35 shlokas
- 1
संजय उवाच
ततः कर्णो महेष्वासः पाण्डवानाम् अनीकिनीम्
जघान समरे शूरः शरैः संनतपर्वभिः
saṃjaya uvāca
tataḥ karṇo maheṣvāsaḥ pāṇḍavānām anīkinīm
jaghāna samare śūraḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ
- 2
तथैव पाण्डवा राजंस्तव पुत्रस्य वाहिनीम्
कर्णस्य प्रमुखे क्रुद्धा विनिजघ्नुर्महारथाः
tathaiva pāṇḍavā rājaṃstava putrasya vāhinīm
karṇasya pramukhe kruddhā vinijaghnurmahārathāḥ
- 3
कर्णो राजन्महाबाहुर्न्यवधीत्पाण्डवीं चमूम्
नाराचैर् अर्करश्म्याभैः कर्मारपरिमार्जितैः
karṇo rājanmahābāhurnyavadhītpāṇḍavīṃ camūm
nārācair arkaraśmyābhaiḥ karmāraparimārjitaiḥ
- 4
तत्र भारत कर्णेन नाराचैस्ताडिता गजाः
नेदुः सेदुश्च मम्लुश्च बभ्रमुश्च दिशो दश
tatra bhārata karṇena nārācaistāḍitā gajāḥ
neduḥ seduśca mamluśca babhramuśca diśo daśa
- 5
वध्यमाने बले तस्मिन्सूतपुत्रेण मारिष
नकुलो ऽभ्यद्रवत्तूर्णं सूतपुत्रं महारणे
vadhyamāne bale tasminsūtaputreṇa māriṣa
nakulo 'bhyadravattūrṇaṃ sūtaputraṃ mahāraṇe
- 6
भीमसेनस्तथा द्रौणिं कुर्वाणं कर्म दुष्करम्
विन्दानुविन्दौ कैकेयौ सात्यकिः समवारयत्
bhīmasenastathā drauṇiṃ kurvāṇaṃ karma duṣkaram
vindānuvindau kaikeyau sātyakiḥ samavārayat
- 7
श्रुतकर्माणम् आयान्तं चित्रसेनो महीपतिः
प्रतिविन्ध्यं तथा चित्रश्चित्रकेतनकार्मुकः
śrutakarmāṇam āyāntaṃ citraseno mahīpatiḥ
prativindhyaṃ tathā citraścitraketanakārmukaḥ
- 8
दुर्योधनस्तु राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम्
संशप्तकगणान्क्रुद्धो ऽभ्यधावद्धनंजयः
duryodhanastu rājānaṃ dharmaputraṃ yudhiṣṭhiram
saṃśaptakagaṇānkruddho 'bhyadhāvaddhanaṃjayaḥ
- 9
धृष्टद्युम्नः कृपं चाथ तस्मिन्वीरवरक्षये
शिखण्डी कृतवर्माणं समासादयद् अच्युतम्
dhṛṣṭadyumnaḥ kṛpaṃ cātha tasminvīravarakṣaye
śikhaṇḍī kṛtavarmāṇaṃ samāsādayad acyutam
- 10
श्रुतकीर्तिस्तथा शल्यं माद्रीपुत्रः सुतं तव
दुःशासनं महाराज सहदेवः प्रतापवान्
śrutakīrtistathā śalyaṃ mādrīputraḥ sutaṃ tava
duḥśāsanaṃ mahārāja sahadevaḥ pratāpavān
- 11
केकयौ सात्यकिं युद्धे शरवर्षेण भास्वता
सात्यकिः केकयौ चैव छादयामास भारत
kekayau sātyakiṃ yuddhe śaravarṣeṇa bhāsvatā
sātyakiḥ kekayau caiva chādayāmāsa bhārata
- 12
ताव् एनं भ्रातरौ वीरं जघ्नतुर्हृदये भृशम्
विषाणाभ्यां यथा नागौ प्रतिनागं महाहवे
tāv enaṃ bhrātarau vīraṃ jaghnaturhṛdaye bhṛśam
viṣāṇābhyāṃ yathā nāgau pratināgaṃ mahāhave
- 13
शरसंभिन्नवर्माणौ ताव् उभौ भ्रातरौ रणे
सात्यकिं सत्यकर्माणं राजन्विव्यधतुः शरैः
śarasaṃbhinnavarmāṇau tāv ubhau bhrātarau raṇe
sātyakiṃ satyakarmāṇaṃ rājanvivyadhatuḥ śaraiḥ
- 14
तौ सात्यकिर्महाराज प्रहसन्सर्वतोदिशम्
छादयञ्शरवर्षेण वारयामास भारत
tau sātyakirmahārāja prahasansarvatodiśam
chādayañśaravarṣeṇa vārayāmāsa bhārata
- 15
वार्यमाणौ ततस्तौ तु शैनेयशरवृष्टिभिः
शैनेयस्य रथं तूर्णं छादयामासतुः शरैः
vāryamāṇau tatastau tu śaineyaśaravṛṣṭibhiḥ
śaineyasya rathaṃ tūrṇaṃ chādayāmāsatuḥ śaraiḥ
- 16
तयोस्तु धनुषी चित्रे छित्त्वा शौरिर्महाहवे
अथ तौ सायकैस्तीक्ष्णैश्छादयामास दुःसहैः
tayostu dhanuṣī citre chittvā śaurirmahāhave
atha tau sāyakaistīkṣṇaiśchādayāmāsa duḥsahaiḥ
- 17
अथान्ये धनुषी मृष्टे प्रगृह्य च महाशरान्
सात्यकिं पूरयन्तौ तौ चेरतुर्लघु सुष्ठु च
athānye dhanuṣī mṛṣṭe pragṛhya ca mahāśarān
sātyakiṃ pūrayantau tau ceraturlaghu suṣṭhu ca
- 18
ताभ्यां मुक्ता महाबाणाः कङ्कबर्हिणवाससः
द्योतयन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः स्वर्णभूषणाः
tābhyāṃ muktā mahābāṇāḥ kaṅkabarhiṇavāsasaḥ
dyotayanto diśaḥ sarvāḥ saṃpetuḥ svarṇabhūṣaṇāḥ
- 19
बाणान्धकारम् अभवत्तयो राजन्महाहवे
अन्योन्यस्य धनुश्चैव चिछिदुस्ते महारथाः
bāṇāndhakāram abhavattayo rājanmahāhave
anyonyasya dhanuścaiva cichiduste mahārathāḥ
- 20
ततः क्रुद्धो महाराज सात्वतो युद्धदुर्मदः
धनुर् अन्यत्समादाय सज्यं कृत्वा च संयुगे
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन अनुविन्दशिरो ऽहरत्
tataḥ kruddho mahārāja sātvato yuddhadurmadaḥ
dhanur anyatsamādāya sajyaṃ kṛtvā ca saṃyuge
kṣurapreṇa sutīkṣṇena anuvindaśiro 'harat
- 21
तच्छिरो न्यपतद्भूमौ कुण्डलोत्पीडितं महत्
शम्बरस्य शिरो यद्वन्निहतस्य महारणे
शोषयन्केकयान्सर्वाञ्जगामाशु वसुंधराम्
tacchiro nyapatadbhūmau kuṇḍalotpīḍitaṃ mahat
śambarasya śiro yadvannihatasya mahāraṇe
śoṣayankekayānsarvāñjagāmāśu vasuṃdharām
- 22
तं दृष्ट्वा निहतं शूरं भ्राता तस्य महारथः
सज्यम् अन्यद्धनुः कृत्वा शैनेयं प्रत्यवारयत्
taṃ dṛṣṭvā nihataṃ śūraṃ bhrātā tasya mahārathaḥ
sajyam anyaddhanuḥ kṛtvā śaineyaṃ pratyavārayat
- 23
स शक्त्या सात्यकिं विद्ध्वा स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः
ननाद बलवन्नादं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत्
sa śaktyā sātyakiṃ viddhvā svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ
nanāda balavannādaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt
- 24
स सात्यकिं पुनः क्रुद्धः केकयानां महारथः
शरैर् अग्निशिखाकारैर्बाह्वोर् उरसि चार्दयत्
sa sātyakiṃ punaḥ kruddhaḥ kekayānāṃ mahārathaḥ
śarair agniśikhākārairbāhvor urasi cārdayat
- 25
स शरैः क्षतसर्वाङ्गः सात्वतः सत्त्वकोविदः
रराज समरे राजन्सपत्र इव किंशुकः
sa śaraiḥ kṣatasarvāṅgaḥ sātvataḥ sattvakovidaḥ
rarāja samare rājansapatra iva kiṃśukaḥ
- 26
सात्यकिः समरे विद्धः केकयेन महात्मना
केकयं पञ्चविंशत्या विव्याध प्रहसन्न् इव
sātyakiḥ samare viddhaḥ kekayena mahātmanā
kekayaṃ pañcaviṃśatyā vivyādha prahasann iva
- 27
शतचन्द्रचिते गृह्य चर्मणी सुभुजौ तु तौ
व्यरोचेतां महारङ्गे निस्त्रिंशवरधारिणौ
यथा देवासुरे युद्धे जम्भशक्रौ महाबलौ
śatacandracite gṛhya carmaṇī subhujau tu tau
vyarocetāṃ mahāraṅge nistriṃśavaradhāriṇau
yathā devāsure yuddhe jambhaśakrau mahābalau
- 28
मण्डलानि ततस्तौ च विचरन्तौ महारणे
अन्योन्यम् असिभिस्तूर्णं समाजघ्नतुर् आहवे
maṇḍalāni tatastau ca vicarantau mahāraṇe
anyonyam asibhistūrṇaṃ samājaghnatur āhave
- 29
केकयस्य ततश्चर्म द्विधा चिछेद सात्वतः
सात्यकेश्च तथैवासौ चर्म चिछेद पार्थिवः
kekayasya tataścarma dvidhā cicheda sātvataḥ
sātyakeśca tathaivāsau carma cicheda pārthivaḥ
- 30
चर्म छित्त्वा तु कैकेयस्तारागणशतैर्वृतम्
चचार मण्डलान्य् एव गतप्रत्यागतानि च
carma chittvā tu kaikeyastārāgaṇaśatairvṛtam
cacāra maṇḍalāny eva gatapratyāgatāni ca

