54 shlokas
- 1
नन्दिकेश्वर उवाच
मया सह पिता हृष्टः प्रणम्य च महेश्वरम्
उटजं स्वं जगामाशु निधिं लब्ध्वेव निर्धनः
nandikeśvara uvāca
mayā saha pitā hṛṣṭaḥ praṇamya ca maheśvaram
uṭajaṃ svaṃ jagāmāśu nidhiṃ labdhveva nirdhanaḥ
- 2
यदागतोऽहमुटजं शिलादस्य महामुने
तदा वै दैविकं रूपं त्यक्त्वा मानुष्यम् आस्थितः
yadāgato'hamuṭajaṃ śilādasya mahāmune
tadā vai daivikaṃ rūpaṃ tyaktvā mānuṣyam āsthitaḥ
- 3
नष्टा चैव स्मृतिर्दिव्या येन केनापि कारणात्
मानुष्यमास्थितं दृष्ट्वा पिता मे लोकपूजितः
naṣṭā caiva smṛtirdivyā yena kenāpi kāraṇāt
mānuṣyamāsthitaṃ dṛṣṭvā pitā me lokapūjitaḥ
- 4
विललापातिदुःखार्तः स्वजनैश्च समावृतः
जातकर्मादिकाश्चैव चकार मम सर्ववित्
vilalāpātiduḥkhārtaḥ svajanaiśca samāvṛtaḥ
jātakarmādikāścaiva cakāra mama sarvavit
- 5
शालङ्कायनपुत्रो वै शिलादः पुत्रवत्सलः
उपदिष्टा हि तेनैव ऋक्शाखा यजुषस्तथा
śālaṅkāyanaputro vai śilādaḥ putravatsalaḥ
upadiṣṭā hi tenaiva ṛkśākhā yajuṣastathā
- 6
सामशाखासहस्रं च साङ्गोपाङ्गं महामुने
आयुर्वेदं धनुर्वेदं गान्धर्वं चाश्वलक्षणम्
sāmaśākhāsahasraṃ ca sāṅgopāṅgaṃ mahāmune
āyurvedaṃ dhanurvedaṃ gāndharvaṃ cāśvalakṣaṇam
- 7
हस्तिनां चरितं चैव नराणां चैव लक्षणम्
सम्पूर्णे सप्तमे वर्षे ततोऽथ मुनिसत्तमौ
hastināṃ caritaṃ caiva narāṇāṃ caiva lakṣaṇam
sampūrṇe saptame varṣe tato'tha munisattamau
- 8
मित्रावरुणनामानौ तपोयोगबलान्वितौ
तस्याश्रमं गतौ दिव्यौ द्रष्टुं मां चाज्ञया विभोः
mitrāvaruṇanāmānau tapoyogabalānvitau
tasyāśramaṃ gatau divyau draṣṭuṃ māṃ cājñayā vibhoḥ
- 9
ऊचतुश्च महात्मानौ मां निरीक्ष्य मुहुर्मुहुः
तात नन्द्ययमल्पायुः सर्वशास्त्रार्थपारगः
ūcatuśca mahātmānau māṃ nirīkṣya muhurmuhuḥ
tāta nandyayamalpāyuḥ sarvaśāstrārthapāragaḥ
- 10
न दृष्टमेवमाश्चर्यमायुर्वर्षादतः परम्
इत्युक्तवति विप्रेन्द्रः शिलादः पुत्रवत्सलः
na dṛṣṭamevamāścaryamāyurvarṣādataḥ param
ityuktavati viprendraḥ śilādaḥ putravatsalaḥ
- 11
समालिङ्ग्य च दुःखार्तो रुरोदातीव विस्वरम्
हा पुत्र पुत्र पुत्रेति पपात च समन्ततः
samāliṅgya ca duḥkhārto rurodātīva visvaram
hā putra putra putreti papāta ca samantataḥ
- 12
अहो बलं दैवविधेर्विधातुश्चेति दुःखितः
तस्य चार्तस्वरं श्रुत्वा तदाश्रमनिवासिनः
aho balaṃ daivavidhervidhātuśceti duḥkhitaḥ
tasya cārtasvaraṃ śrutvā tadāśramanivāsinaḥ
- 13
निपेतुर्विह्वलात्यर्थं रक्षाश्चक्रुश्च मङ्गलम्
तुष्टुवुश्च महादेवं त्रियंबकमुमापतिम्
nipeturvihvalātyarthaṃ rakṣāścakruśca maṅgalam
tuṣṭuvuśca mahādevaṃ triyaṃbakamumāpatim
- 14
हुत्वा त्रियंबकेनैव मधुनैव च संप्लुताम्
दूर्वामयुतसंख्यातां सर्वद्रव्यसमन्विताम्
hutvā triyaṃbakenaiva madhunaiva ca saṃplutām
dūrvāmayutasaṃkhyātāṃ sarvadravyasamanvitām
- 15
पिता विगतसंज्ञश्च तथा चैव पितामहः
विचेष्टश्च ललापासौ मृतवन्निपपात च
pitā vigatasaṃjñaśca tathā caiva pitāmahaḥ
viceṣṭaśca lalāpāsau mṛtavannipapāta ca
- 16
मृत्योर्भीतोऽहम् अचिराच्छिरसा चाभिवन्द्य तम्
मृतवत्पतितं साक्षात्पितरं च पितामहम्
mṛtyorbhīto'ham acirācchirasā cābhivandya tam
mṛtavatpatitaṃ sākṣātpitaraṃ ca pitāmaham
- 17
प्रदक्षिणीकृत्य च तं रुद्रजाप्यरतो ऽभवम्
हृत्पुण्डरीके सुषिरे ध्यात्वा देवं त्रियंबकम्
pradakṣiṇīkṛtya ca taṃ rudrajāpyarato 'bhavam
hṛtpuṇḍarīke suṣire dhyātvā devaṃ triyaṃbakam
- 18
त्र्यक्षं दशभुजं शान्तं पञ्चवक्त्रं सदाशिवम्
सरितश्चान्तरे पुण्ये स्थितं मां परमेश्वरः
tryakṣaṃ daśabhujaṃ śāntaṃ pañcavaktraṃ sadāśivam
saritaścāntare puṇye sthitaṃ māṃ parameśvaraḥ
- 19
तुष्टोऽब्रवीन्महादेवः सोमः सोमार्धभूषणः
वत्स नन्दिन्महाबाहो मृत्योर्भीतिः कुतस्तव
tuṣṭo'bravīnmahādevaḥ somaḥ somārdhabhūṣaṇaḥ
vatsa nandinmahābāho mṛtyorbhītiḥ kutastava
- 20
मयैव प्रेषितौ विप्रौ मत्समस्त्वं न संशयः
वत्सैनत्तव देहं च लौकिकं परमार्थतः
mayaiva preṣitau viprau matsamastvaṃ na saṃśayaḥ
vatsainattava dehaṃ ca laukikaṃ paramārthataḥ
- 21
नास्त्येव दैविकं दृष्टं शिलादेन पुरा तव
देवैश्च मुनिभिः सिद्धैर्गन्धर्वैर्दानवोत्तमैः
nāstyeva daivikaṃ dṛṣṭaṃ śilādena purā tava
devaiśca munibhiḥ siddhairgandharvairdānavottamaiḥ
- 22
पूजितं यत्पुरा वत्स दैविकं नन्दिकेश्वर
संसारस्य स्वभावोऽयं सुखं दुःखं पुनः पुनः
pūjitaṃ yatpurā vatsa daivikaṃ nandikeśvara
saṃsārasya svabhāvo'yaṃ sukhaṃ duḥkhaṃ punaḥ punaḥ
- 23
नृणां योनिपरित्यागः सर्वथैव विवेकिनः
एवमुक्त्वा तु मां साक्षात्सर्वदेवमहेश्वरः
nṛṇāṃ yoniparityāgaḥ sarvathaiva vivekinaḥ
evamuktvā tu māṃ sākṣātsarvadevamaheśvaraḥ
- 24
कराभ्यां सुशुभाभ्यां च उभाभ्यां परमेश्वरः
पस्पर्श भगवान्रुद्रः परमार्तिहरो हरः
karābhyāṃ suśubhābhyāṃ ca ubhābhyāṃ parameśvaraḥ
pasparśa bhagavānrudraḥ paramārtiharo haraḥ
- 25
उवाच च महादेवस्तुष्टात्मा वृषभध्वजः
निरीक्ष्य गणपांश्चैव देवीं हिमवतः सुताम्
uvāca ca mahādevastuṣṭātmā vṛṣabhadhvajaḥ
nirīkṣya gaṇapāṃścaiva devīṃ himavataḥ sutām
- 26
समालोक्य च तुष्टात्मा महादेवः सुरेश्वरः
अजरो जरया त्यक्तो नित्यं दुःखविवर्जितः
samālokya ca tuṣṭātmā mahādevaḥ sureśvaraḥ
ajaro jarayā tyakto nityaṃ duḥkhavivarjitaḥ
- 27
अक्षयश्चाव्ययश्चैव सपिता ससुहृज्जनः
ममेष्टो गणपश्चैव मद्वीर्यो मत्पराक्रमः
akṣayaścāvyayaścaiva sapitā sasuhṛjjanaḥ
mameṣṭo gaṇapaścaiva madvīryo matparākramaḥ
- 28
इष्टो मम सदा चैव मम पार्श्वगतः सदा
मद्बलश्चैव भविता महायोगबलान्वितः
iṣṭo mama sadā caiva mama pārśvagataḥ sadā
madbalaścaiva bhavitā mahāyogabalānvitaḥ
- 29
एवमुक्त्वा च मां देवो भगवान्सगणस्तदा
कुशेशयमयीं मालां समुन्मुच्यात्मनस्तदा
evamuktvā ca māṃ devo bhagavānsagaṇastadā
kuśeśayamayīṃ mālāṃ samunmucyātmanastadā
- 30
आबबन्ध महातेजा मम देवो वृषध्वजः
तयाहं मालया जातः शुभया कण्ठसक्तया
ābabandha mahātejā mama devo vṛṣadhvajaḥ
tayāhaṃ mālayā jātaḥ śubhayā kaṇṭhasaktayā

