15 shlokas
- 1
संजय उवाच
श्रुत्वा कर्णं कल्यम् उदारवीर्यं क्रुद्धः पार्थः फल्गुनस्यामितौजाः
धनंजयं वाक्यम् उवाच चेदं युधिष्ठिरः कर्णशराभितप्तः
saṃjaya uvāca
śrutvā karṇaṃ kalyam udāravīryaṃ kruddhaḥ pārthaḥ phalgunasyāmitaujāḥ
dhanaṃjayaṃ vākyam uvāca cedaṃ yudhiṣṭhiraḥ karṇaśarābhitaptaḥ
- 2
इदं यदि द्वैतवने ह्य् अवक्ष्यः कर्णं योद्धुं न प्रसहे नृपेति
वयं तदा प्राप्तकालानि सर्वे वृत्तान्य् उपैष्याम तदैव पार्थ
idaṃ yadi dvaitavane hy avakṣyaḥ karṇaṃ yoddhuṃ na prasahe nṛpeti
vayaṃ tadā prāptakālāni sarve vṛttāny upaiṣyāma tadaiva pārtha
- 3
मयि प्रतिश्रुत्य वधं हि तस्य बलस्य चाप्तस्य तथैव वीर
आनीय नः शत्रुमध्यं स कस्मात्समुत्क्षिप्य स्थण्डिले प्रत्यपिंष्ठाः
mayi pratiśrutya vadhaṃ hi tasya balasya cāptasya tathaiva vīra
ānīya naḥ śatrumadhyaṃ sa kasmātsamutkṣipya sthaṇḍile pratyapiṃṣṭhāḥ
- 4
अन्वाशिष्म वयम् अर्जुन त्वयि यियासवो बहु कल्याणम् इष्टम्
तन्नः सर्वं विफलं राजपुत्र फलार्थिनां निचुल इवातिपुष्पः
anvāśiṣma vayam arjuna tvayi yiyāsavo bahu kalyāṇam iṣṭam
tannaḥ sarvaṃ viphalaṃ rājaputra phalārthināṃ nicula ivātipuṣpaḥ
- 5
प्रच्छादितं बडिशम् इवामिषेण प्रच्छादितो गवय इवापवाचा
अनर्थकं मे दर्शितवान् असि त्वं राज्यार्थिनो राज्यरूपं विनाशम्
pracchāditaṃ baḍiśam ivāmiṣeṇa pracchādito gavaya ivāpavācā
anarthakaṃ me darśitavān asi tvaṃ rājyārthino rājyarūpaṃ vināśam
- 6
यत्तत्पृथां वाग् उवाचान्तरिक्षे सप्ताहजाते त्वयि मन्दबुद्धौ
जातः पुत्रो वासवविक्रमो ऽयं सर्वाञ्शूराञ्शात्रवाञ्जेष्यतीति
yattatpṛthāṃ vāg uvācāntarikṣe saptāhajāte tvayi mandabuddhau
jātaḥ putro vāsavavikramo 'yaṃ sarvāñśūrāñśātravāñjeṣyatīti
- 7
अयं जेता खाण्डवे देवसंघान्सर्वाणि भूतान्य् अपि चोत्तमौजाः
अयं जेता मद्रकलिङ्गकेकयान् अयं कुरून्हन्ति च राजमध्ये
ayaṃ jetā khāṇḍave devasaṃghānsarvāṇi bhūtāny api cottamaujāḥ
ayaṃ jetā madrakaliṅgakekayān ayaṃ kurūnhanti ca rājamadhye
- 8
अस्मात्परो न भविता धनुर्धरो न वै भूतः कश्चन जातु जेता
इच्छन्न् आर्यः सर्वभूतानि कुर्याद्वशे वशी सर्वसमाप्तविद्यः
asmātparo na bhavitā dhanurdharo na vai bhūtaḥ kaścana jātu jetā
icchann āryaḥ sarvabhūtāni kuryādvaśe vaśī sarvasamāptavidyaḥ
- 9
कान्त्या शशाङ्कस्य जवेन वायोः स्थैर्येण मेरोः क्षमया पृथिव्याः
सूर्यस्य भासा धनदस्य लक्ष्म्या शौर्येण शक्रस्य बलेन विष्णोः
kāntyā śaśāṅkasya javena vāyoḥ sthairyeṇa meroḥ kṣamayā pṛthivyāḥ
sūryasya bhāsā dhanadasya lakṣmyā śauryeṇa śakrasya balena viṣṇoḥ
- 10
तुल्यो महात्मा तव कुन्ति पुत्रो जातो ऽदितेर्विष्णुर् इवारिहन्ता
स्वेषां जयाय द्विषतां वधाय ख्यातो ऽमितौजाः कुलतन्तुकर्ता
tulyo mahātmā tava kunti putro jāto 'diterviṣṇur ivārihantā
sveṣāṃ jayāya dviṣatāṃ vadhāya khyāto 'mitaujāḥ kulatantukartā
- 11
इत्य् अन्तरिक्षे शतशृङ्गमूर्ध्नि तपस्विनां शृण्वतां वाग् उवाच
एवंविधं त्वां तच्च नाभूत्तवाद्य देवा हि नूनम् अनृतं वदन्ति
ity antarikṣe śataśṛṅgamūrdhni tapasvināṃ śṛṇvatāṃ vāg uvāca
evaṃvidhaṃ tvāṃ tacca nābhūttavādya devā hi nūnam anṛtaṃ vadanti
- 12
तथापरेषाम् ऋषिसत्तमानां श्रुत्वा गिरं पूजयतां सदैव
न संनतिं प्रैमि सुयोधनस्य न त्वा जानाम्य् आधिरथेर्भयार्तम्
tathāpareṣām ṛṣisattamānāṃ śrutvā giraṃ pūjayatāṃ sadaiva
na saṃnatiṃ praimi suyodhanasya na tvā jānāmy ādhiratherbhayārtam
- 13
त्वष्ट्रा कृतं वाहम् अकूजनाक्षं शुभं समास्थाय कपिध्वजं त्वम्
खड्गं गृहीत्वा हेमचित्रं समिद्धं धनुश्चेदं गाण्डिवं तालमात्रम्
स केशवेनोह्यमानः कथं नु कर्णाद्भीतो व्यपयातो ऽसि पार्थ
tvaṣṭrā kṛtaṃ vāham akūjanākṣaṃ śubhaṃ samāsthāya kapidhvajaṃ tvam
khaḍgaṃ gṛhītvā hemacitraṃ samiddhaṃ dhanuścedaṃ gāṇḍivaṃ tālamātram
sa keśavenohyamānaḥ kathaṃ nu karṇādbhīto vyapayāto 'si pārtha
- 14
धनुश्चैतत्केशवाय प्रदाय यन्ताभविष्यस्त्वं रणे चेद्दुरात्मन्
ततो ऽहनिष्यत्केशवः कर्णम् उग्रं मरुत्पतिर्वृत्रम् इवात्तवज्रः
dhanuścaitatkeśavāya pradāya yantābhaviṣyastvaṃ raṇe ceddurātman
tato 'haniṣyatkeśavaḥ karṇam ugraṃ marutpatirvṛtram ivāttavajraḥ
- 15
मासे ऽपतिष्यः पञ्चमे त्वं प्रकृच्छ्रे न वा गर्भो ऽप्य् अभविष्यः पृथायाः
तत्ते श्रमो राजपुत्राभविष्यन्न संग्रामाद् अपयातुं दुरात्मन्
māse 'patiṣyaḥ pañcame tvaṃ prakṛcchre na vā garbho 'py abhaviṣyaḥ pṛthāyāḥ
tatte śramo rājaputrābhaviṣyanna saṃgrāmād apayātuṃ durātman

