19 shlokas
- 1
सूत उवाच
वीथ्याश्रयाणि चरति नक्षत्राणि निशाकरः
त्रिचक्रोभयतोऽश्वश्च विज्ञेयस्तस्य वै रथः
sūta uvāca
vīthyāśrayāṇi carati nakṣatrāṇi niśākaraḥ
tricakrobhayato'śvaśca vijñeyastasya vai rathaḥ
- 2
शतारैश्च त्रिभिश्चक्रैर्युक्तः शुक्लैर्हयोत्तमैः
दशभिस्त्वकृशैर्दिव्यैर् असंगैस्तैर्मनोजवैः
śatāraiśca tribhiścakrairyuktaḥ śuklairhayottamaiḥ
daśabhistvakṛśairdivyair asaṃgaistairmanojavaiḥ
- 3
रथेनानेन देवैश्च पितृभिश्चैव गच्छति
सोमो ह्यम्बुमयैर्गोभिः शुक्लैः शुक्लगभस्तिमान्
rathenānena devaiśca pitṛbhiścaiva gacchati
somo hyambumayairgobhiḥ śuklaiḥ śuklagabhastimān
- 4
क्रमते शुक्लपक्षादौ भास्करात्परमास्थितः
आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्
kramate śuklapakṣādau bhāskarātparamāsthitaḥ
āpūryate parasyāntaḥ satataṃ divasakramāt
- 5
देवैः पीतं क्षये सोममाप्याययति नित्यशः
पीतं पञ्चदशाहं तु रश्मिनैकेन भास्करः
devaiḥ pītaṃ kṣaye somamāpyāyayati nityaśaḥ
pītaṃ pañcadaśāhaṃ tu raśminaikena bhāskaraḥ
- 6
आपूरयन्सुषुम्नेन भागं भागमनुक्रमात्
इत्येषा सूर्यवीर्येण चन्द्रस्याप्यायिता तनुः
āpūrayansuṣumnena bhāgaṃ bhāgamanukramāt
ityeṣā sūryavīryeṇa candrasyāpyāyitā tanuḥ
- 7
स पौर्णमास्यां दृश्येत शुक्लः सम्पूर्णमण्डलः
एवमाप्यायितं सोमं शुक्लपक्षे दिनक्रमात्
sa paurṇamāsyāṃ dṛśyeta śuklaḥ sampūrṇamaṇḍalaḥ
evamāpyāyitaṃ somaṃ śuklapakṣe dinakramāt
- 8
ततो द्वितीयाप्रभृति बहुलस्य चतुर्दशीम्
पिबन्त्यम्बुमयं देवा मधु सौम्यं सुधामृतम्
tato dvitīyāprabhṛti bahulasya caturdaśīm
pibantyambumayaṃ devā madhu saumyaṃ sudhāmṛtam
- 9
संभृतं त्वर्धमासेन ह्यमृतं सूर्यतेजसा
पानार्थममृतं सोमं पौर्णमास्यामुपासते
saṃbhṛtaṃ tvardhamāsena hyamṛtaṃ sūryatejasā
pānārthamamṛtaṃ somaṃ paurṇamāsyāmupāsate
- 10
एकरात्रिं सुराः सर्वे पितृभिस्त्वृषिभिः सह
सोमस्य कृष्णपक्षादौ भास्कराभिमुखस्य च
ekarātriṃ surāḥ sarve pitṛbhistvṛṣibhiḥ saha
somasya kṛṣṇapakṣādau bhāskarābhimukhasya ca
- 11
प्रक्षीयन्ते परस्यान्तः पीयमानाः कलाः क्रमात्
त्रयस्त्रिंशच्छताश्चैव त्रयस्त्रिंशत्तथैव च
prakṣīyante parasyāntaḥ pīyamānāḥ kalāḥ kramāt
trayastriṃśacchatāścaiva trayastriṃśattathaiva ca
- 12
त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि देवाः सोमं पिबन्ति वै
एवं दिनक्रमात्पीते विबुधैस्तु निशाकरे
trayastriṃśatsahasrāṇi devāḥ somaṃ pibanti vai
evaṃ dinakramātpīte vibudhaistu niśākare
- 13
पीत्वार्धमासं गच्छन्ति अमावास्यां सुरोत्तमाः
पितरश्चोपतिष्ठन्ति अमावास्यां निशाकरम्
pītvārdhamāsaṃ gacchanti amāvāsyāṃ surottamāḥ
pitaraścopatiṣṭhanti amāvāsyāṃ niśākaram
- 14
ततः पञ्चदशे भागे किंचिच्छिष्टे कलात्मके
अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते
tataḥ pañcadaśe bhāge kiṃcicchiṣṭe kalātmake
aparāhṇe pitṛgaṇā jaghanyaṃ paryupāsate
- 15
पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तु या
निसृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम्
pibanti dvikalaṃ kālaṃ śiṣṭā tasya kalā tu yā
nisṛtaṃ tadamāvāsyāṃ gabhastibhyaḥ svadhāmṛtam
- 16
मासतृप्तिमवाप्याग्र्यां पीत्वा गच्छन्ति ते ऽमृतम्
पितृभिः पीयमानस्य पञ्चदश्यां कला तु या
māsatṛptimavāpyāgryāṃ pītvā gacchanti te 'mṛtam
pitṛbhiḥ pīyamānasya pañcadaśyāṃ kalā tu yā
- 17
यावत्तु क्षीयते तस्य भागः पञ्चदशस्तु सः
अमावास्यां ततस्तस्या अन्तरा पूर्यते पुनः
yāvattu kṣīyate tasya bhāgaḥ pañcadaśastu saḥ
amāvāsyāṃ tatastasyā antarā pūryate punaḥ
- 18
वृद्धिक्षयौ वै पक्षादौ षोडश्यां शशिनः स्मृतौ
एवं सूर्यनिमित्तैषा पक्षवृद्धिर्निशाकरे
vṛddhikṣayau vai pakṣādau ṣoḍaśyāṃ śaśinaḥ smṛtau
evaṃ sūryanimittaiṣā pakṣavṛddhirniśākare
- 19
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सोमवर्णनं नाम षट्पञ्चाशत्तमो ऽध्यायः
iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge somavarṇanaṃ nāma ṣaṭpañcāśattamo 'dhyāyaḥ

