13 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
अथापरो ऽदृश्यत रूपसंपदा स्त्रीणाम् अलंकारधरो बृहत्पुमान्
प्राकारवप्रे प्रतिमुच्य कुण्डले दीर्घे च कम्बू परिहाटके शुभे
vaiśaṃpāyana uvāca
athāparo 'dṛśyata rūpasaṃpadā strīṇām alaṃkāradharo bṛhatpumān
prākāravapre pratimucya kuṇḍale dīrghe ca kambū parihāṭake śubhe
- 2
बहूंश्च दीर्घांश्च विकीर्य मूर्धजान्महाभुजो वारणमत्तविक्रमः
गतेन भूमिम् अभिकम्पयंस्तदा विराटम् आसाद्य सभासमीपतः
bahūṃśca dīrghāṃśca vikīrya mūrdhajānmahābhujo vāraṇamattavikramaḥ
gatena bhūmim abhikampayaṃstadā virāṭam āsādya sabhāsamīpataḥ
- 3
तं प्रेक्ष्य राजोपगतं सभातले सत्त्रप्रतिच्छन्नम् अरिप्रमाथिनम्
विराजमानं परमेण वर्चसा सुतं महेन्द्रस्य गजेन्द्रविक्रमम्
taṃ prekṣya rājopagataṃ sabhātale sattrapraticchannam aripramāthinam
virājamānaṃ parameṇa varcasā sutaṃ mahendrasya gajendravikramam
- 4
सर्वान् अपृच्छच्च समीपचारिणः कुतो ऽयम् आयाति न मे पुरा श्रुतः
न चैनम् ऊचुर्विदितं तदा नराः सविस्मितं वाक्यम् इदं नृपो ऽब्रवीत्
sarvān apṛcchacca samīpacāriṇaḥ kuto 'yam āyāti na me purā śrutaḥ
na cainam ūcurviditaṃ tadā narāḥ savismitaṃ vākyam idaṃ nṛpo 'bravīt
- 5
सर्वोपपन्नः पुरुषो मनोरमः श्यामो युवा वारणयूथपोपमः
विमुच्य कम्बू परिहाटके शुभे विमुच्य वेणीम् अपिनह्य कुण्डले
sarvopapannaḥ puruṣo manoramaḥ śyāmo yuvā vāraṇayūthapopamaḥ
vimucya kambū parihāṭake śubhe vimucya veṇīm apinahya kuṇḍale
- 6
शिखी सुकेशः परिधाय चान्यथा भवस्व धन्वी कवची शरी तथा
आरुह्य यानं परिधावतां भवान्सुतैः समो मे भव वा मया समः
śikhī sukeśaḥ paridhāya cānyathā bhavasva dhanvī kavacī śarī tathā
āruhya yānaṃ paridhāvatāṃ bhavānsutaiḥ samo me bhava vā mayā samaḥ
- 7
वृद्धो ह्यहं वै परिहारकामः सर्वान्मत्स्यांस्तरसा पालयस्व
नैवंविधाः क्लीबरूपा भवन्ति कथंचनेति प्रतिभाति मे मनः
vṛddho hyahaṃ vai parihārakāmaḥ sarvānmatsyāṃstarasā pālayasva
naivaṃvidhāḥ klībarūpā bhavanti kathaṃcaneti pratibhāti me manaḥ
- 8
अर्जुन उवाच
गायामि नृत्याम्यथ वादयामि भद्रो ऽस्मि नृत्ते कुशलो ऽस्मि गीते
त्वम् उत्तरायाः परिदत्स्व मां स्वयं भवामि देव्या नरदेव नर्तकः
arjuna uvāca
gāyāmi nṛtyāmyatha vādayāmi bhadro 'smi nṛtte kuśalo 'smi gīte
tvam uttarāyāḥ paridatsva māṃ svayaṃ bhavāmi devyā naradeva nartakaḥ
- 9
इदं तु रूपं मम येन किं नु तत्प्रकीर्तयित्वा भृशशोकवर्धनम्
बृहन्नडां वै नरदेव विद्धि मां सुतं सुतां वा पितृमातृवर्जिताम्
idaṃ tu rūpaṃ mama yena kiṃ nu tatprakīrtayitvā bhṛśaśokavardhanam
bṛhannaḍāṃ vai naradeva viddhi māṃ sutaṃ sutāṃ vā pitṛmātṛvarjitām
- 10
विराट उवाच
ददामि ते हन्त वरं बृहन्नडे सुतां च मे नर्तय याश्च तादृशीः
इदं तु ते कर्म समं न मे मतं समुद्रनेमिं पृथिवीं त्वम् अर्हसि
virāṭa uvāca
dadāmi te hanta varaṃ bṛhannaḍe sutāṃ ca me nartaya yāśca tādṛśīḥ
idaṃ tu te karma samaṃ na me mataṃ samudranemiṃ pṛthivīṃ tvam arhasi
- 11
वैशंपायन उवाच
बृहन्नडां ताम् अभिवीक्ष्य मत्स्यराट्कलासु नृत्ते च तथैव वादिते
अपुंस्त्वम् अप्यस्य निशम्य च स्थिरं ततः कुमारीपुरम् उत्ससर्ज तम्
vaiśaṃpāyana uvāca
bṛhannaḍāṃ tām abhivīkṣya matsyarāṭkalāsu nṛtte ca tathaiva vādite
apuṃstvam apyasya niśamya ca sthiraṃ tataḥ kumārīpuram utsasarja tam
- 12
स शिक्षयामास च गीतवादितं सुतां विराटस्य धनंजयः प्रभुः
सखीश्च तस्याः परिचारिकास्तथा प्रियश्च तासां स बभूव पाण्डवः
sa śikṣayāmāsa ca gītavāditaṃ sutāṃ virāṭasya dhanaṃjayaḥ prabhuḥ
sakhīśca tasyāḥ paricārikāstathā priyaśca tāsāṃ sa babhūva pāṇḍavaḥ
- 13
तथा स सत्रेण धनंजयो ऽवसत्प्रियाणि कुर्वन्सह ताभिर् आत्मवान्
तथागतं तत्र न जज्ञिरे जना बहिश्चरा वाप्यथवान्तरेचराः
tathā sa satreṇa dhanaṃjayo 'vasatpriyāṇi kurvansaha tābhir ātmavān
tathāgataṃ tatra na jajñire janā bahiścarā vāpyathavāntarecarāḥ

