22 shlokas
- 1
सूत उवाच
शितान्तशिखरे शक्रः पारिजातवने शुभे
तस्य प्राच्यां कुमुदाद्रिकूटोऽसौ बहुविस्तरः
sūta uvāca
śitāntaśikhare śakraḥ pārijātavane śubhe
tasya prācyāṃ kumudādrikūṭo'sau bahuvistaraḥ
- 2
अष्टौ पुराण्युदीर्णानि दानवानां द्विजोत्तमाः
सुवर्णकोटरे पुण्ये राक्षसानां महात्मनाम्
aṣṭau purāṇyudīrṇāni dānavānāṃ dvijottamāḥ
suvarṇakoṭare puṇye rākṣasānāṃ mahātmanām
- 3
नीलकानां पुराण्याहुरष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः
महानीलेऽपि शैलेन्द्रे पुराणि दश पञ्च च
nīlakānāṃ purāṇyāhuraṣṭaṣaṣṭirdvijottamāḥ
mahānīle'pi śailendre purāṇi daśa pañca ca
- 4
हयाननानां मुख्यानां किन्नराणां च सुव्रताः
वेणुसौधे महाशैले विद्याधरपुरत्रयम्
hayānanānāṃ mukhyānāṃ kinnarāṇāṃ ca suvratāḥ
veṇusaudhe mahāśaile vidyādharapuratrayam
- 5
वैकुण्ठे गरुडः श्रीमान्करञ्जे नीललोहितः
वसुधारे वसूनां तु निवासः परिकीर्तितः
vaikuṇṭhe garuḍaḥ śrīmānkarañje nīlalohitaḥ
vasudhāre vasūnāṃ tu nivāsaḥ parikīrtitaḥ
- 6
रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षीणां महात्मनाम्
सप्तस्थानानि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि च
ratnadhāre girivare saptarṣīṇāṃ mahātmanām
saptasthānāni puṇyāni siddhāvāsayutāni ca
- 7
महत्प्रजापतेः स्थानमेकशृङ्गे नगोत्तमे
गजशैले तु दुर्गाद्याः सुमेधे वसवस्तथा
mahatprajāpateḥ sthānamekaśṛṅge nagottame
gajaśaile tu durgādyāḥ sumedhe vasavastathā
- 8
आदित्याश्च तथा रुद्राः कृतावासास्तथाश्विनौ
अशीतिर्देवपुर्यस्तु हेमकक्षे नगोत्तमे
ādityāśca tathā rudrāḥ kṛtāvāsāstathāśvinau
aśītirdevapuryastu hemakakṣe nagottame
- 9
सुनीले रक्षसां वासाः पञ्चकोटिशतानि च
पञ्चकूटे पुराण्यासन्पञ्चकोटिप्रमाणतः
sunīle rakṣasāṃ vāsāḥ pañcakoṭiśatāni ca
pañcakūṭe purāṇyāsanpañcakoṭipramāṇataḥ
- 10
शतशृङ्गे पुरशतं यक्षाणाममितौजसाम्
ताम्राभे काद्रवेयाणां विशाखे तु गुहस्य वै
śataśṛṅge puraśataṃ yakṣāṇāmamitaujasām
tāmrābhe kādraveyāṇāṃ viśākhe tu guhasya vai
- 11
श्वेतोदरे मुनिश्रेष्ठाः सुपर्णस्य महात्मनः
पिशाचके कुबेरस्य हरिकूटे हरेर्गृहम्
śvetodare muniśreṣṭhāḥ suparṇasya mahātmanaḥ
piśācake kuberasya harikūṭe harergṛham
- 12
कुमुदे किंनरावासस्त्वञ्जने चारणालयः
कृष्णे गन्धर्वनिलयः पाण्डुरे पुरसप्तकम्
kumude kiṃnarāvāsastvañjane cāraṇālayaḥ
kṛṣṇe gandharvanilayaḥ pāṇḍure purasaptakam
- 13
विद्याधराणां विप्रेन्द्रा विश्वभोगसमन्वितम्
सहस्रशिखरे शैले दैत्यानामुग्रकर्मणाम्
vidyādharāṇāṃ viprendrā viśvabhogasamanvitam
sahasraśikhare śaile daityānāmugrakarmaṇām
- 14
पुराणां तु सहस्राणि सप्त शक्रारिणां द्विजाः
मुकुटे पन्नगावासः पुष्पकेतौ मुनीश्वराः
purāṇāṃ tu sahasrāṇi sapta śakrāriṇāṃ dvijāḥ
mukuṭe pannagāvāsaḥ puṣpaketau munīśvarāḥ
- 15
वैवस्वतस्य सोमस्य वायोर्नागाधिपस्य च
तक्षके चैव शैलेन्द्रे चत्वार्यायतनानि च
vaivasvatasya somasya vāyornāgādhipasya ca
takṣake caiva śailendre catvāryāyatanāni ca
- 16
ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राणां गुहस्य च महात्मनः
कुबेरस्य च सोमस्य तथान्येषां महात्मनाम्
brahmendraviṣṇurudrāṇāṃ guhasya ca mahātmanaḥ
kuberasya ca somasya tathānyeṣāṃ mahātmanām
- 17
सन्त्यायतनमुख्यानि मर्यादापर्वतेष्वपि
श्रीकण्ठाद्रिगुहावासी सर्वावासः सहोमया
santyāyatanamukhyāni maryādāparvateṣvapi
śrīkaṇṭhādriguhāvāsī sarvāvāsaḥ sahomayā
- 18
श्रीकण्ठस्याधिपत्यं वै सर्वदेवेश्वरस्य च
अण्डस्यास्य प्रवृत्तिस्तु श्रीकण्ठेन न संशयः
śrīkaṇṭhasyādhipatyaṃ vai sarvadeveśvarasya ca
aṇḍasyāsya pravṛttistu śrīkaṇṭhena na saṃśayaḥ
- 19
अनन्तेशादयस्त्वेवं प्रत्येकं चाण्डपालकाः
चक्रवर्तिन इत्युक्तास्ततो विद्येश्वरास्त्विह
ananteśādayastvevaṃ pratyekaṃ cāṇḍapālakāḥ
cakravartina ityuktāstato vidyeśvarāstviha
- 20
श्रीकण्ठाधिष्ठितान्यत्र स्थानानि च समासतः
मर्यादापर्वतेष्वद्य शृण्वन्तु प्रवदाम्य् अहम्
śrīkaṇṭhādhiṣṭhitānyatra sthānāni ca samāsataḥ
maryādāparvateṣvadya śṛṇvantu pravadāmy aham
- 21
श्रीकण्ठाधिष्ठितं विश्वं चराचरमिदं जगत्
कालाग्निशिवपर्यन्तं कथं वक्ष्ये सविस्तरम्
śrīkaṇṭhādhiṣṭhitaṃ viśvaṃ carācaramidaṃ jagat
kālāgniśivaparyantaṃ kathaṃ vakṣye savistaram
- 22
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे भुवनविन्यासोद्देशस्थानवर्णनं नाम पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge bhuvanavinyāsoddeśasthānavarṇanaṃ nāma pañcāśattamo 'dhyāyaḥ

