26 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
स तां दृष्ट्वा विशालाक्षीं राजपुत्रीं सखीं सखा
प्रहसन्न् अब्रवीद्राजन्कुत्रागमनम् इत्युत
vaiśaṃpāyana uvāca
sa tāṃ dṛṣṭvā viśālākṣīṃ rājaputrīṃ sakhīṃ sakhā
prahasann abravīdrājankutrāgamanam ityuta
- 2
तम् अब्रवीद्राजपुत्री समुपेत्य नरर्षभम्
प्रणयं भावयन्ती स्म सखीमध्य इदं वचः
tam abravīdrājaputrī samupetya nararṣabham
praṇayaṃ bhāvayantī sma sakhīmadhya idaṃ vacaḥ
- 3
गावो राष्ट्रस्य कुरुभिः काल्यन्ते नो बृहन्नडे
तान्विजेतुं मम भ्राता प्रयास्यति धनुर्धरः
gāvo rāṣṭrasya kurubhiḥ kālyante no bṛhannaḍe
tānvijetuṃ mama bhrātā prayāsyati dhanurdharaḥ
- 4
नचिरं च हतस्तस्य संग्रामे रथसारथिः
तेन नास्ति समः सूतो यो ऽस्य सारथ्यम् आचरेत्
naciraṃ ca hatastasya saṃgrāme rathasārathiḥ
tena nāsti samaḥ sūto yo 'sya sārathyam ācaret
- 5
तस्मै प्रयतमानाय सारथ्यर्थं बृहन्नडे
आचचक्षे हयज्ञाने सैरन्ध्री कौशलं तव
tasmai prayatamānāya sārathyarthaṃ bṛhannaḍe
ācacakṣe hayajñāne sairandhrī kauśalaṃ tava
- 6
सा सारथ्यं मम भ्रातुः कुरु साधु बृहन्नडे
पुरा दूरतरं गावो ह्रियन्ते कुरुभिर्हि नः
sā sārathyaṃ mama bhrātuḥ kuru sādhu bṛhannaḍe
purā dūrataraṃ gāvo hriyante kurubhirhi naḥ
- 7
अथैतद्वचनं मे ऽद्य नियुक्ता न करिष्यसि
प्रणयाद् उच्यमाना त्वं परित्यक्ष्यामि जीवितम्
athaitadvacanaṃ me 'dya niyuktā na kariṣyasi
praṇayād ucyamānā tvaṃ parityakṣyāmi jīvitam
- 8
एवम् उक्तस्तु सुश्रोण्या तया सख्या परंतपः
जगाम राजपुत्रस्य सकाशम् अमितौजसः
evam uktastu suśroṇyā tayā sakhyā paraṃtapaḥ
jagāma rājaputrasya sakāśam amitaujasaḥ
- 9
तं सा व्रजन्तं त्वरितं प्रभिन्नम् इव कुञ्जरम्
अन्वगच्छद्विशालाक्षी शिशुर्गजवधूर् इव
taṃ sā vrajantaṃ tvaritaṃ prabhinnam iva kuñjaram
anvagacchadviśālākṣī śiśurgajavadhūr iva
- 10
दूराद् एव तु तं प्रेक्ष्य राजपुत्रो ऽभ्यभाषत
त्वया सारथिना पार्थः खाण्डवे ऽग्निम् अतर्पयत्
dūrād eva tu taṃ prekṣya rājaputro 'bhyabhāṣata
tvayā sārathinā pārthaḥ khāṇḍave 'gnim atarpayat
- 11
पृथिवीम् अजयत्कृत्स्नां कुन्तीपुत्रो धनंजयः
सैरन्ध्री त्वां समाचष्ट सा हि जानाति पाण्डवान्
pṛthivīm ajayatkṛtsnāṃ kuntīputro dhanaṃjayaḥ
sairandhrī tvāṃ samācaṣṭa sā hi jānāti pāṇḍavān
- 12
संयच्छ मामकान् अश्वांस्तथैव त्वं बृहन्नडे
कुरुभिर्योत्स्यमानस्य गोधनानि परीप्सतः
saṃyaccha māmakān aśvāṃstathaiva tvaṃ bṛhannaḍe
kurubhiryotsyamānasya godhanāni parīpsataḥ
- 13
अर्जुनस्य किलासीस्त्वं सारथिर्दयितः पुरा
त्वयाजयत्सहायेन पृथिवीं पाण्डवर्षभः
arjunasya kilāsīstvaṃ sārathirdayitaḥ purā
tvayājayatsahāyena pṛthivīṃ pāṇḍavarṣabhaḥ
- 14
एवम् उक्ता प्रत्युवाच राजपुत्रं बृहन्नडा
का शक्तिर्मम सारथ्यं कर्तुं संग्राममूर्धनि
evam uktā pratyuvāca rājaputraṃ bṛhannaḍā
kā śaktirmama sārathyaṃ kartuṃ saṃgrāmamūrdhani
- 15
गीतं वा यदि वा नृत्तं वादित्रं वा पृथग्विधम्
तत्करिष्यामि भद्रं ते सारथ्यं तु कुतो मयि
gītaṃ vā yadi vā nṛttaṃ vāditraṃ vā pṛthagvidham
tatkariṣyāmi bhadraṃ te sārathyaṃ tu kuto mayi
- 16
उत्तर उवाच
बृहन्नडे गायनो वा नर्तनो वा पुनर्भव
क्षिप्रं मे रथम् आस्थाय निगृह्णीष्व हयोत्तमान्
uttara uvāca
bṛhannaḍe gāyano vā nartano vā punarbhava
kṣipraṃ me ratham āsthāya nigṛhṇīṣva hayottamān
- 17
वैशंपायन उवाच
स तत्र नर्मसंयुक्तम् अकरोत्पाण्डवो बहु
उत्तरायाः प्रमुखतः सर्वं जानन्न् अरिंदम
vaiśaṃpāyana uvāca
sa tatra narmasaṃyuktam akarotpāṇḍavo bahu
uttarāyāḥ pramukhataḥ sarvaṃ jānann ariṃdama
- 18
ऊर्ध्वम् उत्क्षिप्य कवचं शरीरे प्रत्यमुञ्चत
कुमार्यस्तत्र तं दृष्ट्वा प्राहसन्पृथुलोचनाः
ūrdhvam utkṣipya kavacaṃ śarīre pratyamuñcata
kumāryastatra taṃ dṛṣṭvā prāhasanpṛthulocanāḥ
- 19
स तु दृष्ट्वा विमुह्यन्तं स्वयम् एवोत्तरस्ततः
कवचेन महार्हेण समनह्यद्बृहन्नडाम्
sa tu dṛṣṭvā vimuhyantaṃ svayam evottarastataḥ
kavacena mahārheṇa samanahyadbṛhannaḍām
- 20
स बिभ्रत्कवचं चाग्र्यं स्वयम् अप्यंशुमत्प्रभम्
ध्वजं च सिंहम् उच्छ्रित्य सारथ्ये समकल्पयत्
sa bibhratkavacaṃ cāgryaṃ svayam apyaṃśumatprabham
dhvajaṃ ca siṃham ucchritya sārathye samakalpayat
- 21
धनूंषि च महार्हाणि बाणांश्च रुचिरान्बहून्
आदाय प्रययौ वीरः स बृहन्नडसारथिः
dhanūṃṣi ca mahārhāṇi bāṇāṃśca rucirānbahūn
ādāya prayayau vīraḥ sa bṛhannaḍasārathiḥ
- 22
अथोत्तरा च कन्याश्च सख्यस्ताम् अब्रुवंस्तदा
बृहन्नडे आनयेथा वासांसि रुचिराणि नः
athottarā ca kanyāśca sakhyastām abruvaṃstadā
bṛhannaḍe ānayethā vāsāṃsi rucirāṇi naḥ
- 23
पाञ्चालिकार्थं सूक्ष्माणि चित्राणि विविधानि च
विजित्य संग्रामगतान्भीष्मद्रोणमुखान्कुरून्
pāñcālikārthaṃ sūkṣmāṇi citrāṇi vividhāni ca
vijitya saṃgrāmagatānbhīṣmadroṇamukhānkurūn
- 24
अथ ता ब्रुवतीः कन्याः सहिताः पाण्डुनन्दनः
प्रत्युवाच हसन्पार्थो मेघदुन्दुभिनिःस्वनः
atha tā bruvatīḥ kanyāḥ sahitāḥ pāṇḍunandanaḥ
pratyuvāca hasanpārtho meghadundubhiniḥsvanaḥ
- 25
यद्युत्तरो ऽयं संग्रामे विजेष्यति महारथान्
अथाहरिष्ये वासांसि दिव्यानि रुचिराणि च
yadyuttaro 'yaṃ saṃgrāme vijeṣyati mahārathān
athāhariṣye vāsāṃsi divyāni rucirāṇi ca
- 26
एवम् उक्त्वा तु बीभत्सुस्ततः प्राचोदयद्धयान्
कुरून् अभिमुखाञ्शूरो नानाध्वजपताकिनः
evam uktvā tu bībhatsustataḥ prācodayaddhayān
kurūn abhimukhāñśūro nānādhvajapatākinaḥ

