22 shlokas
- 1
कृप उवाच
सदैव तव राधेय युद्धे क्रूरतरा मतिः
नार्थानां प्रकृतिं वेत्थ नानुबन्धम् अवेक्षसे
kṛpa uvāca
sadaiva tava rādheya yuddhe krūratarā matiḥ
nārthānāṃ prakṛtiṃ vettha nānubandham avekṣase
- 2
नया हि बहवः सन्ति शास्त्राण्याश्रित्य चिन्तिताः
तेषां युद्धं तु पापिष्ठं वेदयन्ति पुराविदः
nayā hi bahavaḥ santi śāstrāṇyāśritya cintitāḥ
teṣāṃ yuddhaṃ tu pāpiṣṭhaṃ vedayanti purāvidaḥ
- 3
देशकालेन संयुक्तं युद्धं विजयदं भवेत्
हीनकालं तद् एवेह फलवन्न भवत्युत
देशे काले च विक्रान्तं कल्याणाय विधीयते
deśakālena saṃyuktaṃ yuddhaṃ vijayadaṃ bhavet
hīnakālaṃ tad eveha phalavanna bhavatyuta
deśe kāle ca vikrāntaṃ kalyāṇāya vidhīyate
- 4
आनुकूल्येन कार्याणाम् अन्तरं संविधीयताम्
भारं हि रथकारस्य न व्यवस्यन्ति पण्डिताः
ānukūlyena kāryāṇām antaraṃ saṃvidhīyatām
bhāraṃ hi rathakārasya na vyavasyanti paṇḍitāḥ
- 5
परिचिन्त्य तु पार्थेन संनिपातो न नः क्षमः
एकः कुरून् अभ्यरक्षद् एकश्चाग्निम् अतर्पयत्
paricintya tu pārthena saṃnipāto na naḥ kṣamaḥ
ekaḥ kurūn abhyarakṣad ekaścāgnim atarpayat
- 6
एकश्च पञ्च वर्षाणि ब्रह्मचर्यम् अधारयत्
एकः सुभद्राम् आरोप्य द्वैरथे कृष्णम् आह्वयत्
अस्मिन्न् एव वने कृष्णो हृतां कृष्णाम् अवाजयत्
ekaśca pañca varṣāṇi brahmacaryam adhārayat
ekaḥ subhadrām āropya dvairathe kṛṣṇam āhvayat
asminn eva vane kṛṣṇo hṛtāṃ kṛṣṇām avājayat
- 7
एकश्च पञ्च वर्षाणि शक्राद् अस्त्राण्यशिक्षत
एकः सांयमिनीं जित्वा कुरूणाम् अकरोद्यशः
ekaśca pañca varṣāṇi śakrād astrāṇyaśikṣata
ekaḥ sāṃyaminīṃ jitvā kurūṇām akarodyaśaḥ
- 8
एको गन्धर्वराजानं चित्रसेनम् अरिंदमः
विजिग्ये तरसा संख्ये सेनां चास्य सुदुर्जयाम्
eko gandharvarājānaṃ citrasenam ariṃdamaḥ
vijigye tarasā saṃkhye senāṃ cāsya sudurjayām
- 9
तथा निवातकवचाः कालखञ्जाश्च दानवाः
दैवतैर् अप्य् अवध्यास्ते एकेन युधि पातिताः
tathā nivātakavacāḥ kālakhañjāśca dānavāḥ
daivatair apy avadhyāste ekena yudhi pātitāḥ
- 10
एकेन हि त्वया कर्ण किं नामेह कृतं पुरा
एकैकेन यथा तेषां भूमिपाला वशीकृताः
ekena hi tvayā karṇa kiṃ nāmeha kṛtaṃ purā
ekaikena yathā teṣāṃ bhūmipālā vaśīkṛtāḥ
- 11
इन्द्रो ऽपि हि न पार्थेन संयुगे योद्धुम् अर्हति
यस्तेनाशंसते योद्धुं कर्तव्यं तस्य भेषजम्
indro 'pi hi na pārthena saṃyuge yoddhum arhati
yastenāśaṃsate yoddhuṃ kartavyaṃ tasya bheṣajam
- 12
आशीविषस्य क्रुद्धस्य पाणिम् उद्यम्य दक्षिणम्
अविमृश्य प्रदेशिन्या दंष्ट्राम् आदातुम् इच्छसि
āśīviṣasya kruddhasya pāṇim udyamya dakṣiṇam
avimṛśya pradeśinyā daṃṣṭrām ādātum icchasi
- 13
अथवा कुञ्जरं मत्तम् एक एव चरन्वने
अनङ्कुशं समारुह्य नगरं गन्तुम् इच्छसि
athavā kuñjaraṃ mattam eka eva caranvane
anaṅkuśaṃ samāruhya nagaraṃ gantum icchasi
- 14
समिद्धं पावकं वापि घृतमेदोवसाहुतम्
घृताक्तश्चीरवासास्त्वं मध्येनोत्तर्तुम् इच्छसि
samiddhaṃ pāvakaṃ vāpi ghṛtamedovasāhutam
ghṛtāktaścīravāsāstvaṃ madhyenottartum icchasi
- 15
आत्मानं यः समुद्बध्य कण्ठे बद्ध्वा महाशिलाम्
समुद्रं प्रतरेद्दोर्भ्यां तत्र किं नाम पौरुषम्
ātmānaṃ yaḥ samudbadhya kaṇṭhe baddhvā mahāśilām
samudraṃ pratareddorbhyāṃ tatra kiṃ nāma pauruṣam
- 16
अकृतास्त्रः कृतास्त्रं वै बलवन्तं सुदुर्बलः
तादृशं कर्ण यः पार्थं योद्धुम् इच्छेत्स दुर्मतिः
akṛtāstraḥ kṛtāstraṃ vai balavantaṃ sudurbalaḥ
tādṛśaṃ karṇa yaḥ pārthaṃ yoddhum icchetsa durmatiḥ
- 17
अस्माभिर् एष निकृतो वर्षाणीह त्रयोदश
सिंहः पाशविनिर्मुक्तो न नः शेषं करिष्यति
asmābhir eṣa nikṛto varṣāṇīha trayodaśa
siṃhaḥ pāśavinirmukto na naḥ śeṣaṃ kariṣyati
- 18
एकान्ते पार्थम् आसीनं कूपे ऽग्निम् इव संवृतम्
अज्ञानाद् अभ्यवस्कन्द्य प्राप्ताः स्मो भयम् उत्तमम्
ekānte pārtham āsīnaṃ kūpe 'gnim iva saṃvṛtam
ajñānād abhyavaskandya prāptāḥ smo bhayam uttamam
- 19
सह युध्यामहे पार्थम् आगतं युद्धदुर्मदम्
सैन्यास्तिष्ठन्तु संनद्धा व्यूढानीकाः प्रहारिणः
saha yudhyāmahe pārtham āgataṃ yuddhadurmadam
sainyāstiṣṭhantu saṃnaddhā vyūḍhānīkāḥ prahāriṇaḥ
- 20
द्रोणो दुर्योधनो भीष्मो भवान्द्रौणिस्तथा वयम्
सर्वे युध्यामहे पार्थं कर्ण मा साहसं कृथाः
droṇo duryodhano bhīṣmo bhavāndrauṇistathā vayam
sarve yudhyāmahe pārthaṃ karṇa mā sāhasaṃ kṛthāḥ
- 21
वयं व्यवसितं पार्थं वज्रपाणिम् इवोद्यतम्
षड्रथाः प्रतियुध्येम तिष्ठेम यदि संहताः
vayaṃ vyavasitaṃ pārthaṃ vajrapāṇim ivodyatam
ṣaḍrathāḥ pratiyudhyema tiṣṭhema yadi saṃhatāḥ
- 22
व्यूढानीकानि सैन्यानि यत्ताः परमधन्विनः
युध्यामहे ऽर्जुनं संख्ये दानवा वासवं यथा
vyūḍhānīkāni sainyāni yattāḥ paramadhanvinaḥ
yudhyāmahe 'rjunaṃ saṃkhye dānavā vāsavaṃ yathā

