Sanskrit

27 shlokas

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20

    मृगाणाम् इव शार्दूलो गरुडः पतताम् इव

    वरः संनह्यमानानाम् अर्जुनः किं करिष्यति

    युधिष्ठिरः

    अग्निर्ब्राह्मणरूपेण प्रच्छन्नो ऽन्नम् अयाचत

    महाशनं ब्राह्मणं मां प्रमुञ्चार्जुन खाण्डवे

    संशुश्रुवे च धर्मात्मा यस्तम् अर्थं चकार ह

    तस्मै ब्राह्मणरूपाय हुताशाय महायशाः

    यस्तु देवान्मनुष्यांश्च सर्वाश्चैकरथो ऽजयत्

    स भीमधन्वा श्वेताश्वः पाण्डवः किं करिष्यति

    आशीविषसमस्पर्शो नागानाम् इव वासुकिः

    दृष्टीविष इवाहीनाम् अग्निस्तेजस्विनाम् इव

    समुद्र इव सिन्धूनां शैलानां हिमवान् इव

    महेन्द्र इव देवानां दानवानां बलिर्यथा

    सुप्रतीको गजानां च युग्यानां तुरगो यथा

    कुबेर इव यक्षाणां मृगाणां केसरी यथा

    राक्षसानां दशग्रीवो दैत्यानाम् इव शम्बरः

    रुद्राणाम् इव कापाली विष्णुर्बलवताम् इव

    रोषामर्षसमायुक्तो भुजंगानां च तक्षकः

    वायुवेगबलोद्धूतो गरुडः पतताम् इव

    तपताम् इव चादित्यः प्रजानां ब्राह्मणो यथा

    ह्रदानाम् इव पातालं पर्जन्यो ददताम् इव

    आयुधानां वरो वज्रः ककुद्मांश्च गवां वरः

    धृतराष्ट्रश्च नागानां हस्तिष्वैरावतो वरः

    पुत्रः प्रियाणाम् अधिको भार्या च सुहृदां वरा

    गिरीणां प्रवरो मेरुर्देवानां मधुसूदनः

    ग्रहाणां प्रवरश्चन्द्रः सरसां मानसो वरः

    यथैतानि विशिष्टानि स्वस्यां जात्यां वृकोदर

    एवं युवा गुडाकेशः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम्

    सो ऽयम् इन्द्राद् अनवमो वासुदेवाच्च भारत

    उषित्वा पञ्च वर्षाणि सहस्राक्षस्य वेश्मनि

    ब्रह्मचारी व्रते युक्तः सर्वशस्त्रभृतां वरः

    अवाप चास्त्रम् अस्रज्ञः सर्वं सर्वज्ञसंमतः

    क्षिप्रं चाणुं च चित्रं च ध्रुवं च वदतां वरः

    अनुज्ञातः सुरेन्द्रेण पुनः प्रत्यागतो महीम्

    धार्तराष्ट्रविनाशाय पाण्डवानां जयाय च

    यं मन्ये द्वादशं रुद्रम् आदित्यानां त्रयोदशम्

    यस्य दीर्घौ समौ बाहू ज्याघातेन किणीकृतौ

    दक्षिणं चैव सव्यं च वाहावनडुहो यथा

    तलाङ्गुलित्राभ्युचितौ नागराजकरोपमौ

    श्यामो युवा गुडाकेशो दर्शनीयश्च पाण्डवः

    गाण्डीवधन्वा श्वेताश्वः किरीटी वानरध्वजः

    किंरूपधारी किंकर्मा किंचेष्टः किंपराक्रमः

    बीभत्सुर्भीमधन्वा च किं करिष्यति चार्जुनः

    कुन्तीपुत्रो विराटस्य रंस्यते केन कर्मणा

    गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो यथा

    जनौ परिघसंकाशौ सदा मृदुतरौ शुभौ

    वासुदेवसमौ लोके यशसा विक्रमेण च

    सो ऽयं राज्ञो विराटस्य भवने भरतर्षभ

    अर्जुन त्वं कथं कर्म तस्य राष्ट्रे चरिष्यसि

    mṛgāṇām iva śārdūlo garuḍaḥ patatām iva

    varaḥ saṃnahyamānānām arjunaḥ kiṃ kariṣyati

    yudhiṣṭhiraḥ

    agnirbrāhmaṇarūpeṇa pracchanno 'nnam ayācata

    mahāśanaṃ brāhmaṇaṃ māṃ pramuñcārjuna khāṇḍave

    saṃśuśruve ca dharmātmā yastam arthaṃ cakāra ha

    tasmai brāhmaṇarūpāya hutāśāya mahāyaśāḥ

    yastu devānmanuṣyāṃśca sarvāścaikaratho 'jayat

    sa bhīmadhanvā śvetāśvaḥ pāṇḍavaḥ kiṃ kariṣyati

    āśīviṣasamasparśo nāgānām iva vāsukiḥ

    dṛṣṭīviṣa ivāhīnām agnistejasvinām iva

    samudra iva sindhūnāṃ śailānāṃ himavān iva

    mahendra iva devānāṃ dānavānāṃ baliryathā

    supratīko gajānāṃ ca yugyānāṃ turago yathā

    kubera iva yakṣāṇāṃ mṛgāṇāṃ kesarī yathā

    rākṣasānāṃ daśagrīvo daityānām iva śambaraḥ

    rudrāṇām iva kāpālī viṣṇurbalavatām iva

    roṣāmarṣasamāyukto bhujaṃgānāṃ ca takṣakaḥ

    vāyuvegabaloddhūto garuḍaḥ patatām iva

    tapatām iva cādityaḥ prajānāṃ brāhmaṇo yathā

    hradānām iva pātālaṃ parjanyo dadatām iva

    āyudhānāṃ varo vajraḥ kakudmāṃśca gavāṃ varaḥ

    dhṛtarāṣṭraśca nāgānāṃ hastiṣvairāvato varaḥ

    putraḥ priyāṇām adhiko bhāryā ca suhṛdāṃ varā

    girīṇāṃ pravaro merurdevānāṃ madhusūdanaḥ

    grahāṇāṃ pravaraścandraḥ sarasāṃ mānaso varaḥ

    yathaitāni viśiṣṭāni svasyāṃ jātyāṃ vṛkodara

    evaṃ yuvā guḍākeśaḥ śreṣṭhaḥ sarvadhanuṣmatām

    so 'yam indrād anavamo vāsudevācca bhārata

    uṣitvā pañca varṣāṇi sahasrākṣasya veśmani

    brahmacārī vrate yuktaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ

    avāpa cāstram asrajñaḥ sarvaṃ sarvajñasaṃmataḥ

    kṣipraṃ cāṇuṃ ca citraṃ ca dhruvaṃ ca vadatāṃ varaḥ

    anujñātaḥ surendreṇa punaḥ pratyāgato mahīm

    dhārtarāṣṭravināśāya pāṇḍavānāṃ jayāya ca

    yaṃ manye dvādaśaṃ rudram ādityānāṃ trayodaśam

    yasya dīrghau samau bāhū jyāghātena kiṇīkṛtau

    dakṣiṇaṃ caiva savyaṃ ca vāhāvanaḍuho yathā

    talāṅgulitrābhyucitau nāgarājakaropamau

    śyāmo yuvā guḍākeśo darśanīyaśca pāṇḍavaḥ

    gāṇḍīvadhanvā śvetāśvaḥ kirīṭī vānaradhvajaḥ

    kiṃrūpadhārī kiṃkarmā kiṃceṣṭaḥ kiṃparākramaḥ

    bībhatsurbhīmadhanvā ca kiṃ kariṣyati cārjunaḥ

    kuntīputro virāṭasya raṃsyate kena karmaṇā

    gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo yathā

    janau parighasaṃkāśau sadā mṛdutarau śubhau

    vāsudevasamau loke yaśasā vikrameṇa ca

    so 'yaṃ rājño virāṭasya bhavane bharatarṣabha

    arjuna tvaṃ kathaṃ karma tasya rāṣṭre cariṣyasi

  21. 21

    अर्जुन उवाच

    प्रतिज्ञां षण्ढको ऽस्मीति करिष्यामि महीपते

    ज्याघातौ हि महान्तौ मे संवर्तुं नृप दुष्करौ

    शप्तो ऽहम् आसं पूर्वं वै उर्वश्या कारणान्तरे

    तच्छापं प्रेरयन्राजन्विहरिष्यामि भारत

    इमौ किणीकृतौ बाहू ज्याघाततलपीडनात्

    नित्यं कञ्चुकसंछन्नौ नान्यथा गोप्तुम् उत्सहे

    किं तु कार्यवशाद् एतद् आचरिष्यामि कुत्सितम्

    बाहू मे भरतश्रेष्ठ महाव्यञ्जनलक्षितौ

    वलयैश्छादयिष्यामि बाहू किणकृताविमौ

    पिनद्धकम्बुः पाणिभ्यां तृतीयां प्रकृतिं गतः

    सो ऽहं क्लैब्येन वेषेण षण्ढको ऽहम् इति ब्रुवन्

    arjuna uvāca

    pratijñāṃ ṣaṇḍhako 'smīti kariṣyāmi mahīpate

    jyāghātau hi mahāntau me saṃvartuṃ nṛpa duṣkarau

    śapto 'ham āsaṃ pūrvaṃ vai urvaśyā kāraṇāntare

    tacchāpaṃ prerayanrājanvihariṣyāmi bhārata

    imau kiṇīkṛtau bāhū jyāghātatalapīḍanāt

    nityaṃ kañcukasaṃchannau nānyathā goptum utsahe

    kiṃ tu kāryavaśād etad ācariṣyāmi kutsitam

    bāhū me bharataśreṣṭha mahāvyañjanalakṣitau

    valayaiśchādayiṣyāmi bāhū kiṇakṛtāvimau

    pinaddhakambuḥ pāṇibhyāṃ tṛtīyāṃ prakṛtiṃ gataḥ

    so 'haṃ klaibyena veṣeṇa ṣaṇḍhako 'ham iti bruvan

  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27