20 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तं पार्थः प्रतिजग्राह वायुवेगम् इवोद्धतम्
शरजालेन महता वर्षमाणम् इवाम्बुदम्
vaiśaṃpāyana uvāca
taṃ pārthaḥ pratijagrāha vāyuvegam ivoddhatam
śarajālena mahatā varṣamāṇam ivāmbudam
- 2
तयोर्देवासुरसमः संनिपातो महान् अभूत्
किरतोः शरजालानि वृत्रवासवयोर् इव
tayordevāsurasamaḥ saṃnipāto mahān abhūt
kiratoḥ śarajālāni vṛtravāsavayor iva
- 3
न स्म सूर्यस्तदा भाति न च वाति समीरणः
शरगाढे कृते व्योम्नि छायाभूते समन्ततः
na sma sūryastadā bhāti na ca vāti samīraṇaḥ
śaragāḍhe kṛte vyomni chāyābhūte samantataḥ
- 4
महांश्चटचटाशब्दो योधयोर्हन्यमानयोः
दह्यताम् इव वेणूनाम् आसीत्परपुरंजय
mahāṃścaṭacaṭāśabdo yodhayorhanyamānayoḥ
dahyatām iva veṇūnām āsītparapuraṃjaya
- 5
हयान् अस्यार्जुनः सर्वान्कृतवान् अल्पजीवितान्
स राजन्न प्रजानाति दिशं कांचन मोहितः
hayān asyārjunaḥ sarvānkṛtavān alpajīvitān
sa rājanna prajānāti diśaṃ kāṃcana mohitaḥ
- 6
ततो द्रौणिर्महावीर्यः पार्थस्य विचरिष्यतः
विवरं सूक्ष्मम् आलोक्य ज्यां चिछेद क्षुरेण ह
तद् अस्यापूजयन्देवाः कर्म दृष्ट्वातिमानुषम्
tato drauṇirmahāvīryaḥ pārthasya vicariṣyataḥ
vivaraṃ sūkṣmam ālokya jyāṃ cicheda kṣureṇa ha
tad asyāpūjayandevāḥ karma dṛṣṭvātimānuṣam
- 7
ततो द्रौणिर्धनूंष्यष्टौ व्यपक्रम्य नरर्षभम्
पुनर् अभ्याहनत्पार्थं हृदये कङ्कपत्त्रिभिः
tato drauṇirdhanūṃṣyaṣṭau vyapakramya nararṣabham
punar abhyāhanatpārthaṃ hṛdaye kaṅkapattribhiḥ
- 8
ततः पार्थो महाबाहुः प्रहस्य स्वनवत्तदा
योजयामास नवया मौर्व्या गाण्डीवम् ओजसा
tataḥ pārtho mahābāhuḥ prahasya svanavattadā
yojayāmāsa navayā maurvyā gāṇḍīvam ojasā
- 9
ततो ऽर्धचन्द्रम् आवृत्य तेन पार्थः समागमत्
वारणेनेव मत्तेन मत्तो वारणयूथपः
tato 'rdhacandram āvṛtya tena pārthaḥ samāgamat
vāraṇeneva mattena matto vāraṇayūthapaḥ
- 10
ततः प्रववृते युद्धं पृथिव्याम् एकवीरयोः
रणमध्ये द्वयोर् एव सुमहल्लोमहर्षणम्
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ pṛthivyām ekavīrayoḥ
raṇamadhye dvayor eva sumahallomaharṣaṇam
- 11
तौ वीरौ कुरवः सर्वे ददृशुर्विस्मयान्विताः
युध्यमानौ महात्मानौ यूथपाविव संगतौ
tau vīrau kuravaḥ sarve dadṛśurvismayānvitāḥ
yudhyamānau mahātmānau yūthapāviva saṃgatau
- 12
तौ समाजघ्नतुर्वीरावन्योन्यं पुरुषर्षभौ
शरैर् आशीविषाकारैर्ज्वलद्भिर् इव पन्नगैः
tau samājaghnaturvīrāvanyonyaṃ puruṣarṣabhau
śarair āśīviṣākārairjvaladbhir iva pannagaiḥ
- 13
अक्षय्याविषुधी दिव्यौ पाण्डवस्य महात्मनः
तेन पार्थो रणे शूरस्तस्थौ गिरिर् इवाचलः
akṣayyāviṣudhī divyau pāṇḍavasya mahātmanaḥ
tena pārtho raṇe śūrastasthau girir ivācalaḥ
- 14
अश्वत्थाम्नः पुनर्बाणाः क्षिप्रम् अभ्यस्यतो रणे
जग्मुः परिक्षयं शीघ्रम् अभूत्तेनाधिको ऽर्जुनः
aśvatthāmnaḥ punarbāṇāḥ kṣipram abhyasyato raṇe
jagmuḥ parikṣayaṃ śīghram abhūttenādhiko 'rjunaḥ
- 15
ततः कर्णो महच्चापं विकृष्याभ्यधिकं रुषा
अवाक्षिपत्ततः शब्दो हाहाकारो महान् अभूत्
tataḥ karṇo mahaccāpaṃ vikṛṣyābhyadhikaṃ ruṣā
avākṣipattataḥ śabdo hāhākāro mahān abhūt
- 16
तत्र चक्षुर्दधे पार्थो यत्र विस्फार्यते धनुः
ददर्श तत्र राधेयं तस्य कोपो ऽत्यवीवृधत्
tatra cakṣurdadhe pārtho yatra visphāryate dhanuḥ
dadarśa tatra rādheyaṃ tasya kopo 'tyavīvṛdhat
- 17
स रोषवशम् आपन्नः कर्णम् एव जिघांसया
अवैक्षत विवृत्ताभ्यां नेत्राभ्यां कुरुपुंगवः
sa roṣavaśam āpannaḥ karṇam eva jighāṃsayā
avaikṣata vivṛttābhyāṃ netrābhyāṃ kurupuṃgavaḥ
- 18
तथा तु विमुखे पार्थे द्रोणपुत्रस्य सायकान्
त्वरिताः पुरुषा राजन्न् उपाजह्रुः सहस्रशः
tathā tu vimukhe pārthe droṇaputrasya sāyakān
tvaritāḥ puruṣā rājann upājahruḥ sahasraśaḥ
- 19
उत्सृज्य च महाबाहुर्द्रोणपुत्रं धनंजयः
अभिदुद्राव सहसा कर्णम् एव सपत्नजित्
utsṛjya ca mahābāhurdroṇaputraṃ dhanaṃjayaḥ
abhidudrāva sahasā karṇam eva sapatnajit
- 20
तम् अभिद्रुत्य कौन्तेयः क्रोधसंरक्तलोचनः
कामयन्द्वैरथे युद्धम् इदं वचनम् अब्रवीत्
tam abhidrutya kaunteyaḥ krodhasaṃraktalocanaḥ
kāmayandvairathe yuddham idaṃ vacanam abravīt

