21 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
प्रत्याख्यातो राजपुत्र्या सुदेष्णां कीचको ऽब्रवीत्
अमर्यादेन कामेन घोरेणाभिपरिप्लुतः
vaiśaṃpāyana uvāca
pratyākhyāto rājaputryā sudeṣṇāṃ kīcako 'bravīt
amaryādena kāmena ghoreṇābhipariplutaḥ
- 2
यथा कैकेयि सैरन्ध्र्या समेयां तद्विधीयताम्
तां सुदेष्णे परीप्सस्व माहं प्राणान्प्रहासिषम्
yathā kaikeyi sairandhryā sameyāṃ tadvidhīyatām
tāṃ sudeṣṇe parīpsasva māhaṃ prāṇānprahāsiṣam
- 3
तस्य तां बहुशः श्रुत्वा वाचं विलपतस्तदा
विराटमहिषी देवी कृपां चक्रे मनस्विनी
tasya tāṃ bahuśaḥ śrutvā vācaṃ vilapatastadā
virāṭamahiṣī devī kṛpāṃ cakre manasvinī
- 4
स्वम् अर्थम् अभिसंधाय तस्यार्थम् अनुचिन्त्य च
उद्वेगं चैव कृष्णायाः सुदेष्णा सूतम् अब्रवीत्
svam artham abhisaṃdhāya tasyārtham anucintya ca
udvegaṃ caiva kṛṣṇāyāḥ sudeṣṇā sūtam abravīt
- 5
पर्विणीं त्वं समुद्दिश्य सुराम् अन्नं च कारय
तत्रैनां प्रेषयिष्यामि सुराहारीं तवान्तिकम्
parviṇīṃ tvaṃ samuddiśya surām annaṃ ca kāraya
tatraināṃ preṣayiṣyāmi surāhārīṃ tavāntikam
- 6
तत्र संप्रेषिताम् एनां विजने निरवग्रहाम्
सान्त्वयेथा यथाकामं सान्त्व्यमाना रमेद्यदि
tatra saṃpreṣitām enāṃ vijane niravagrahām
sāntvayethā yathākāmaṃ sāntvyamānā ramedyadi
- 7
कीचकस्तु गृहं गत्वा भगिन्या वचनात्तदा
सुराम् आहारयामास राजार्हां सुपरिस्रुताम्
kīcakastu gṛhaṃ gatvā bhaginyā vacanāttadā
surām āhārayāmāsa rājārhāṃ suparisrutām
- 8
आजौरभ्रं च सुभृशं बहूंश्चोच्चावचान्मृगान्
कारयामास कुशलैर् अन्नपानं सुशोभनम्
ājaurabhraṃ ca subhṛśaṃ bahūṃścoccāvacānmṛgān
kārayāmāsa kuśalair annapānaṃ suśobhanam
- 9
तस्मिन्कृते तदा देवी कीचकेनोपमन्त्रिता
सुदेष्णा प्रेषयामास सैरन्ध्रीं कीचकालयम्
tasminkṛte tadā devī kīcakenopamantritā
sudeṣṇā preṣayāmāsa sairandhrīṃ kīcakālayam
- 10
सुदेष्णोवाच
उत्तिष्ठ गच्छ सैरन्ध्रि कीचकस्य निवेशनम्
पानम् आनय कल्याणि पिपासा मां प्रबाधते
sudeṣṇovāca
uttiṣṭha gaccha sairandhri kīcakasya niveśanam
pānam ānaya kalyāṇi pipāsā māṃ prabādhate
- 11
द्रौपद्युवाच
न गच्छेयम् अहं तस्य राजपुत्रि निवेशनम्
त्वम् एव राज्ञि जानासि यथा स निरपत्रपः
draupadyuvāca
na gaccheyam ahaṃ tasya rājaputri niveśanam
tvam eva rājñi jānāsi yathā sa nirapatrapaḥ
- 12
न चाहम् अनवद्याङ्गि तव वेश्मनि भामिनि
कामवृत्ता भविष्यामि पतीनां व्यभिचारिणी
na cāham anavadyāṅgi tava veśmani bhāmini
kāmavṛttā bhaviṣyāmi patīnāṃ vyabhicāriṇī
- 13
त्वं चैव देवि जानासि यथा स समयः कृतः
प्रविशन्त्या मया पूर्वं तव वेश्मनि भामिनि
tvaṃ caiva devi jānāsi yathā sa samayaḥ kṛtaḥ
praviśantyā mayā pūrvaṃ tava veśmani bhāmini
- 14
कीचकश्च सुकेशान्ते मूढो मदनदर्पितः
सो ऽवमंस्यति मां दृष्ट्वा न यास्ये तत्र शोभने
kīcakaśca sukeśānte mūḍho madanadarpitaḥ
so 'vamaṃsyati māṃ dṛṣṭvā na yāsye tatra śobhane
- 15
सन्ति बह्व्यस्तव प्रेष्या राजपुत्रि वशानुगाः
अन्यां प्रेषय भद्रं ते स हि माम् अवमंस्यते
santi bahvyastava preṣyā rājaputri vaśānugāḥ
anyāṃ preṣaya bhadraṃ te sa hi mām avamaṃsyate
- 16
सुदेष्णोवाच
नैव त्वां जातु हिंस्यात्स इतः संप्रेषितां मया
sudeṣṇovāca
naiva tvāṃ jātu hiṃsyātsa itaḥ saṃpreṣitāṃ mayā
- 17
वैशंपायन उवाच
इत्यस्याः प्रददौ कांस्यं सपिधानं हिरण्मयम्
सा शङ्कमाना रुदती दैवं शरणम् ईयुषी
प्रातिष्ठत सुराहारी कीचकस्य निवेशनम्
vaiśaṃpāyana uvāca
ityasyāḥ pradadau kāṃsyaṃ sapidhānaṃ hiraṇmayam
sā śaṅkamānā rudatī daivaṃ śaraṇam īyuṣī
prātiṣṭhata surāhārī kīcakasya niveśanam
- 18
द्रौपद्युवाच
यथाहम् अन्यं पाण्डुभ्यो नाभिजानामि कंचन
तेन सत्येन मां प्राप्तां कीचको मा वशे कृथाः
draupadyuvāca
yathāham anyaṃ pāṇḍubhyo nābhijānāmi kaṃcana
tena satyena māṃ prāptāṃ kīcako mā vaśe kṛthāḥ
- 19
वैशंपायन उवाच
उपातिष्ठत सा सूर्यं मुहूर्तम् अबला ततः
स तस्यास्तनुमध्यायाः सर्वं सूर्यो ऽवबुद्धवान्
vaiśaṃpāyana uvāca
upātiṣṭhata sā sūryaṃ muhūrtam abalā tataḥ
sa tasyāstanumadhyāyāḥ sarvaṃ sūryo 'vabuddhavān
- 20
अन्तर्हितं ततस्तस्या रक्षो रक्षार्थम् आदिशत्
तच्चैनां नाजहात्तत्र सर्वावस्थास्व् अनिन्दिताम्
antarhitaṃ tatastasyā rakṣo rakṣārtham ādiśat
taccaināṃ nājahāttatra sarvāvasthāsv aninditām
- 21
तां मृगीम् इव वित्रस्तां दृष्ट्वा कृष्णां समीपगाम्
उदतिष्ठन्मुदा सूतो नावं लब्ध्वेव पारगः
tāṃ mṛgīm iva vitrastāṃ dṛṣṭvā kṛṣṇāṃ samīpagām
udatiṣṭhanmudā sūto nāvaṃ labdhveva pāragaḥ

