37 shlokas
- 1
विराट उवाच
किमर्थं पाण्डवश्रेष्ठ भार्यां दुहितरं मम
प्रतिग्रहीतुं नेमां त्वं मया दत्ताम् इहेच्छसि
virāṭa uvāca
kimarthaṃ pāṇḍavaśreṣṭha bhāryāṃ duhitaraṃ mama
pratigrahītuṃ nemāṃ tvaṃ mayā dattām ihecchasi
- 2
अर्जुन उवाच
अन्तःपुरे ऽहम् उषितः सदा पश्यन्सुतां तव
रहस्यं च प्रकाशं च विश्वस्ता पितृवन्मयि
arjuna uvāca
antaḥpure 'ham uṣitaḥ sadā paśyansutāṃ tava
rahasyaṃ ca prakāśaṃ ca viśvastā pitṛvanmayi
- 3
प्रियो बहुमतश्चाहं नर्तको गीतकोविदः
आचार्यवच्च मां नित्यं मन्यते दुहिता तव
priyo bahumataścāhaṃ nartako gītakovidaḥ
ācāryavacca māṃ nityaṃ manyate duhitā tava
- 4
वयःस्थया तया राजन्सह संवत्सरोषितः
अतिशङ्का भवेत्स्थाने तव लोकस्य चाभिभो
vayaḥsthayā tayā rājansaha saṃvatsaroṣitaḥ
atiśaṅkā bhavetsthāne tava lokasya cābhibho
- 5
तस्मान्निमन्त्रये त्वाहं दुहितुः पृथिवीपते
शुद्धो जितेन्द्रियो दान्तस्तस्याः शुद्धिः कृता मया
tasmānnimantraye tvāhaṃ duhituḥ pṛthivīpate
śuddho jitendriyo dāntastasyāḥ śuddhiḥ kṛtā mayā
- 6
स्नुषाया दुहितुर्वापि पुत्रे चात्मनि वा पुनः
अत्र शङ्कां न पश्यामि तेन शुद्धिर्भविष्यति
snuṣāyā duhiturvāpi putre cātmani vā punaḥ
atra śaṅkāṃ na paśyāmi tena śuddhirbhaviṣyati
- 7
अभिषङ्गाद् अहं भीतो मिथ्याचारात्परंतप
स्नुषार्थम् उत्तरां राजन्प्रतिगृह्णामि ते सुताम्
abhiṣaṅgād ahaṃ bhīto mithyācārātparaṃtapa
snuṣārtham uttarāṃ rājanpratigṛhṇāmi te sutām
- 8
स्वस्रीयो वासुदेवस्य साक्षाद्देवशिशुर्यथा
दयितश्चक्रहस्तस्य बाल एवास्त्रकोविदः
svasrīyo vāsudevasya sākṣāddevaśiśuryathā
dayitaścakrahastasya bāla evāstrakovidaḥ
- 9
अभिमन्युर्महाबाहुः पुत्रो मम विशां पते
जामाता तव युक्तो वै भर्ता च दुहितुस्तव
abhimanyurmahābāhuḥ putro mama viśāṃ pate
jāmātā tava yukto vai bhartā ca duhitustava
- 10
विराट उवाच
उपपन्नं कुरुश्रेष्ठे कुन्तीपुत्रे धनंजये
य एवं धर्मनित्यश्च जातज्ञानश्च पाण्डवः
virāṭa uvāca
upapannaṃ kuruśreṣṭhe kuntīputre dhanaṃjaye
ya evaṃ dharmanityaśca jātajñānaśca pāṇḍavaḥ
- 11
यत्कृत्यं मन्यसे पार्थ क्रियतां तदनन्तरम्
सर्वे कामाः समृद्धा मे संबन्धी यस्य मे ऽर्जुनः
yatkṛtyaṃ manyase pārtha kriyatāṃ tadanantaram
sarve kāmāḥ samṛddhā me saṃbandhī yasya me 'rjunaḥ
- 12
वैशंपायन उवाच
एवं ब्रुवति राजेन्द्रे कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः
अन्वजानात्स संयोगं समये मत्स्यपार्थयोः
vaiśaṃpāyana uvāca
evaṃ bruvati rājendre kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ
anvajānātsa saṃyogaṃ samaye matsyapārthayoḥ
- 13
ततो मित्रेषु सर्वेषु वासुदेवे च भारत
प्रेषयामास कौन्तेयो विराटश्च महीपतिः
tato mitreṣu sarveṣu vāsudeve ca bhārata
preṣayāmāsa kaunteyo virāṭaśca mahīpatiḥ
- 14
ततस्त्रयोदशे वर्षे निवृत्ते पञ्च पाण्डवाः
उपप्लव्ये विराटस्य समपद्यन्त सर्वशः
tatastrayodaśe varṣe nivṛtte pañca pāṇḍavāḥ
upaplavye virāṭasya samapadyanta sarvaśaḥ
- 15
तस्मिन्वसंश्च बीभत्सुर् आनिनाय जनार्दनम्
आनर्तेभ्यो ऽपि दाशार्हान् अभिमन्युं च पाण्डवः
tasminvasaṃśca bībhatsur ānināya janārdanam
ānartebhyo 'pi dāśārhān abhimanyuṃ ca pāṇḍavaḥ
- 16
काशिराजश्च शैब्यश्च प्रीयमाणौ युधिष्ठिरे
अक्षौहिणीभ्यां सहिताव् आगतौ पृथिवीपते
kāśirājaśca śaibyaśca prīyamāṇau yudhiṣṭhire
akṣauhiṇībhyāṃ sahitāv āgatau pṛthivīpate
- 17
अक्षौहिण्या च तेजस्वी यज्ञसेनो महाबलः
द्रौपद्याश्च सुता वीराः शिखण्डी चापराजितः
akṣauhiṇyā ca tejasvī yajñaseno mahābalaḥ
draupadyāśca sutā vīrāḥ śikhaṇḍī cāparājitaḥ
- 18
धृष्टद्युम्नश्च दुर्धर्षः सर्वशस्त्रभृतां वरः
समस्ताक्षौहिणीपाला यज्वानो भूरिदक्षिणाः
सर्वे शस्त्रास्त्रसम्पन्नाः सर्वे शूरास्तनुत्यजः
dhṛṣṭadyumnaśca durdharṣaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
samastākṣauhiṇīpālā yajvāno bhūridakṣiṇāḥ
sarve śastrāstrasampannāḥ sarve śūrāstanutyajaḥ
- 19
तान् आगतान् अभिप्रेक्ष्य मत्स्यो धर्मभृतां वरः
प्रीतो ऽभवद्दुहितरं दत्त्वा ताम् अभिमन्यवे
tān āgatān abhiprekṣya matsyo dharmabhṛtāṃ varaḥ
prīto 'bhavadduhitaraṃ dattvā tām abhimanyave
- 20
ततः प्रत्युपयातेषु पार्थिवेषु ततस्ततः
तत्रागमद्वासुदेवो वनमाली हलायुधः
कृतवर्मा च हार्दिक्यो युयुधानश्च सात्यकिः
अनाधृष्टिस्तथाक्रूरः साम्बो निशठ एव च
अभिमन्युम् उपादाय सह मात्रा परंतपाः
tataḥ pratyupayāteṣu pārthiveṣu tatastataḥ
tatrāgamadvāsudevo vanamālī halāyudhaḥ
kṛtavarmā ca hārdikyo yuyudhānaśca sātyakiḥ
anādhṛṣṭistathākrūraḥ sāmbo niśaṭha eva ca
abhimanyum upādāya saha mātrā paraṃtapāḥ
- 21
इन्द्रसेनादयश्चैव रथैस्तैः सुसमाहितैः
आययुः सहिताः सर्वे परिसंवत्सरोषिताः
indrasenādayaścaiva rathaistaiḥ susamāhitaiḥ
āyayuḥ sahitāḥ sarve parisaṃvatsaroṣitāḥ
- 22
दश नागसहस्राणि हयानां च शतायुतम्
रथानाम् अर्बुदं पूर्णं निखर्वं च पदातिनाम्
daśa nāgasahasrāṇi hayānāṃ ca śatāyutam
rathānām arbudaṃ pūrṇaṃ nikharvaṃ ca padātinām
- 23
वृष्ण्यन्धकाश्च बहवो भोजाश्च परमौजसः
अन्वयुर्वृष्णिशार्दूलं वासुदेवं महाद्युतिम्
vṛṣṇyandhakāśca bahavo bhojāśca paramaujasaḥ
anvayurvṛṣṇiśārdūlaṃ vāsudevaṃ mahādyutim
- 24
पारिबर्हं ददौ कृष्णः पाण्डवानां महात्मनाम्
स्त्रियो रत्नानि वासांसि पृथक्पृथग् अनेकशः
ततो विवाहो विधिवद्ववृते मत्स्यपार्थयोः
pāribarhaṃ dadau kṛṣṇaḥ pāṇḍavānāṃ mahātmanām
striyo ratnāni vāsāṃsi pṛthakpṛthag anekaśaḥ
tato vivāho vidhivadvavṛte matsyapārthayoḥ
- 25
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च गोमुखाडम्बरास्तथा
पार्थैः संयुज्यमानस्य नेदुर्मत्स्यस्य वेश्मनि
tataḥ śaṅkhāśca bheryaśca gomukhāḍambarāstathā
pārthaiḥ saṃyujyamānasya nedurmatsyasya veśmani
- 26
उच्चावचान्मृगाञ्जघ्नुर्मेध्यांश्च शतशः पशून्
सुरामैरेयपानानि प्रभूतान्य् अभ्यहारयन्
uccāvacānmṛgāñjaghnurmedhyāṃśca śataśaḥ paśūn
surāmaireyapānāni prabhūtāny abhyahārayan
- 27
गायनाख्यानशीलाश्च नटा वैतालिकास्तथा
स्तुवन्तस्तान् उपातिष्ठन्सूताश्च सह मागधैः
gāyanākhyānaśīlāśca naṭā vaitālikāstathā
stuvantastān upātiṣṭhansūtāśca saha māgadhaiḥ
- 28
सुदेष्णां च पुरस्कृत्य मत्स्यानां च वरस्त्रियः
आजग्मुश्चारुसर्वाङ्ग्यः सुमृष्टमणिकुण्डलाः
sudeṣṇāṃ ca puraskṛtya matsyānāṃ ca varastriyaḥ
ājagmuścārusarvāṅgyaḥ sumṛṣṭamaṇikuṇḍalāḥ
- 29
वर्णोपपन्नास्ता नार्यो रूपवत्यः स्वलंकृताः
सर्वाश्चाभ्यभवत्कृष्णा रूपेण यशसा श्रिया
varṇopapannāstā nāryo rūpavatyaḥ svalaṃkṛtāḥ
sarvāścābhyabhavatkṛṣṇā rūpeṇa yaśasā śriyā
- 30
परिवार्योत्तरां तास्तु राजपुत्रीम् अलंकृताम्
सुताम् इव महेन्द्रस्य पुरस्कृत्योपतस्थिरे
parivāryottarāṃ tāstu rājaputrīm alaṃkṛtām
sutām iva mahendrasya puraskṛtyopatasthire

