17 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततो दुर्योधनो राजा श्रुत्वा तेषां वचस्तदा
चिरम् अन्तर्मना भूत्वा प्रत्युवाच सभासदः
vaiśaṃpāyana uvāca
tato duryodhano rājā śrutvā teṣāṃ vacastadā
ciram antarmanā bhūtvā pratyuvāca sabhāsadaḥ
- 2
सुदुःखा खलु कार्याणां गतिर्विज्ञातुम् अन्ततः
तस्मात्सर्वे उदीक्षध्वं क्व नु स्युः पाण्डवा गताः
suduḥkhā khalu kāryāṇāṃ gatirvijñātum antataḥ
tasmātsarve udīkṣadhvaṃ kva nu syuḥ pāṇḍavā gatāḥ
- 3
अल्पावशिष्टं कालस्य गतभूयिष्ठम् अन्ततः
तेषाम् अज्ञातचर्यायाम् अस्मिन्वर्षे त्रयोदशे
alpāvaśiṣṭaṃ kālasya gatabhūyiṣṭham antataḥ
teṣām ajñātacaryāyām asminvarṣe trayodaśe
- 4
अस्य वर्षस्य शेषं चेद्व्यतीयुर् इह पाण्डवाः
निवृत्तसमयास्ते हि सत्यव्रतपरायणाः
asya varṣasya śeṣaṃ cedvyatīyur iha pāṇḍavāḥ
nivṛttasamayāste hi satyavrataparāyaṇāḥ
- 5
क्षरन्त इव नागेन्द्राः सर्व आशीविषोपमाः
दुःखा भवेयुः संरब्धाः कौरवान्प्रति ते ध्रुवम्
kṣaranta iva nāgendrāḥ sarva āśīviṣopamāḥ
duḥkhā bhaveyuḥ saṃrabdhāḥ kauravānprati te dhruvam
- 6
अर्वाक्कालस्य विज्ञाताः कृच्छ्ररूपधराः पुनः
प्रविशेयुर्जितक्रोधास्तावद् एव पुनर्वनम्
arvākkālasya vijñātāḥ kṛcchrarūpadharāḥ punaḥ
praviśeyurjitakrodhāstāvad eva punarvanam
- 7
तस्मात्क्षिप्रं बुभुत्सध्वं यथा नो ऽत्यन्तम् अव्ययम्
राज्यं निर्द्वन्द्वम् अव्यग्रं निःसपत्नं चिरं भवेत्
tasmātkṣipraṃ bubhutsadhvaṃ yathā no 'tyantam avyayam
rājyaṃ nirdvandvam avyagraṃ niḥsapatnaṃ ciraṃ bhavet
- 8
अथाब्रवीत्ततः कर्णः क्षिप्रं गच्छन्तु भारत
अन्ये धूर्ततरा दक्षा निभृताः साधुकारिणः
athābravīttataḥ karṇaḥ kṣipraṃ gacchantu bhārata
anye dhūrtatarā dakṣā nibhṛtāḥ sādhukāriṇaḥ
- 9
चरन्तु देशान्संवीताः स्फीताञ्जनपदाकुलान्
तत्र गोष्ठीष्वथान्यासु सिद्धप्रव्रजितेषु च
carantu deśānsaṃvītāḥ sphītāñjanapadākulān
tatra goṣṭhīṣvathānyāsu siddhapravrajiteṣu ca
- 10
परिचारेषु तीर्थेषु विविधेष्वाकरेषु च
विज्ञातव्या मनुष्यैस्तैस्तर्कया सुविनीतया
paricāreṣu tīrtheṣu vividheṣvākareṣu ca
vijñātavyā manuṣyaistaistarkayā suvinītayā
- 11
विविधैस्तत्परैः सम्यक्तज्ज्ञैर्निपुणसंवृतैः
अन्वेष्टव्याश्च निपुणं पाण्डवाश्छन्नवासिनः
vividhaistatparaiḥ samyaktajjñairnipuṇasaṃvṛtaiḥ
anveṣṭavyāśca nipuṇaṃ pāṇḍavāśchannavāsinaḥ
- 12
नदीकुञ्जेषु तीर्थेषु ग्रामेषु नगरेषु च
आश्रमेषु च रम्येषु पर्वतेषु गुहासु च
nadīkuñjeṣu tīrtheṣu grāmeṣu nagareṣu ca
āśrameṣu ca ramyeṣu parvateṣu guhāsu ca
- 13
अथाग्रजानन्तरजः पापभावानुरागिणम्
ज्येष्ठं दुःशासनस्तत्र भ्राता भ्रातरम् अब्रवीत्
athāgrajānantarajaḥ pāpabhāvānurāgiṇam
jyeṣṭhaṃ duḥśāsanastatra bhrātā bhrātaram abravīt
- 14
एतच्च कर्णो यत्प्राह सर्वम् ईक्षामहे तथा
यथोद्दिष्टं चराः सर्वे मृगयन्तु ततस्ततः
एते चान्ये च भूयांसो देशाद्देशं यथाविधि
etacca karṇo yatprāha sarvam īkṣāmahe tathā
yathoddiṣṭaṃ carāḥ sarve mṛgayantu tatastataḥ
ete cānye ca bhūyāṃso deśāddeśaṃ yathāvidhi
- 15
न तु तेषां गतिर्वासः प्रवृत्तिश्चोपलभ्यते
अत्याहितं वा गूढास्ते पारं वोर्मिमतो गताः
na tu teṣāṃ gatirvāsaḥ pravṛttiścopalabhyate
atyāhitaṃ vā gūḍhāste pāraṃ vormimato gatāḥ
- 16
व्यालैर्वापि महारण्ये भक्षिताः शूरमानिनः
अथवा विषमं प्राप्य विनष्टाः शाश्वतीः समाः
vyālairvāpi mahāraṇye bhakṣitāḥ śūramāninaḥ
athavā viṣamaṃ prāpya vinaṣṭāḥ śāśvatīḥ samāḥ
- 17
तस्मान्मानसम् अव्यग्रं कृत्वा त्वं कुरुनन्दन
कुरु कार्यं यथोत्साहं मन्यसे यन्नराधिप
tasmānmānasam avyagraṃ kṛtvā tvaṃ kurunandana
kuru kāryaṃ yathotsāhaṃ manyase yannarādhipa

