64 shlokas
- 1
संजय उवाच
प्रत्यागत्य पुनर्जिष्णुर् अहन्संशप्तकान्बहून्
वक्रानुवक्रगमनाद् अङ्गारक इव ग्रहः
saṃjaya uvāca
pratyāgatya punarjiṣṇur ahansaṃśaptakānbahūn
vakrānuvakragamanād aṅgāraka iva grahaḥ
- 2
पार्थबाणहता राजन्नराश्वरथकुञ्जराः
विचेलुर्बभ्रमुर्नेदुः पेतुर्मम्लुश्च मारिष
pārthabāṇahatā rājannarāśvarathakuñjarāḥ
vicelurbabhramurneduḥ peturmamluśca māriṣa
- 3
धुर्यं धुर्यतरान्सूतान्रथांश्च परिसंक्षिपन्
पाणीन्पाणिगतं शस्त्रं बाहून् अपि शिरांसि च
dhuryaṃ dhuryatarānsūtānrathāṃśca parisaṃkṣipan
pāṇīnpāṇigataṃ śastraṃ bāhūn api śirāṃsi ca
- 4
भल्लैः क्षुरैर् अर्धचन्द्रैर्वत्सदन्तैश्च पाण्डवः
चिछेदामित्रवीराणां समरे प्रतियुध्यताम्
bhallaiḥ kṣurair ardhacandrairvatsadantaiśca pāṇḍavaḥ
cichedāmitravīrāṇāṃ samare pratiyudhyatām
- 5
वाशितार्थे युयुत्सन्तो वृषभा वृषभं यथा
आपतन्त्य् अर्जुनं शूराः शतशो ऽथ सहस्रशः
vāśitārthe yuyutsanto vṛṣabhā vṛṣabhaṃ yathā
āpatanty arjunaṃ śūrāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ
- 6
तेषां तस्य च तद्युद्धम् अभवल्लोमहर्षणम्
त्रैलोक्यविजये यादृग्दैत्यानां सह वज्रिणा
teṣāṃ tasya ca tadyuddham abhavallomaharṣaṇam
trailokyavijaye yādṛgdaityānāṃ saha vajriṇā
- 7
तम् अविध्यत्त्रिभिर्बाणैर्दन्दशूकैर् इवाहिभिः
उग्रायुधस्ततस्तस्य शिरः कायाद् अपाहरत्
tam avidhyattribhirbāṇairdandaśūkair ivāhibhiḥ
ugrāyudhastatastasya śiraḥ kāyād apāharat
- 8
ते ऽर्जुनं सर्वतः क्रुद्धा नानाशस्त्रैर् अवीवृषन्
मरुद्भिः प्रेषिता मेघा हिमवन्तम् इवोष्णगे
te 'rjunaṃ sarvataḥ kruddhā nānāśastrair avīvṛṣan
marudbhiḥ preṣitā meghā himavantam ivoṣṇage
- 9
अस्त्रैर् अस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतो ऽर्जुनः
सम्यग् अस्तैः शरैः सर्वान्सहितान् अहनद्बहून्
astrair astrāṇi saṃvārya dviṣatāṃ sarvato 'rjunaḥ
samyag astaiḥ śaraiḥ sarvānsahitān ahanadbahūn
- 10
छिन्नत्रिवेणुजङ्घेषान्निहतपार्ष्णिसारथीन्
संछिन्नरश्मियोक्त्राक्षान्व्यनुकर्षयुगान्रथान्
विध्वस्तसर्वसंनाहान्बाणैश्चक्रे ऽर्जुनस्त्वरन्
chinnatriveṇujaṅgheṣānnihatapārṣṇisārathīn
saṃchinnaraśmiyoktrākṣānvyanukarṣayugānrathān
vidhvastasarvasaṃnāhānbāṇaiścakre 'rjunastvaran
- 11
ते रथास्तत्र विध्वस्ताः परार्ध्या भान्त्य् अनेकशः
धनिनाम् इव वेश्मानि हतान्य् अग्न्यनिलाम्बुभिः
te rathāstatra vidhvastāḥ parārdhyā bhānty anekaśaḥ
dhaninām iva veśmāni hatāny agnyanilāmbubhiḥ
- 12
द्विपाः संभिन्नमर्माणो वज्राशनिसमैः शरैः
पेतुर्गिर्यग्रवेश्मानि वज्रवाताग्निभिर्यथा
dvipāḥ saṃbhinnamarmāṇo vajrāśanisamaiḥ śaraiḥ
peturgiryagraveśmāni vajravātāgnibhiryathā
- 13
सारोहास्तुरगाः पेतुर्बहवो ऽर्जुनताडिताः
निर्जिह्वान्त्राः क्षितौ क्षीणा रुधिरार्द्राः सुदुर्दृशः
sārohāsturagāḥ peturbahavo 'rjunatāḍitāḥ
nirjihvāntrāḥ kṣitau kṣīṇā rudhirārdrāḥ sudurdṛśaḥ
- 14
नराश्वनागा नाराचैः संस्यूताः सव्यसाचिना
बभ्रमुश्चस्खलुः पेतुर्नेदुर्मम्लुश्च मारिष
narāśvanāgā nārācaiḥ saṃsyūtāḥ savyasācinā
babhramuścaskhaluḥ peturnedurmamluśca māriṣa
- 15
अणकैश्च शिलाधौतैर्वज्राशनिविषोपमैः
शरैर्निजघ्निवान्पार्थो महेन्द्र इव दानवान्
aṇakaiśca śilādhautairvajrāśaniviṣopamaiḥ
śarairnijaghnivānpārtho mahendra iva dānavān
- 16
महार्हवर्माभरणा नानारूपाम्बरायुधाः
सरथाः सध्वजा वीरा हताः पार्थेन शेरते
mahārhavarmābharaṇā nānārūpāmbarāyudhāḥ
sarathāḥ sadhvajā vīrā hatāḥ pārthena śerate
- 17
विजिताः पुण्यकर्माणो विशिष्टाभिजनश्रुताः
गताः शरीरैर्वसुधाम् ऊर्जितैः कर्मभिर्दिवम्
vijitāḥ puṇyakarmāṇo viśiṣṭābhijanaśrutāḥ
gatāḥ śarīrairvasudhām ūrjitaiḥ karmabhirdivam
- 18
अथार्जुनरथं वीरास्त्वदीयाः समुपाद्रवन्
नानाजनपदाध्यक्षाः सगणा जातमन्यवः
athārjunarathaṃ vīrāstvadīyāḥ samupādravan
nānājanapadādhyakṣāḥ sagaṇā jātamanyavaḥ
- 19
उह्यमाना रथाश्वैस्ते पत्तयश्च जिघांसवः
समभ्यधावन्न् अस्यन्तो विविधं क्षिप्रम् आयुधम्
uhyamānā rathāśvaiste pattayaśca jighāṃsavaḥ
samabhyadhāvann asyanto vividhaṃ kṣipram āyudham
- 20
तदायुधमहावर्षं क्षिप्तं योधमहाम्बुदैः
व्यधमन्निशितैर्बाणैः क्षिप्रम् अर्जुनमारुतः
tadāyudhamahāvarṣaṃ kṣiptaṃ yodhamahāmbudaiḥ
vyadhamanniśitairbāṇaiḥ kṣipram arjunamārutaḥ
- 21
साश्वपत्तिद्विपरथं महाशस्त्रौघम् अप्लवम्
सहसा संतितीर्षन्तं पार्थं शस्त्रास्त्रसेतुना
sāśvapattidviparathaṃ mahāśastraugham aplavam
sahasā saṃtitīrṣantaṃ pārthaṃ śastrāstrasetunā
- 22
अथाब्रवीद्वासुदेवः पार्थं किं क्रीडसे ऽनघ
संशप्तकान्प्रमथ्यैतांस्ततः कर्णवधे त्वर
athābravīdvāsudevaḥ pārthaṃ kiṃ krīḍase 'nagha
saṃśaptakānpramathyaitāṃstataḥ karṇavadhe tvara
- 23
तथेत्य् उक्त्वार्जुनः क्षिप्रं शिष्टान्संशप्तकांस्तदा
आक्षिप्य शस्त्रेण बलाद्दैत्यान् इन्द्र इवावधीत्
tathety uktvārjunaḥ kṣipraṃ śiṣṭānsaṃśaptakāṃstadā
ākṣipya śastreṇa balāddaityān indra ivāvadhīt
- 24
आदधत्संदधन्नेषून्दृष्टः कैश्चिद्रणे ऽर्जुनः
विमुञ्चन्वा शराञ्शीघ्रं दृश्यते स्म हि कैरपि
ādadhatsaṃdadhanneṣūndṛṣṭaḥ kaiścidraṇe 'rjunaḥ
vimuñcanvā śarāñśīghraṃ dṛśyate sma hi kairapi
- 25
आश्चर्यम् इति गोविन्दो ब्रुवन्न् अश्वान् अचोदयत्
हंसांसगौरास्ते सेनां हंसाः सर इवाविशन्
āścaryam iti govindo bruvann aśvān acodayat
haṃsāṃsagaurāste senāṃ haṃsāḥ sara ivāviśan
- 26
ततः संग्रामभूमिं तां वर्तमाने जनक्षये
अवेक्षमाणो गोविन्दः सव्यसाचिनम् अब्रवीत्
tataḥ saṃgrāmabhūmiṃ tāṃ vartamāne janakṣaye
avekṣamāṇo govindaḥ savyasācinam abravīt
- 27
एष पार्थ महारौद्रो वर्तते भरतक्षयः
पृथिव्यां पार्थिवानां वै दुर्योधनकृते महान्
eṣa pārtha mahāraudro vartate bharatakṣayaḥ
pṛthivyāṃ pārthivānāṃ vai duryodhanakṛte mahān
- 28
पश्य भारत चापानि रुक्मपृष्ठानि धन्विनाम्
महताम् अपविद्धानि कलापान् इषुधीस्तथा
paśya bhārata cāpāni rukmapṛṣṭhāni dhanvinām
mahatām apaviddhāni kalāpān iṣudhīstathā
- 29
जातरूपमयैः पुङ्खैः शरांश्च नतपर्वणः
तैलधौतांश्च नाराचान्निर्मुक्तान् इव पन्नगान्
jātarūpamayaiḥ puṅkhaiḥ śarāṃśca nataparvaṇaḥ
tailadhautāṃśca nārācānnirmuktān iva pannagān
- 30
हस्तिदन्तत्सरून्खड्गाञ्जातरूपपरिष्कृतान्
आकीर्णांस्तोमरांश्चापांश्चित्रान्हेमविभूषितान्
hastidantatsarūnkhaḍgāñjātarūpapariṣkṛtān
ākīrṇāṃstomarāṃścāpāṃścitrānhemavibhūṣitān

