108 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
एतच्छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रो ऽम्बिकासुतः
अब्रवीत्संजयं सूतं शोकव्याकुलचेतनः
vaiśaṃpāyana uvāca
etacchrutvā mahārāja dhṛtarāṣṭro 'mbikāsutaḥ
abravītsaṃjayaṃ sūtaṃ śokavyākulacetanaḥ
- 2
दुष्प्रणीतेन मे तात मनसाभिप्लुतात्मनः
हतं वैकर्तनं श्रुत्वा शोको मर्माणि कृन्तति
duṣpraṇītena me tāta manasābhiplutātmanaḥ
hataṃ vaikartanaṃ śrutvā śoko marmāṇi kṛntati
- 3
कृतास्त्रपरमाः शल्ये दुःखपारं तितीर्षवः
कुरूणां सृञ्जयानां च के नु जीवन्ति के मृताः
kṛtāstraparamāḥ śalye duḥkhapāraṃ titīrṣavaḥ
kurūṇāṃ sṛñjayānāṃ ca ke nu jīvanti ke mṛtāḥ
- 4
संजय उवाच
हतः शांतनवो राजन्दुराधर्षः प्रतापवान्
हत्वा पाण्डवयोधानाम् अर्बुदं दशभिर्दिनैः
saṃjaya uvāca
hataḥ śāṃtanavo rājandurādharṣaḥ pratāpavān
hatvā pāṇḍavayodhānām arbudaṃ daśabhirdinaiḥ
- 5
ततो द्रोणो महेष्वासः पाञ्चालानां रथव्रजान्
निहत्य युधि दुर्धर्षः पश्चाद्रुक्मरथो हतः
tato droṇo maheṣvāsaḥ pāñcālānāṃ rathavrajān
nihatya yudhi durdharṣaḥ paścādrukmaratho hataḥ
- 6
हतशिष्टस्य भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना
अर्धं निहत्य सैन्यस्य कर्णो वैकर्तनो हतः
hataśiṣṭasya bhīṣmeṇa droṇena ca mahātmanā
ardhaṃ nihatya sainyasya karṇo vaikartano hataḥ
- 7
विविंशतिर्महाराज राजपुत्रो महाबलः
आनर्तयोधाञ्शतशो निहत्य निहतो रणे
viviṃśatirmahārāja rājaputro mahābalaḥ
ānartayodhāñśataśo nihatya nihato raṇe
- 8
अथ पुत्रो विकर्णस्ते क्षत्रव्रतम् अनुस्मरन्
क्षीणवाहायुधः शूरः स्थितो ऽभिमुखतः परान्
atha putro vikarṇaste kṣatravratam anusmaran
kṣīṇavāhāyudhaḥ śūraḥ sthito 'bhimukhataḥ parān
- 9
घोररूपान्परिक्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून्
प्रतिज्ञां स्मरता चैव भीमसेनेन पातितः
ghorarūpānparikleśānduryodhanakṛtānbahūn
pratijñāṃ smaratā caiva bhīmasenena pātitaḥ
- 10
विन्दानुविन्दाव् आवन्त्यौ राजपुत्रौ महाबलौ
कृत्वा नसुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम्
vindānuvindāv āvantyau rājaputrau mahābalau
kṛtvā nasukaraṃ karma gatau vaivasvatakṣayam
- 11
सिन्धुराष्ट्रमुखानीह दश राष्ट्राणि यस्य वै
वशे तिष्ठन्ति वीरस्य यः स्थितस्तव शासने
sindhurāṣṭramukhānīha daśa rāṣṭrāṇi yasya vai
vaśe tiṣṭhanti vīrasya yaḥ sthitastava śāsane
- 12
अक्षौहिणीर्दशैकां च निर्जित्य निशितैः शरैः
अर्जुनेन हतो राजन्महावीर्यो जयद्रथः
akṣauhiṇīrdaśaikāṃ ca nirjitya niśitaiḥ śaraiḥ
arjunena hato rājanmahāvīryo jayadrathaḥ
- 13
तथा दुर्योधनसुतस्तरस्वी युद्धदुर्मदः
वर्तमानः पितुः शास्त्रे सौभद्रेण निपातितः
tathā duryodhanasutastarasvī yuddhadurmadaḥ
vartamānaḥ pituḥ śāstre saubhadreṇa nipātitaḥ
- 14
तथा दौःशासनिर्वीरो बाहुशाली रणोत्कटः
द्रौपदेयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम्
tathā dauḥśāsanirvīro bāhuśālī raṇotkaṭaḥ
draupadeyena vikramya gamito yamasādanam
- 15
किरातानाम् अधिपतिः सागरानूपवासिनाम्
देवराजस्य धर्मात्मा प्रियो बहुमतः सखा
kirātānām adhipatiḥ sāgarānūpavāsinām
devarājasya dharmātmā priyo bahumataḥ sakhā
- 16
भगदत्तो महीपालः क्षत्रधर्मरतः सदा
धनंजयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम्
bhagadatto mahīpālaḥ kṣatradharmarataḥ sadā
dhanaṃjayena vikramya gamito yamasādanam
- 17
तथा कौरवदायादः सौमदत्तिर्महायशाः
हतो भूरिश्रवा राजञ्शूरः सात्यकिना युधि
tathā kauravadāyādaḥ saumadattirmahāyaśāḥ
hato bhūriśravā rājañśūraḥ sātyakinā yudhi
- 18
श्रुतायुर् अपि चाम्बष्ठः क्षत्रियाणां धनुर्धरः
चरन्न् अभीतवत्संख्ये निहतः सव्यसाचिना
śrutāyur api cāmbaṣṭhaḥ kṣatriyāṇāṃ dhanurdharaḥ
carann abhītavatsaṃkhye nihataḥ savyasācinā
- 19
तव पुत्रः सदा संख्ये कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः
दुःशासनो महाराज भीमसेनेन पातितः
tava putraḥ sadā saṃkhye kṛtāstro yuddhadurmadaḥ
duḥśāsano mahārāja bhīmasenena pātitaḥ
- 20
यस्य राजन्गजानीकं बहुसाहस्रम् अद्भुतम्
सुदक्षिणः स संग्रामे निहतः सव्यसाचिना
yasya rājangajānīkaṃ bahusāhasram adbhutam
sudakṣiṇaḥ sa saṃgrāme nihataḥ savyasācinā
- 21
कोसलानाम् अधिपतिर्हत्वा बहुशतान्परान्
सौभद्रेण हि विक्रम्य गमितो यमसादनम्
kosalānām adhipatirhatvā bahuśatānparān
saubhadreṇa hi vikramya gamito yamasādanam
- 22
बहुशो योधयित्वा च भीमसेनं महारथः
चित्रसेनस्तव सुतो भीमसेनेन पातितः
bahuśo yodhayitvā ca bhīmasenaṃ mahārathaḥ
citrasenastava suto bhīmasenena pātitaḥ
- 23
मद्रराजात्मजः शूरः परेषां भयवर्धनः
असिचर्मधरः श्रीमान्सौभद्रेण निपातितः
madrarājātmajaḥ śūraḥ pareṣāṃ bhayavardhanaḥ
asicarmadharaḥ śrīmānsaubhadreṇa nipātitaḥ
- 24
समः कर्णस्य समरे यः स कर्णस्य पश्यतः
वृषसेनो महातेजाः शीघ्रास्त्रः कृतनिश्चयः
samaḥ karṇasya samare yaḥ sa karṇasya paśyataḥ
vṛṣaseno mahātejāḥ śīghrāstraḥ kṛtaniścayaḥ
- 25
अभिमन्योर्वधं स्मृत्वा प्रतिज्ञाम् अपि चात्मनः
धनंजयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम्
abhimanyorvadhaṃ smṛtvā pratijñām api cātmanaḥ
dhanaṃjayena vikramya gamito yamasādanam
- 26
नित्यप्रसक्तवैरो यः पाण्डवैः पृथिवीपतिः
विश्राव्य वैरं पार्थेन श्रुतायुः स निपातितः
nityaprasaktavairo yaḥ pāṇḍavaiḥ pṛthivīpatiḥ
viśrāvya vairaṃ pārthena śrutāyuḥ sa nipātitaḥ
- 27
शल्यपुत्रस्तु विक्रान्तः सहदेवेन मारिष
हतो रुक्मरथो राजन्भ्राता मातुलजो युधि
śalyaputrastu vikrāntaḥ sahadevena māriṣa
hato rukmaratho rājanbhrātā mātulajo yudhi
- 28
राजा भगीरथो वृद्धो बृहत्क्षत्रश्च केकयः
पराक्रमन्तौ विक्रान्तौ निहतौ वीर्यवत्तरौ
rājā bhagīratho vṛddho bṛhatkṣatraśca kekayaḥ
parākramantau vikrāntau nihatau vīryavattarau
- 29
भगदत्तसुतो राजन्कृतप्रज्ञो महाबलः
श्येनवच्चरता संख्ये नकुलेन निपातितः
bhagadattasuto rājankṛtaprajño mahābalaḥ
śyenavaccaratā saṃkhye nakulena nipātitaḥ
- 30
पितामहस्तव तथा बाह्लिकः सह बाह्लिकैः
भीमसेनेन विक्रम्य गमितो यमसादनम्
pitāmahastava tathā bāhlikaḥ saha bāhlikaiḥ
bhīmasenena vikramya gamito yamasādanam

