 'dhyāyaḥ

