13 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
अथापरो ऽदृश्यत पाण्डवः प्रभुर्विराटराज्ञस्तुरगान्समीक्षतः
तम् आपतन्तं ददृशे पृथग्जनो विमुक्तम् अभ्राद् इव सूर्यमण्डलम्
vaiśaṃpāyana uvāca
athāparo 'dṛśyata pāṇḍavaḥ prabhurvirāṭarājñasturagānsamīkṣataḥ
tam āpatantaṃ dadṛśe pṛthagjano vimuktam abhrād iva sūryamaṇḍalam
- 2
स वै हयान् ऐक्षत तांस्ततस्ततः समीक्षमाणं च ददर्श मत्स्यराट्
ततो ऽब्रवीत्तान् अनुगान् अमित्रहा कुतो ऽयम् आयाति नरो ऽमरप्रभः
sa vai hayān aikṣata tāṃstatastataḥ samīkṣamāṇaṃ ca dadarśa matsyarāṭ
tato 'bravīttān anugān amitrahā kuto 'yam āyāti naro 'maraprabhaḥ
- 3
अयं हयान्वीक्षति मामकान्दृढं ध्रुवं हयज्ञो भविता विचक्षणः
प्रवेश्यताम् एष समीपम् आशु मे विभाति वीरो हि यथामरस्तथा
ayaṃ hayānvīkṣati māmakāndṛḍhaṃ dhruvaṃ hayajño bhavitā vicakṣaṇaḥ
praveśyatām eṣa samīpam āśu me vibhāti vīro hi yathāmarastathā
- 4
अभ्येत्य राजानम् अमित्रहाब्रवीज्जयो ऽस्तु ते पार्थिव भद्रम् अस्तु च
हयेषु युक्तो नृप संमतः सदा तवाश्वसूतो निपुणो भवाम्यहम्
abhyetya rājānam amitrahābravījjayo 'stu te pārthiva bhadram astu ca
hayeṣu yukto nṛpa saṃmataḥ sadā tavāśvasūto nipuṇo bhavāmyaham
- 5
विराट उवाच
ददामि यानानि धनं निवेशनं ममाश्वसूतो भवितुं त्वम् अर्हसि
कुतो ऽसि कस्यासि कथं त्वम् आगतः प्रब्रूहि शिल्पं तव विद्यते च यत्
virāṭa uvāca
dadāmi yānāni dhanaṃ niveśanaṃ mamāśvasūto bhavituṃ tvam arhasi
kuto 'si kasyāsi kathaṃ tvam āgataḥ prabrūhi śilpaṃ tava vidyate ca yat
- 6
नकुल उवाच
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां ज्येष्ठो राजा युधिष्ठिरः
तेनाहम् अश्वेषु पुरा प्रकृतः शत्रुकर्शन
nakula uvāca
pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ jyeṣṭho rājā yudhiṣṭhiraḥ
tenāham aśveṣu purā prakṛtaḥ śatrukarśana
- 7
अश्वानां प्रकृतिं वेद्मि विनयं चापि सर्वशः
दुष्टानां प्रतिपत्तिं च कृत्स्नं चैव चिकित्सितम्
aśvānāṃ prakṛtiṃ vedmi vinayaṃ cāpi sarvaśaḥ
duṣṭānāṃ pratipattiṃ ca kṛtsnaṃ caiva cikitsitam
- 8
न कातरं स्यान्मम जातु वाहनं न मे ऽस्ति दुष्टा वडवा कुतो हयाः
जनस्तु माम् आह स चापि पाण्डवो युधिष्ठिरो ग्रन्थिकम् एव नामतः
na kātaraṃ syānmama jātu vāhanaṃ na me 'sti duṣṭā vaḍavā kuto hayāḥ
janastu mām āha sa cāpi pāṇḍavo yudhiṣṭhiro granthikam eva nāmataḥ
- 9
विराट उवाच
यद् अस्ति किंचिन्मम वाजिवाहनं तद् अस्तु सर्वं त्वदधीनम् अद्य वै
ये चापि केचिन्मम वाजियोजकास्त्वदाश्रयाः सारथयश्च सन्तु मे
virāṭa uvāca
yad asti kiṃcinmama vājivāhanaṃ tad astu sarvaṃ tvadadhīnam adya vai
ye cāpi kecinmama vājiyojakāstvadāśrayāḥ sārathayaśca santu me
- 10
इदं तवेष्टं यदि वै सुरोपम ब्रवीहि यत्ते प्रसमीक्षितं वसु
न ते ऽनुरूपं हयकर्म विद्यते प्रभासि राजेव हि संमतो मम
idaṃ taveṣṭaṃ yadi vai suropama bravīhi yatte prasamīkṣitaṃ vasu
na te 'nurūpaṃ hayakarma vidyate prabhāsi rājeva hi saṃmato mama
- 11
युधिष्ठिरस्येव हि दर्शनेन मे समं तवेदं प्रियदर्श दर्शनम्
कथं तु भृत्यैः स विनाकृतो वने वसत्य् अनिन्द्यो रमते च पाण्डवः
yudhiṣṭhirasyeva hi darśanena me samaṃ tavedaṃ priyadarśa darśanam
kathaṃ tu bhṛtyaiḥ sa vinākṛto vane vasaty anindyo ramate ca pāṇḍavaḥ
- 12
वैशंपायन उवाच
तथा स गन्धर्ववरोपमो युवा विराटराज्ञा मुदितेन पूजितः
न चैनम् अन्ये ऽपि विदुः कथंचन प्रियाभिरामं विचरन्तम् अन्तरा
vaiśaṃpāyana uvāca
tathā sa gandharvavaropamo yuvā virāṭarājñā muditena pūjitaḥ
na cainam anye 'pi viduḥ kathaṃcana priyābhirāmaṃ vicarantam antarā
- 13
एवं हि मत्स्ये न्यवसन्त पाण्डवा यथाप्रतिज्ञाभिर् अमोघदर्शनाः
अज्ञातचर्यां व्यचरन्समाहिताः समुद्रनेमीपतयो ऽतिदुःखिताः
evaṃ hi matsye nyavasanta pāṇḍavā yathāpratijñābhir amoghadarśanāḥ
ajñātacaryāṃ vyacaransamāhitāḥ samudranemīpatayo 'tiduḥkhitāḥ

