84 shlokas
- 1
सूत उवाच
त्रिधन्वा देवदेवस्य प्रसादात्तण्डिनस्तथा
अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य प्रयत्नतः
sūta uvāca
tridhanvā devadevasya prasādāttaṇḍinastathā
aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpya prayatnataḥ
- 2
गाणपत्यं दृढं प्राप्तः सर्वदेवनमस्कृतः
आसीत्त्रिधन्वनश्चापि विद्वांस्त्रय्यारुणो नृपः
gāṇapatyaṃ dṛḍhaṃ prāptaḥ sarvadevanamaskṛtaḥ
āsīttridhanvanaścāpi vidvāṃstrayyāruṇo nṛpaḥ
- 3
तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः
तेन भार्या विदर्भस्य हृता हत्वामितौजसम्
tasya satyavrato nāma kumāro 'bhūnmahābalaḥ
tena bhāryā vidarbhasya hṛtā hatvāmitaujasam
- 4
पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्ठाम् अप्रापितेष्विह
तेनाधर्मेण संयुक्तं राजा त्रय्यारुणोऽत्यजत्
pāṇigrahaṇamantreṣu niṣṭhām aprāpiteṣviha
tenādharmeṇa saṃyuktaṃ rājā trayyāruṇo'tyajat
- 5
पितरं सोऽब्रवीत्त्यक्तः क्व गच्छामीति वै द्विजाः
पिता त्वेनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्तय
pitaraṃ so'bravīttyaktaḥ kva gacchāmīti vai dvijāḥ
pitā tvenamathovāca śvapākaiḥ saha vartaya
- 6
इत्युक्तः स विचक्राम नगराद्वचनात्पितुः
स तु सत्यव्रतो धीमाञ्छ्वपाकावसथान्तिके
ityuktaḥ sa vicakrāma nagarādvacanātpituḥ
sa tu satyavrato dhīmāñchvapākāvasathāntike
- 7
पित्रा त्यक्तो ऽवसद्वीरः पिता चास्य वनं ययौ
सर्वलोकेषु विख्यातस्त्रिशङ्कुरिति वीर्यवान्
pitrā tyakto 'vasadvīraḥ pitā cāsya vanaṃ yayau
sarvalokeṣu vikhyātastriśaṅkuriti vīryavān
- 8
वसिष्ठकोपात्पुण्यात्मा राजा सत्यव्रतः पुरा
विश्वामित्रो महातेजा वरं दत्त्वा त्रिशङ्कवे
vasiṣṭhakopātpuṇyātmā rājā satyavrataḥ purā
viśvāmitro mahātejā varaṃ dattvā triśaṅkave
- 9
राज्ये ऽभिषिच्य तं पित्र्ये याजयामास तं मुनिः
मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः
rājye 'bhiṣicya taṃ pitrye yājayāmāsa taṃ muniḥ
miṣatāṃ devatānāṃ ca vasiṣṭhasya ca kauśikaḥ
- 10
सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयद्विभुः
तस्य सत्यव्रता नाम भार्या कैकयवंशजा
saśarīraṃ tadā taṃ vai divamāropayadvibhuḥ
tasya satyavratā nāma bhāryā kaikayavaṃśajā
- 11
कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम्
हरिश्चन्द्रस्य च सुतो रोहितो नाम वीर्यवान्
kumāraṃ janayāmāsa hariścandramakalmaṣam
hariścandrasya ca suto rohito nāma vīryavān
- 12
हरितो रोहितस्याथ धुन्धुर्हारित उच्यते
विजयश्च सुतेजाश्च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः
harito rohitasyātha dhundhurhārita ucyate
vijayaśca sutejāśca dhundhuputrau babhūvatuḥ
- 13
जेता क्षत्रस्य सर्वत्र विजयस्तेन स स्मृतः
रुचकस्तस्य तनयो राजा परमधार्मिकः
jetā kṣatrasya sarvatra vijayastena sa smṛtaḥ
rucakastasya tanayo rājā paramadhārmikaḥ
- 14
रुचकस्य वृकः पुत्रस्तस्माद्बाहुश्च जज्ञिवान्
सगरस्तस्य पुत्रोऽभूद्राजा परमधार्मिकः
rucakasya vṛkaḥ putrastasmādbāhuśca jajñivān
sagarastasya putro'bhūdrājā paramadhārmikaḥ
- 15
द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा
ताभ्यामाराधितः पूर्वम् और्वोऽग्निः पुत्रकाम्यया
dve bhārye sagarasyāpi prabhā bhānumatī tathā
tābhyāmārādhitaḥ pūrvam aurvo'gniḥ putrakāmyayā
- 16
और्वस्तुष्टस्तयोः प्रादाद्यथेष्टं वरमुत्तमम्
एका षष्टिसहस्राणि सुतमेकं परा तथा
aurvastuṣṭastayoḥ prādādyatheṣṭaṃ varamuttamam
ekā ṣaṣṭisahasrāṇi sutamekaṃ parā tathā
- 17
अगृह्णाद्वंशकर्तारं प्रभागृह्णात्सुतान्बहून्
एकं भानुमतिः पुत्रम् अगृह्णाद् असमञ्जसम्
agṛhṇādvaṃśakartāraṃ prabhāgṛhṇātsutānbahūn
ekaṃ bhānumatiḥ putram agṛhṇād asamañjasam
- 18
ततः षष्टिसहस्राणि सुषुवे सा तु वै प्रभा
खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुहुङ्कारमार्गणैः
tataḥ ṣaṣṭisahasrāṇi suṣuve sā tu vai prabhā
khanantaḥ pṛthivīṃ dagdhā viṣṇuhuṅkāramārgaṇaiḥ
- 19
असमञ्जस्य तनयः सोऽंशुमान्नाम विश्रुतः
तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात्तु भगीरथः
asamañjasya tanayaḥ so'ṃśumānnāma viśrutaḥ
tasya putro dilīpastu dilīpāttu bhagīrathaḥ
- 20
येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता
भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह
yena bhāgīrathī gaṅgā tapaḥ kṛtvāvatāritā
bhagīrathasutaścāpi śruto nāma babhūva ha
- 21
नाभागस्तस्य दायादो भवभक्तः प्रतापवान्
अंबरीषः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस्ततो ऽभवत्
nābhāgastasya dāyādo bhavabhaktaḥ pratāpavān
aṃbarīṣaḥ sutastasya sindhudvīpastato 'bhavat
- 22
नाभागेनांबरीषेण भुजाभ्यां परिपालिता
बभूव वसुधात्यर्थं तापत्रयविवर्जिता
nābhāgenāṃbarīṣeṇa bhujābhyāṃ paripālitā
babhūva vasudhātyarthaṃ tāpatrayavivarjitā
- 23
अयुतायुः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस्य वीर्यवान्
पुत्रो ऽयुतायुषो धीमानृतुपर्णो महायशाः
ayutāyuḥ sutastasya sindhudvīpasya vīryavān
putro 'yutāyuṣo dhīmānṛtuparṇo mahāyaśāḥ
- 24
दिव्याक्षहृदयज्ञो वै राजा नलसखो बली
नलौ द्वावेव विख्यातौ पुराणेषु दृढव्रतौ
divyākṣahṛdayajño vai rājā nalasakho balī
nalau dvāveva vikhyātau purāṇeṣu dṛḍhavratau
- 25
वीरसेनसुतश्चान्यो यश्चेक्ष्वाकुकुलोद्भवः
ऋतुपर्णस्य पुत्रोऽभूत्सार्वभौमः प्रजेश्वरः
vīrasenasutaścānyo yaścekṣvākukulodbhavaḥ
ṛtuparṇasya putro'bhūtsārvabhaumaḥ prajeśvaraḥ
- 26
सुदासस्तस्य तनयो राजा त्विन्द्रसमोऽभवत्
सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः
sudāsastasya tanayo rājā tvindrasamo'bhavat
sudāsasya sutaḥ proktaḥ saudāso nāma pārthivaḥ
- 27
ख्यातः कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहश्च सः
वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके
khyātaḥ kalmāṣapādo vai nāmnā mitrasahaśca saḥ
vasiṣṭhastu mahātejāḥ kṣetre kalmāṣapādake
- 28
अश्मकं जनयामास इक्ष्वाकुकुलवर्धनम्
अश्मकस्योत्तरायां तु मूलकस्तु सुतोऽभवत्
aśmakaṃ janayāmāsa ikṣvākukulavardhanam
aśmakasyottarāyāṃ tu mūlakastu suto'bhavat
- 29
स हि रामभयाद्राजा स्त्रीभिः परिवृतो वने
बिभर्ति त्राणमिच्छन्वै नारीकवचमुत्तमम्
sa hi rāmabhayādrājā strībhiḥ parivṛto vane
bibharti trāṇamicchanvai nārīkavacamuttamam
- 30
मूलकस्यापि धर्मात्मा राजा शतरथः सुतः
तस्माच्छतरथाज्जज्ञे राजा त्विलविलो बली
mūlakasyāpi dharmātmā rājā śatarathaḥ sutaḥ
tasmācchatarathājjajñe rājā tvilavilo balī

