101 shlokas
- 1
शक्र उवाच
तिष्ये मायामसूयां च वधं चैव तपस्विनाम्
साधयन्ति नरास्तत्र तमसा व्याकुलेन्द्रियाः
śakra uvāca
tiṣye māyāmasūyāṃ ca vadhaṃ caiva tapasvinām
sādhayanti narāstatra tamasā vyākulendriyāḥ
- 2
कलौ प्रमादको रोगः सततं क्षुद्भयानि च
अनावृष्टिभयं घोरं देशानां च विपर्ययः
kalau pramādako rogaḥ satataṃ kṣudbhayāni ca
anāvṛṣṭibhayaṃ ghoraṃ deśānāṃ ca viparyayaḥ
- 3
न प्रामाण्यं श्रुतेरस्ति नृणां चाधर्मसेवनम्
अधार्मिकास्त्वनाचारा महाकोपाल्पचेतसः
na prāmāṇyaṃ śruterasti nṛṇāṃ cādharmasevanam
adhārmikāstvanācārā mahākopālpacetasaḥ
- 4
अनृतं ब्रुवते लुब्धास्तिष्ये जाताश्च दुष्प्रजाः
दुरिष्टैर्दुरधीतैश्च दुराचारैर्दुरागमैः
anṛtaṃ bruvate lubdhāstiṣye jātāśca duṣprajāḥ
duriṣṭairduradhītaiśca durācārairdurāgamaiḥ
- 5
विप्राणां कर्म दोषेण प्रजानां जायते भयम्
नाधीयन्ते तदा वेदान्न यजन्ति द्विजातयः
viprāṇāṃ karma doṣeṇa prajānāṃ jāyate bhayam
nādhīyante tadā vedānna yajanti dvijātayaḥ
- 6
उत्सीदन्ति नराश्चैव क्षत्रियाश्च विशः क्रमात्
शूद्राणां मन्त्रयोगेन संबन्धो ब्राह्मणैः सह
utsīdanti narāścaiva kṣatriyāśca viśaḥ kramāt
śūdrāṇāṃ mantrayogena saṃbandho brāhmaṇaiḥ saha
- 7
भवतीह कलौ तस्मिञ्शयनासनभोजनैः
राजानः शूद्रभूयिष्ठा ब्राह्मणान्बाधयन्ति ते
bhavatīha kalau tasmiñśayanāsanabhojanaiḥ
rājānaḥ śūdrabhūyiṣṭhā brāhmaṇānbādhayanti te
- 8
भ्रूणहत्या वीरहत्या प्रजायन्ते प्रजासु वै
शूद्राश्च ब्राह्मणाचाराः शूद्राचाराश्च ब्राह्मणाः
bhrūṇahatyā vīrahatyā prajāyante prajāsu vai
śūdrāśca brāhmaṇācārāḥ śūdrācārāśca brāhmaṇāḥ
- 9
राजवृत्तिस्थिताश्चौराश्चौराचाराश्च पार्थिवाः
एकपत्न्यो न शिष्यन्ति वर्धिष्यन्त्यभिसारिकाः
rājavṛttisthitāścaurāścaurācārāśca pārthivāḥ
ekapatnyo na śiṣyanti vardhiṣyantyabhisārikāḥ
- 10
वर्णाश्रमप्रतिष्ठानो जायते नृषु सर्वतः
तदा स्वल्पफला भूमिः क्वचिच्चापि महाफला
varṇāśramapratiṣṭhāno jāyate nṛṣu sarvataḥ
tadā svalpaphalā bhūmiḥ kvaciccāpi mahāphalā
- 11
अरक्षितारो हर्तारः पार्थिवाश्च शिलाशन
शूद्रा वै ज्ञानिनः सर्वे ब्राह्मणैरभिवन्दिताः
arakṣitāro hartāraḥ pārthivāśca śilāśana
śūdrā vai jñāninaḥ sarve brāhmaṇairabhivanditāḥ
- 12
अक्षत्रियाश्च राजानो विप्राः शूद्रोपजीविनः
आसनस्था द्विजान्दृष्ट्वा न चलन्त्यल्पबुद्धयः
akṣatriyāśca rājāno viprāḥ śūdropajīvinaḥ
āsanasthā dvijāndṛṣṭvā na calantyalpabuddhayaḥ
- 13
ताडयन्ति द्विजेन्द्रांश्च शूद्रा वै स्वल्पबुद्धयः
आस्ये निधाय वै हस्तं कर्णं शूद्रस्य वै द्विजाः
tāḍayanti dvijendrāṃśca śūdrā vai svalpabuddhayaḥ
āsye nidhāya vai hastaṃ karṇaṃ śūdrasya vai dvijāḥ
- 14
नीचस्येव तदा वाक्यं वदन्ति विनयेन तम्
उच्चासनस्थान्शूद्रांश्च द्विजमध्ये द्विजर्षभ
nīcasyeva tadā vākyaṃ vadanti vinayena tam
uccāsanasthānśūdrāṃśca dvijamadhye dvijarṣabha
- 15
ज्ञात्वा न हिंसते राजा कलौ कालवशेन तु
पुष्पैश्च वासितैश्चैव तथान्यैर्मङ्गलैः शुभैः
jñātvā na hiṃsate rājā kalau kālavaśena tu
puṣpaiśca vāsitaiścaiva tathānyairmaṅgalaiḥ śubhaiḥ
- 16
शूद्रानभ्यर्चयन्त्यल्पश्रुतभाग्यबलान्विताः
न प्रेक्षन्ते गर्विताश्च शूद्रा द्विजवरान्द्विज
śūdrānabhyarcayantyalpaśrutabhāgyabalānvitāḥ
na prekṣante garvitāśca śūdrā dvijavarāndvija
- 17
सेवावसरम् आलोक्य द्वारे तिष्ठन्ति वै द्विजाः
वाहनस्थान्समावृत्य शूद्राञ्शूद्रोपजीविनः
sevāvasaram ālokya dvāre tiṣṭhanti vai dvijāḥ
vāhanasthānsamāvṛtya śūdrāñśūdropajīvinaḥ
- 18
सेवन्ते ब्राह्मणास्तत्र स्तुवन्ति स्तुतिभिः कलौ
तपोयज्ञफलानां च विक्रेतारो द्विजोत्तमाः
sevante brāhmaṇāstatra stuvanti stutibhiḥ kalau
tapoyajñaphalānāṃ ca vikretāro dvijottamāḥ
- 19
यतयश्च भविष्यन्ति बहवोऽस्मिन्कलौ युगे
पुरुषाल्पं बहुस्त्रीकं युगान्ते समुपस्थिते
yatayaśca bhaviṣyanti bahavo'sminkalau yuge
puruṣālpaṃ bahustrīkaṃ yugānte samupasthite
- 20
निन्दन्ति वेदविद्यां च द्विजाः कर्माणि वै कलौ
कलौ देवो महादेवः शङ्करो नीललोहितः
nindanti vedavidyāṃ ca dvijāḥ karmāṇi vai kalau
kalau devo mahādevaḥ śaṅkaro nīlalohitaḥ
- 21
प्रकाशते प्रतिष्ठार्थं धर्मस्य विकृताकृतिः
ये तं विप्रा निषेवन्ते येन केनापि शङ्करम्
prakāśate pratiṣṭhārthaṃ dharmasya vikṛtākṛtiḥ
ye taṃ viprā niṣevante yena kenāpi śaṅkaram
- 22
कलिदोषान्विनिर्जित्य प्रयान्ति परमं पदम्
श्वापदप्रबलत्वं च गवां चैव परिक्षयः
kalidoṣānvinirjitya prayānti paramaṃ padam
śvāpadaprabalatvaṃ ca gavāṃ caiva parikṣayaḥ
- 23
साधूनां विनिवृत्तिश्च वेद्या तस्मिन्युगक्षये
तदा सूक्ष्मो महोदर्को दुर्लभो दानमूलवान्
sādhūnāṃ vinivṛttiśca vedyā tasminyugakṣaye
tadā sūkṣmo mahodarko durlabho dānamūlavān
- 24
चातुराश्रमशैथिल्ये धर्मः प्रतिचलिष्यति
अरक्षितारो हर्तारो बलिभागस्य पार्थिवाः
cāturāśramaśaithilye dharmaḥ praticaliṣyati
arakṣitāro hartāro balibhāgasya pārthivāḥ
- 25
युगान्तेषु भविष्यन्ति स्वरक्षणपरायणाः
अट्टशूला जनपदाः शिवशूलाश्चतुष्पथाः
yugānteṣu bhaviṣyanti svarakṣaṇaparāyaṇāḥ
aṭṭaśūlā janapadāḥ śivaśūlāścatuṣpathāḥ
- 26
प्रमदाः केशशूलिन्यो भविष्यन्ति कलौ युगे
चित्रवर्षी तदा देवो यदा प्राहुर्युगक्षयम्
pramadāḥ keśaśūlinyo bhaviṣyanti kalau yuge
citravarṣī tadā devo yadā prāhuryugakṣayam
- 27
सर्वे वणिग्जनाश्चापि भविष्यन्त्यधमे युगे
कुशीलचर्याः पाषण्डैर्वृथारूपैः समावृताः
sarve vaṇigjanāścāpi bhaviṣyantyadhame yuge
kuśīlacaryāḥ pāṣaṇḍairvṛthārūpaiḥ samāvṛtāḥ
- 28
बहुयाजनको लोको भविष्यति परस्परम्
नाव्याहृतक्रूरवाक्यो नार्जवी नानसूयकः
bahuyājanako loko bhaviṣyati parasparam
nāvyāhṛtakrūravākyo nārjavī nānasūyakaḥ
- 29
न कृते प्रतिकर्ता च युगक्षीणे भविष्यति
निन्दकाश्चैव पतिता युगान्तस्य च लक्षणम्
na kṛte pratikartā ca yugakṣīṇe bhaviṣyati
nindakāścaiva patitā yugāntasya ca lakṣaṇam
- 30
नृपशून्या वसुमती न च धान्यधनावृता
मण्डलानि भविष्यन्ति देशेषु नगरेषु च
nṛpaśūnyā vasumatī na ca dhānyadhanāvṛtā
maṇḍalāni bhaviṣyanti deśeṣu nagareṣu ca

