47 shlokas
- 1
ऋषय ऊचुः
कथं हिमवतः पुत्री बभूवांबा सती शुभा
कथं वा देवदेवेशमवाप पतिमीश्वरम्
ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ himavataḥ putrī babhūvāṃbā satī śubhā
kathaṃ vā devadeveśamavāpa patimīśvaram
- 2
सूत उवाच
सा मेनातनुम् आश्रित्य स्वेच्छयैव वराङ्गना
तदा हैमवती जज्ञे तपसा च द्विजोत्तमाः
sūta uvāca
sā menātanum āśritya svecchayaiva varāṅganā
tadā haimavatī jajñe tapasā ca dvijottamāḥ
- 3
जातकर्मादिकाः सर्वाश्चकार च गिरीश्वरः
द्वादशे च तदा वर्षे पूर्णे हैमवती शुभा
jātakarmādikāḥ sarvāścakāra ca girīśvaraḥ
dvādaśe ca tadā varṣe pūrṇe haimavatī śubhā
- 4
तपस्तेपे तया सार्धमनुजा च शुभानना
अन्या च देवी ह्यनुजा सर्वलोके नमस्कृता
tapastepe tayā sārdhamanujā ca śubhānanā
anyā ca devī hyanujā sarvaloke namaskṛtā
- 5
ऋषयश्च तदा सर्वे सर्वलोकमहेश्वरीम्
तुष्टुवुस्तपसा देवीं समावृत्य समन्ततः
ṛṣayaśca tadā sarve sarvalokamaheśvarīm
tuṣṭuvustapasā devīṃ samāvṛtya samantataḥ
- 6
ज्येष्ठा ह्यपर्णा ह्यनुजा चैकपर्णा शुभानना
तृतीया च वरारोहा तथा चैवैकपाटला
jyeṣṭhā hyaparṇā hyanujā caikaparṇā śubhānanā
tṛtīyā ca varārohā tathā caivaikapāṭalā
- 7
तपसा च महादेव्याः पार्वत्याः परमेश्वरः
वशीकृतो महादेवः सर्वभूतपतिर्भवः
tapasā ca mahādevyāḥ pārvatyāḥ parameśvaraḥ
vaśīkṛto mahādevaḥ sarvabhūtapatirbhavaḥ
- 8
एतस्मिन्नेव काले तु तारको नाम दानवः
तारात्मजो महातेजा बभूव दितिनन्दनः
etasminneva kāle tu tārako nāma dānavaḥ
tārātmajo mahātejā babhūva ditinandanaḥ
- 9
तस्य पुत्रास्त्रयश्चापि तारकाक्षो महासुरः
विद्युन्माली च भगवान्कमलाक्षश्च वीर्यवान्
tasya putrāstrayaścāpi tārakākṣo mahāsuraḥ
vidyunmālī ca bhagavānkamalākṣaśca vīryavān
- 10
पितामहस्तथा चैषां तारो नाम महाबलः
तपसा लब्धवीर्यश्च प्रसादाद्ब्रह्मणः प्रभोः
pitāmahastathā caiṣāṃ tāro nāma mahābalaḥ
tapasā labdhavīryaśca prasādādbrahmaṇaḥ prabhoḥ
- 11
सोऽपि तारो महातेजास्त्रैलोक्यं सचराचरम्
विजित्य समरे पूर्वं विष्णुं च जितवान् असौ
so'pi tāro mahātejāstrailokyaṃ sacarācaram
vijitya samare pūrvaṃ viṣṇuṃ ca jitavān asau
- 12
तयोः समभवद्युद्धं सुघोरं रोमहर्षणम्
दिव्यं वर्षसहस्रं तु दिवारात्रम् अविश्रमम्
tayoḥ samabhavadyuddhaṃ sughoraṃ romaharṣaṇam
divyaṃ varṣasahasraṃ tu divārātram aviśramam
- 13
सरथं विष्णुमादाय चिक्षेप शतयोजनम्
तारेण विजितः संख्ये दुद्राव गरुडध्वजः
sarathaṃ viṣṇumādāya cikṣepa śatayojanam
tāreṇa vijitaḥ saṃkhye dudrāva garuḍadhvajaḥ
- 14
तारो वराञ्छतगुणं लब्ध्वा शतगुणं बलम्
पितामहाज्जगत्सर्वमवाप दितिनन्दनः
tāro varāñchataguṇaṃ labdhvā śataguṇaṃ balam
pitāmahājjagatsarvamavāpa ditinandanaḥ
- 15
देवेन्द्रप्रमुखाञ्जित्वा देवान्देवेश्वरेश्वरः
वारयामास तैर्देवान्सर्वलोकेषु मायया
devendrapramukhāñjitvā devāndeveśvareśvaraḥ
vārayāmāsa tairdevānsarvalokeṣu māyayā
- 16
देवताश्च सहेन्द्रेण तारकाद्भयपीडिताः
न शान्तिं लेभिरे शूराः शरणं वा भयार्दिताः
devatāśca sahendreṇa tārakādbhayapīḍitāḥ
na śāntiṃ lebhire śūrāḥ śaraṇaṃ vā bhayārditāḥ
- 17
तदामरपतिः श्रीमान्संनिपत्यामरप्रभुः
उवाचाङ्गिरसं देवो देवानामपि संनिधौ
tadāmarapatiḥ śrīmānsaṃnipatyāmaraprabhuḥ
uvācāṅgirasaṃ devo devānāmapi saṃnidhau
- 18
भगवंस्तारको नाम तारजो दानवोत्तमः
तेन संनिहता युद्धे वत्सा गोपतिना यथा
bhagavaṃstārako nāma tārajo dānavottamaḥ
tena saṃnihatā yuddhe vatsā gopatinā yathā
- 19
भयात्तस्मान्महाभाग बृहद्युद्धे बृहस्पते
अनिकेता भ्रमन्त्येते शकुन्ता इव पञ्जरे
bhayāttasmānmahābhāga bṛhadyuddhe bṛhaspate
aniketā bhramantyete śakuntā iva pañjare
- 20
अस्माकं यान्य् अमोघानि आयुधान्य् अङ्गिरो वर
तानि मोघानि जायन्ते प्रभावादमरद्विषः
asmākaṃ yāny amoghāni āyudhāny aṅgiro vara
tāni moghāni jāyante prabhāvādamaradviṣaḥ
- 21
दशवर्षसहस्राणि द्विगुणानि बृहस्पते
विष्णुना योधितो युद्धे तेनापि न च सूदितः
daśavarṣasahasrāṇi dviguṇāni bṛhaspate
viṣṇunā yodhito yuddhe tenāpi na ca sūditaḥ
- 22
यस्तेनानिर्जितो युद्धे विष्णुना प्रभविष्णुना
कथमस्मद्विधस्तस्य स्थास्यते समरे ऽग्रतः
yastenānirjito yuddhe viṣṇunā prabhaviṣṇunā
kathamasmadvidhastasya sthāsyate samare 'grataḥ
- 23
एवम् उक्तस्तु शक्रेण जीवः सार्धं सुराधिपैः
सहस्राक्षेण च विभुं सम्प्राप्याह कुशध्वजम्
evam uktastu śakreṇa jīvaḥ sārdhaṃ surādhipaiḥ
sahasrākṣeṇa ca vibhuṃ samprāpyāha kuśadhvajam
- 24
सोऽपि तस्य मुखाच्छ्रुत्वा प्रणयात्प्रणतार्तिहा
देवैरशेषैः सेन्द्रैस्तु जीवमाह पितामहः
so'pi tasya mukhācchrutvā praṇayātpraṇatārtihā
devairaśeṣaiḥ sendraistu jīvamāha pitāmahaḥ
- 25
जाने वोऽर्तिं सुरेन्द्राणां तथापि शृणु सांप्रतम्
विनिन्द्य दक्षं या देवी सती रुद्राङ्गसंभवा
jāne vo'rtiṃ surendrāṇāṃ tathāpi śṛṇu sāṃpratam
vinindya dakṣaṃ yā devī satī rudrāṅgasaṃbhavā
- 26
उमा हैमवती जज्ञे सर्वलोकनमस्कृता
तस्याश्चैवेह रूपेण यूयं देवाः सुरोत्तमाः
umā haimavatī jajñe sarvalokanamaskṛtā
tasyāścaiveha rūpeṇa yūyaṃ devāḥ surottamāḥ
- 27
विभोर्यतध्वमाक्रष्टुं रुद्रस्यास्य मनो महत्
तयोर्योगेन सम्भूतः स्कन्दः शक्तिधरः प्रभुः
vibhoryatadhvamākraṣṭuṃ rudrasyāsya mano mahat
tayoryogena sambhūtaḥ skandaḥ śaktidharaḥ prabhuḥ
- 28
षडास्यो द्वादशभुजः सेनानीः पावकिः प्रभुः
स्वाहेयः कार्तिकेयश्च गाङ्गेयः शरधामजः
ṣaḍāsyo dvādaśabhujaḥ senānīḥ pāvakiḥ prabhuḥ
svāheyaḥ kārtikeyaśca gāṅgeyaḥ śaradhāmajaḥ
- 29
देवः शाखो विशाखश्च नैगमेशश्च वीर्यवान्
सेनापतिः कुमाराख्यः सर्वलोकनमस्कृतः
devaḥ śākho viśākhaśca naigameśaśca vīryavān
senāpatiḥ kumārākhyaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ
- 30
लीलयैव महासेनः प्रबलं तारकासुरम्
बालोऽपि विनिहत्यैको देवान्संतारयिष्यति
līlayaiva mahāsenaḥ prabalaṃ tārakāsuram
bālo'pi vinihatyaiko devānsaṃtārayiṣyati

