38 shlokas
- 1
धृतराष्ट्र उवाच
पाण्ड्ये हते किम् अकरोद् अर्जुनो युधि संजय
एकवीरेण कर्णेन द्रावितेषु परेषु च
dhṛtarāṣṭra uvāca
pāṇḍye hate kim akarod arjuno yudhi saṃjaya
ekavīreṇa karṇena drāviteṣu pareṣu ca
- 2
समाप्तविद्यो बलवान्युक्तो वीरश्च पाण्डवः
सर्वभूतेष्व् अनुज्ञातः शंकरेण महात्मना
samāptavidyo balavānyukto vīraśca pāṇḍavaḥ
sarvabhūteṣv anujñātaḥ śaṃkareṇa mahātmanā
- 3
तस्मान्महद्भयं तीव्रम् अमित्रघ्नाद्धनंजयात्
स यत्तत्राकरोत्पार्थस्तन्ममाचक्ष्व संजय
tasmānmahadbhayaṃ tīvram amitraghnāddhanaṃjayāt
sa yattatrākarotpārthastanmamācakṣva saṃjaya
- 4
संजय उवाच
हते पाण्ड्ये ऽर्जुनं कृष्णस्त्वरन्न् आह वचो हितम्
पश्यातिमान्यं राजानम् अपयातांश्च पाण्डवान्
saṃjaya uvāca
hate pāṇḍye 'rjunaṃ kṛṣṇastvarann āha vaco hitam
paśyātimānyaṃ rājānam apayātāṃśca pāṇḍavān
- 5
अश्वत्थाम्नश्च संकल्पाद्धताः कर्णेन सृञ्जयाः
तथाश्वनरनागानां कृतं च कदनं महत्
इत्य् आचष्ट सुदुर्धर्षो वासुदेवः किरीटिने
aśvatthāmnaśca saṃkalpāddhatāḥ karṇena sṛñjayāḥ
tathāśvanaranāgānāṃ kṛtaṃ ca kadanaṃ mahat
ity ācaṣṭa sudurdharṣo vāsudevaḥ kirīṭine
- 6
एतच्छ्रुत्वा च दृष्ट्वा च भ्रातुर्घोरं महद्भयम्
वाहयाश्वान्हृषीकेश क्षिप्रम् इत्य् आह पाण्डवः
etacchrutvā ca dṛṣṭvā ca bhrāturghoraṃ mahadbhayam
vāhayāśvānhṛṣīkeśa kṣipram ity āha pāṇḍavaḥ
- 7
ततः प्रायाद्धृषीकेशो रथेनाप्रतियोधिना
दारुणश्च पुनस्तत्र प्रादुरासीत्समागमः
tataḥ prāyāddhṛṣīkeśo rathenāpratiyodhinā
dāruṇaśca punastatra prādurāsītsamāgamaḥ
- 8
ततः प्रववृते भूयः संग्रामो राजसत्तम
कर्णस्य पाण्डवानां च यमराष्ट्रविवर्धनः
tataḥ pravavṛte bhūyaḥ saṃgrāmo rājasattama
karṇasya pāṇḍavānāṃ ca yamarāṣṭravivardhanaḥ
- 9
धनूंषि बाणान्परिघान् असितोमरपट्टिशान्
मुसलानि भुशुण्डीश्च शक्तिऋष्टिपरश्वधान्
dhanūṃṣi bāṇānparighān asitomarapaṭṭiśān
musalāni bhuśuṇḍīśca śaktiṛṣṭiparaśvadhān
- 10
गदाः प्रासान् असीन्कुन्तान्भिण्डिपालान्महाङ्कुशान्
प्रगृह्य क्षिप्रम् आपेतुः परस्परजिगीषया
gadāḥ prāsān asīnkuntānbhiṇḍipālānmahāṅkuśān
pragṛhya kṣipram āpetuḥ parasparajigīṣayā
- 11
बाणज्यातलशब्देन द्यां दिशः प्रदिशो वियत्
पृथिवीं नेमिघोषेण नादयन्तो ऽभ्ययुः परान्
bāṇajyātalaśabdena dyāṃ diśaḥ pradiśo viyat
pṛthivīṃ nemighoṣeṇa nādayanto 'bhyayuḥ parān
- 12
तेन शब्देन महता संहृष्टाश्चक्रुर् आहवम्
वीरा वीरैर्महाघोरं कलहान्तं तितीर्षवः
tena śabdena mahatā saṃhṛṣṭāścakrur āhavam
vīrā vīrairmahāghoraṃ kalahāntaṃ titīrṣavaḥ
- 13
ज्यातलत्रधनुःशब्दाः कुञ्जराणां च बृंहितम्
ताडितानां च पततां निनादः सुमहान् अभूत्
jyātalatradhanuḥśabdāḥ kuñjarāṇāṃ ca bṛṃhitam
tāḍitānāṃ ca patatāṃ ninādaḥ sumahān abhūt
- 14
बाणशब्दांश्च विविधाञ्शूराणाम् अभिगर्जताम्
श्रुत्वा शब्दं भृशं त्रेसुर्जघ्नुर्मम्लुश्च भारत
bāṇaśabdāṃśca vividhāñśūrāṇām abhigarjatām
śrutvā śabdaṃ bhṛśaṃ tresurjaghnurmamluśca bhārata
- 15
तेषां नानद्यतां चैव शस्त्रवृष्टिं च मुञ्चताम्
बहून् आधिरथिः कर्णः प्रममाथ रणेषुभिः
teṣāṃ nānadyatāṃ caiva śastravṛṣṭiṃ ca muñcatām
bahūn ādhirathiḥ karṇaḥ pramamātha raṇeṣubhiḥ
- 16
पञ्च पाञ्चालवीराणां रथान्दश च पञ्च च
साश्वसूतध्वजान्कर्णः शरैर्निन्ये यमक्षयम्
pañca pāñcālavīrāṇāṃ rathāndaśa ca pañca ca
sāśvasūtadhvajānkarṇaḥ śarairninye yamakṣayam
- 17
योधमुख्या महावीर्याः पाण्डूनां कर्णम् आहवे
शीघ्रास्त्रा दिवम् आवृत्य परिवव्रुः समन्ततः
yodhamukhyā mahāvīryāḥ pāṇḍūnāṃ karṇam āhave
śīghrāstrā divam āvṛtya parivavruḥ samantataḥ
- 18
ततः कर्णो द्विषत्सेनां शरवर्षैर्विलोडयन्
विजगाहे ऽण्डजापूर्णां पद्मिनीम् इव यूथपः
tataḥ karṇo dviṣatsenāṃ śaravarṣairviloḍayan
vijagāhe 'ṇḍajāpūrṇāṃ padminīm iva yūthapaḥ
- 19
द्विषन्मध्यम् अवस्कन्द्य राधेयो धनुर् उत्तमम्
विधुन्वानः शितैर्बाणैः शिरांस्य् उन्मथ्य पातयत्
dviṣanmadhyam avaskandya rādheyo dhanur uttamam
vidhunvānaḥ śitairbāṇaiḥ śirāṃsy unmathya pātayat
- 20
चर्मवर्माणि संछिन्द्य निर्वापम् इव देहिनाम्
विषेहुर्नास्य संपर्कं द्वितीयस्य पतत्रिणः
carmavarmāṇi saṃchindya nirvāpam iva dehinām
viṣehurnāsya saṃparkaṃ dvitīyasya patatriṇaḥ
- 21
वर्मदेहासुमथनैर्धनुषः प्रच्युतैः शरैः
मौर्व्या तलत्रैर्न्यवधीत्कशया वाजिनो यथा
varmadehāsumathanairdhanuṣaḥ pracyutaiḥ śaraiḥ
maurvyā talatrairnyavadhītkaśayā vājino yathā
- 22
पाण्डुसृञ्जयपाञ्चालाञ्शरगोचरम् आनयत्
ममर्द कर्णस्तरसा सिंहो मृगगणान् इव
pāṇḍusṛñjayapāñcālāñśaragocaram ānayat
mamarda karṇastarasā siṃho mṛgagaṇān iva
- 23
ततः पाञ्चालपुत्राश्च द्रौपदेयाश्च मारिष
यमौ च युयुधानश्च सहिताः कर्णम् अभ्ययुः
tataḥ pāñcālaputrāśca draupadeyāśca māriṣa
yamau ca yuyudhānaśca sahitāḥ karṇam abhyayuḥ
- 24
व्यायच्छमानाः सुभृशं कुरुपाण्डवसृञ्जयाः
प्रियान् असून्रणे त्यक्त्वा योधा जग्मुः परस्परम्
vyāyacchamānāḥ subhṛśaṃ kurupāṇḍavasṛñjayāḥ
priyān asūnraṇe tyaktvā yodhā jagmuḥ parasparam
- 25
सुसंनद्धाः कवचिनः सशिरस्त्राणभूषणाः
गदाभिर्मुसलैश्चान्ये परिघैश्च महारथाः
susaṃnaddhāḥ kavacinaḥ saśirastrāṇabhūṣaṇāḥ
gadābhirmusalaiścānye parighaiśca mahārathāḥ
- 26
समभ्यधावन्त भृशं देवा दण्डैर् इवोद्यतैः
नदन्तश्चाह्वयन्तश्च प्रवल्गन्तश्च मारिष
samabhyadhāvanta bhṛśaṃ devā daṇḍair ivodyataiḥ
nadantaścāhvayantaśca pravalgantaśca māriṣa
- 27
ततो निजघ्नुर् अन्योन्यं पेतुश्चाहवताडिताः
वमन्तो रुधिरं गात्रैर्विमस्तिष्केक्षणा युधि
tato nijaghnur anyonyaṃ petuścāhavatāḍitāḥ
vamanto rudhiraṃ gātrairvimastiṣkekṣaṇā yudhi
- 28
दन्तपूर्णैः सरुधिरैर्वक्त्रैर्दाडिमसंनिभैः
जीवन्त इव चाप्य् एते तस्थुः शस्त्रोपबृंहिताः
dantapūrṇaiḥ sarudhirairvaktrairdāḍimasaṃnibhaiḥ
jīvanta iva cāpy ete tasthuḥ śastropabṛṃhitāḥ
- 29
परस्परं चाप्य् अपरे पट्टिशैर् असिभिस्तथा
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च नखरप्रासतोमरैः
parasparaṃ cāpy apare paṭṭiśair asibhistathā
śaktibhirbhiṇḍipālaiśca nakharaprāsatomaraiḥ
- 30
ततक्षुश्चिछिदुश्चान्ये बिभिदुश्चिक्षिपुस्तथा
संचकर्तुश्च जघ्नुश्च क्रुद्धा निर्बिभिदुश्च ह
tatakṣuścichiduścānye bibhiduścikṣipustathā
saṃcakartuśca jaghnuśca kruddhā nirbibhiduśca ha

