129 shlokas
- 1
ऋषय ऊचुः
कथं देवो महादेवो विश्वसंहारकारकः
शरभाख्यं महाघोरं विकृतं रूपमास्थितः
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ devo mahādevo viśvasaṃhārakārakaḥ
śarabhākhyaṃ mahāghoraṃ vikṛtaṃ rūpamāsthitaḥ
- 2
किं किं धैर्यं कृतं तेन ब्रूहि सर्वम् अशेषतः
सूत उवाच
एवमभ्यर्थितो देवैर्मतिं चक्रे कृपालयः
kiṃ kiṃ dhairyaṃ kṛtaṃ tena brūhi sarvam aśeṣataḥ
sūta uvāca
evamabhyarthito devairmatiṃ cakre kṛpālayaḥ
- 3
यत्तेजस्तु नृसिंहाख्यं संहर्तुं परमेश्वरः
तदर्थं स्मृतवान्रुद्रो वीरभद्रं महाबलम्
yattejastu nṛsiṃhākhyaṃ saṃhartuṃ parameśvaraḥ
tadarthaṃ smṛtavānrudro vīrabhadraṃ mahābalam
- 4
आत्मनो भैरवं रूपं महाप्रलयकारकम्
आजगाम पुरा सद्यो गणानामग्रतो हसन्
ātmano bhairavaṃ rūpaṃ mahāpralayakārakam
ājagāma purā sadyo gaṇānāmagrato hasan
- 5
साट्टहासैर्गणवरैर् उत्पतद्भिर् इतस्ततः
नृसिंहरूपैरत्युग्रैः कोटिभिः परिवारितः
sāṭṭahāsairgaṇavarair utpatadbhir itastataḥ
nṛsiṃharūpairatyugraiḥ koṭibhiḥ parivāritaḥ
- 6
तावद्भिर् अभितो वीरैर्नृत्यद्भिश्च मुदान्वितैः
क्रीडद्भिश्च महाधीरैर्ब्रह्माद्यैः कन्दुकैरिव
tāvadbhir abhito vīrairnṛtyadbhiśca mudānvitaiḥ
krīḍadbhiśca mahādhīrairbrahmādyaiḥ kandukairiva
- 7
अदृष्टपूर्वैरन्यैश्च वेष्टितो वीरवन्दितः
कल्पान्तज्वलनज्वालो विलसल्लोचनत्रयः
adṛṣṭapūrvairanyaiśca veṣṭito vīravanditaḥ
kalpāntajvalanajvālo vilasallocanatrayaḥ
- 8
आत्तशस्त्रो जटाजूटे ज्वलद्बालेन्दुमण्डितः
बालेन्दुद्वितयाकारतीक्ष्णदंष्ट्राङ्कुरद्वयः
āttaśastro jaṭājūṭe jvaladbālendumaṇḍitaḥ
bālendudvitayākāratīkṣṇadaṃṣṭrāṅkuradvayaḥ
- 9
आखण्डलधनुःखण्डसंनिभभ्रूलतायुतः
महाप्रचण्डहुङ्कारबधिरीकृतदिङ्मुखः
ākhaṇḍaladhanuḥkhaṇḍasaṃnibhabhrūlatāyutaḥ
mahāpracaṇḍahuṅkārabadhirīkṛtadiṅmukhaḥ
- 10
नीलमेघाञ्जनाकारभीषणश्मश्रुरद्भुतः
वादखण्डम् अखण्डाभ्यां भ्रामयंस्त्रिशिखं मुहुः
nīlameghāñjanākārabhīṣaṇaśmaśruradbhutaḥ
vādakhaṇḍam akhaṇḍābhyāṃ bhrāmayaṃstriśikhaṃ muhuḥ
- 11
वीरभद्रोऽपि भगवान्वीरशक्तिविजृम्भितः
स्वयं विज्ञापयामास किमत्र स्मृतिकारणम्
vīrabhadro'pi bhagavānvīraśaktivijṛmbhitaḥ
svayaṃ vijñāpayāmāsa kimatra smṛtikāraṇam
- 12
आज्ञापय जगत्स्वामिन्प्रसादः क्रियतां मयि
श्रीभगवानुवाच
अकाले भयमुत्पन्नं देवानामपि भैरव
ājñāpaya jagatsvāminprasādaḥ kriyatāṃ mayi
śrībhagavānuvāca
akāle bhayamutpannaṃ devānāmapi bhairava
- 13
ज्वलितः स नृसिंहाग्निः शमयैनं दुरासदम्
सान्त्वयन्बोधयादौ तं तेन किं नोपशाम्यति
jvalitaḥ sa nṛsiṃhāgniḥ śamayainaṃ durāsadam
sāntvayanbodhayādau taṃ tena kiṃ nopaśāmyati
- 14
ततो मत्परमं भावं भैरवं संप्रदर्शय
सूक्ष्मं सूक्ष्मेण संहृत्य स्थूलं स्थूलेन तेजसा
tato matparamaṃ bhāvaṃ bhairavaṃ saṃpradarśaya
sūkṣmaṃ sūkṣmeṇa saṃhṛtya sthūlaṃ sthūlena tejasā
- 15
वक्त्रमानय कृत्तिं च वीरभद्र ममाज्ञया
इत्यादिष्टो गणाध्यक्षः प्रशान्तवपुरास्थितः
vaktramānaya kṛttiṃ ca vīrabhadra mamājñayā
ityādiṣṭo gaṇādhyakṣaḥ praśāntavapurāsthitaḥ
- 16
जगाम रंहसा तत्र यत्रास्ते नरकेसरी
ततस्तं बोधयामास वीरभद्रो हरो हरिम्
jagāma raṃhasā tatra yatrāste narakesarī
tatastaṃ bodhayāmāsa vīrabhadro haro harim
- 17
उवाच वाक्यमीशानः पिता पुत्रमिवौरसम्
श्रीवीरभद्र उवाच
जगत्सुखाय भगवन्न् अवतीर्णोऽसि माधव
uvāca vākyamīśānaḥ pitā putramivaurasam
śrīvīrabhadra uvāca
jagatsukhāya bhagavann avatīrṇo'si mādhava
- 18
स्थित्यर्थेन च युक्तोऽसि परेण परमेष्ठिना
जन्तुचक्रं भगवता रक्षितं मत्स्यरूपिणा
sthityarthena ca yukto'si pareṇa parameṣṭhinā
jantucakraṃ bhagavatā rakṣitaṃ matsyarūpiṇā
- 19
पुच्छेनैव समाबध्य भ्रमन्नेकार्णवे पुरा
बिभर्षि कूर्मरूपेण वाराहेणोद्धृता मही
pucchenaiva samābadhya bhramannekārṇave purā
bibharṣi kūrmarūpeṇa vārāheṇoddhṛtā mahī
- 20
अनेन हरिरूपेण हिरण्यकशिपुर्हतः
वामनेन बलिर्बद्धस्त्वया विक्रमता पुनः
anena harirūpeṇa hiraṇyakaśipurhataḥ
vāmanena balirbaddhastvayā vikramatā punaḥ
- 21
त्वम् एव सर्वभूतानां प्रभावः प्रभुर् अव्ययः
यदा यदा हि लोकस्य दुःखं किंचित्प्रजायते
tvam eva sarvabhūtānāṃ prabhāvaḥ prabhur avyayaḥ
yadā yadā hi lokasya duḥkhaṃ kiṃcitprajāyate
- 22
तदा तदावतीर्णस्त्वं करिष्यसि निरामयम्
नाधिकस्त्वत्समोऽप्यस्ति हरे शिवपरायण
tadā tadāvatīrṇastvaṃ kariṣyasi nirāmayam
nādhikastvatsamo'pyasti hare śivaparāyaṇa
- 23
त्वया धर्माश्च वेदाश्च शुभे मार्गे प्रतिष्ठिताः
यदर्थम् अवतारोऽयं निहतः सोऽपि केशव
tvayā dharmāśca vedāśca śubhe mārge pratiṣṭhitāḥ
yadartham avatāro'yaṃ nihataḥ so'pi keśava
- 24
अत्यन्तघोरं भगवन्नरसिंह वपुस्तव
उपसंहर विश्वात्मंस्त्वमेव मम संनिधौ
atyantaghoraṃ bhagavannarasiṃha vapustava
upasaṃhara viśvātmaṃstvameva mama saṃnidhau
- 25
सूत उवाच
इत्युक्तो वीरभद्रेण नृसिंहः शान्तया गिरा
ततोऽधिकं महाघोरं कोपं प्रज्वालयद्धरिः
sūta uvāca
ityukto vīrabhadreṇa nṛsiṃhaḥ śāntayā girā
tato'dhikaṃ mahāghoraṃ kopaṃ prajvālayaddhariḥ
- 26
श्रीनृसिंह उवाच
आगतोऽसि यतस्तत्र गच्छ त्वं मा हितं वद
इदानीं संहरिष्यामि जगदेतच्चराचरम्
śrīnṛsiṃha uvāca
āgato'si yatastatra gaccha tvaṃ mā hitaṃ vada
idānīṃ saṃhariṣyāmi jagadetaccarācaram
- 27
संहर्तुर्न हि संहारः स्वतो वा परतोऽपि वा
शासितं मम सर्वत्र शास्ता कोऽपि न विद्यते
saṃharturna hi saṃhāraḥ svato vā parato'pi vā
śāsitaṃ mama sarvatra śāstā ko'pi na vidyate
- 28
मत्प्रसादेन सकलं समर्यादं प्रवर्तते
अहं हि सर्वशक्तीनां प्रवर्तकनिवर्तकः
matprasādena sakalaṃ samaryādaṃ pravartate
ahaṃ hi sarvaśaktīnāṃ pravartakanivartakaḥ
- 29
यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा
तत्तद्विद्धि गणाध्यक्ष मम तेजोविजृम्भितम्
yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā
tattadviddhi gaṇādhyakṣa mama tejovijṛmbhitam
- 30
देवतापरमार्थज्ञा ममैव परमं विदुः
मदंशाः शक्तिसम्पन्ना ब्रह्मशक्रादयः सुराः
devatāparamārthajñā mamaiva paramaṃ viduḥ
madaṃśāḥ śaktisampannā brahmaśakrādayaḥ surāḥ

