105 shlokas
- 1
संजय उवाच
प्रयान् एव तदा कर्णो हर्षयन्वाहिनीं तव
एकैकं समरे दृष्ट्वा पाण्डवं पर्यपृच्छत
saṃjaya uvāca
prayān eva tadā karṇo harṣayanvāhinīṃ tava
ekaikaṃ samare dṛṣṭvā pāṇḍavaṃ paryapṛcchata
- 2
यो ममाद्य महात्मानं दर्शयेच्छ्वेतवाहनम्
तस्मै दद्याम् अभिप्रेतं वरं यं मनसेच्छति
yo mamādya mahātmānaṃ darśayecchvetavāhanam
tasmai dadyām abhipretaṃ varaṃ yaṃ manasecchati
- 3
स चेत्तद् अभिमन्येत तस्मै दद्याम् अहं पुनः
शकटं रत्नसम्पूर्णं यो मे ब्रूयाद्धनंजयम्
sa cettad abhimanyeta tasmai dadyām ahaṃ punaḥ
śakaṭaṃ ratnasampūrṇaṃ yo me brūyāddhanaṃjayam
- 4
स चेत्तद् अभिमन्येत पुरुषो ऽर्जुनदर्शिवान्
अन्यं तस्मै पुनर्दद्यां सौवर्णं हस्तिषड्गवम्
sa cettad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān
anyaṃ tasmai punardadyāṃ sauvarṇaṃ hastiṣaḍgavam
- 5
तथा तस्मै पुनर्दद्यां स्त्रीणां शतम् अलंकृतम्
श्यामानां निष्ककण्ठीनां गीतवाद्यविपश्चिताम्
tathā tasmai punardadyāṃ strīṇāṃ śatam alaṃkṛtam
śyāmānāṃ niṣkakaṇṭhīnāṃ gītavādyavipaścitām
- 6
स चेत्तद् अभिमन्येत पुरुषो ऽर्जुनदर्शिवान्
अन्यं तस्मै वरं दद्यां श्वेतान्पञ्चशतान्हयान्
sa cettad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān
anyaṃ tasmai varaṃ dadyāṃ śvetānpañcaśatānhayān
- 7
हेमभाण्डपरिच्छन्नान्सुमृष्टमणिकुण्डलान्
सुदान्तान् अपि चैवाहं दद्याम् अष्टशतान्परान्
hemabhāṇḍaparicchannānsumṛṣṭamaṇikuṇḍalān
sudāntān api caivāhaṃ dadyām aṣṭaśatānparān
- 8
रथं च शुभ्रं सौवर्णं दद्यां तस्मै स्वलंकृतम्
युक्तं परमकाम्बोजैर्यो मे ब्रूयाद्धनंजयम्
rathaṃ ca śubhraṃ sauvarṇaṃ dadyāṃ tasmai svalaṃkṛtam
yuktaṃ paramakāmbojairyo me brūyāddhanaṃjayam
- 9
अन्यं तस्मै वरं दद्यां कुञ्जराणां शतानि षट्
काञ्चनैर्विविधैर्भाण्डैर् आच्छन्नान्हेममालिनः
उत्पन्नान् अपरान्तेषु विनीतान्हस्तिशिक्षकैः
anyaṃ tasmai varaṃ dadyāṃ kuñjarāṇāṃ śatāni ṣaṭ
kāñcanairvividhairbhāṇḍair ācchannānhemamālinaḥ
utpannān aparānteṣu vinītānhastiśikṣakaiḥ
- 10
स चेत्तद् अभिमन्येत पुरुषो ऽर्जुनदर्शिवान्
अन्यं तस्मै वरं दद्यां यम् असौ कामयेत्स्वयम्
sa cettad abhimanyeta puruṣo 'rjunadarśivān
anyaṃ tasmai varaṃ dadyāṃ yam asau kāmayetsvayam
- 11
पुत्रदारान्विहारांश्च यद् अन्यद्वित्तम् अस्ति मे
तच्च तस्मै पुनर्दद्यां यद्यत्स मनसेच्छति
putradārānvihārāṃśca yad anyadvittam asti me
tacca tasmai punardadyāṃ yadyatsa manasecchati
- 12
हत्वा च सहितौ कृष्णौ तयोर्वित्तानि सर्वशः
तस्मै दद्याम् अहं यो मे प्रब्रूयात्केशवार्जुनौ
hatvā ca sahitau kṛṣṇau tayorvittāni sarvaśaḥ
tasmai dadyām ahaṃ yo me prabrūyātkeśavārjunau
- 13
एता वाचः सुबहुशः कर्ण उच्चारयन्युधि
दध्मौ सागरसम्भूतं सुस्वनं शङ्खम् उत्तमम्
etā vācaḥ subahuśaḥ karṇa uccārayanyudhi
dadhmau sāgarasambhūtaṃ susvanaṃ śaṅkham uttamam
- 14
ता वाचः सूतपुत्रस्य तथा युक्ता निशम्य तु
दुर्योधनो महाराज प्रहृष्टः सानुगो ऽभवत्
tā vācaḥ sūtaputrasya tathā yuktā niśamya tu
duryodhano mahārāja prahṛṣṭaḥ sānugo 'bhavat
- 15
ततो दुन्दुभिनिर्घोषो मृदङ्गानां च सर्वशः
सिंहनादः सवादित्रः कुञ्जराणां च निस्वनः
tato dundubhinirghoṣo mṛdaṅgānāṃ ca sarvaśaḥ
siṃhanādaḥ savāditraḥ kuñjarāṇāṃ ca nisvanaḥ
- 16
प्रादुरासीत्तदा राजंस्त्वत्सैन्ये भरतर्षभ
योधानां सम्प्रहृष्टानां तथा समभवत्स्वनः
prādurāsīttadā rājaṃstvatsainye bharatarṣabha
yodhānāṃ samprahṛṣṭānāṃ tathā samabhavatsvanaḥ
- 17
तथा प्रहृष्टे सैन्ये तु प्लवमानं महारथम्
विकत्थमानं समरे राधेयम् अरिकर्शनम्
मद्रराजः प्रहस्येदं वचनं प्रत्यभाषत
tathā prahṛṣṭe sainye tu plavamānaṃ mahāratham
vikatthamānaṃ samare rādheyam arikarśanam
madrarājaḥ prahasyedaṃ vacanaṃ pratyabhāṣata
- 18
मा सूतपुत्र मानेन सौवर्णं हस्तिषड्गवम्
प्रयच्छ पुरुषायाद्य द्रक्ष्यसि त्वं धनंजयम्
mā sūtaputra mānena sauvarṇaṃ hastiṣaḍgavam
prayaccha puruṣāyādya drakṣyasi tvaṃ dhanaṃjayam
- 19
बाल्याद् इव त्वं त्यजसि वसु वैश्रवणो यथा
अयत्नेनैव राधेय द्रष्टास्य् अद्य धनंजयम्
bālyād iva tvaṃ tyajasi vasu vaiśravaṇo yathā
ayatnenaiva rādheya draṣṭāsy adya dhanaṃjayam
- 20
परासृजसि मिथ्या किं किं च त्वं बहु मूढवत्
अपात्रदाने ये दोषास्तान्मोहान्नावबुध्यसे
parāsṛjasi mithyā kiṃ kiṃ ca tvaṃ bahu mūḍhavat
apātradāne ye doṣāstānmohānnāvabudhyase
- 21
यत्प्रवेदयसे वित्तं बहुत्वेन खलु त्वया
शक्यं बहुविधैर्यज्ञैर्यष्टुं सूत यजस्व तैः
yatpravedayase vittaṃ bahutvena khalu tvayā
śakyaṃ bahuvidhairyajñairyaṣṭuṃ sūta yajasva taiḥ
- 22
यच्च प्रार्थयसे हन्तुं कृष्णौ मोहान्मृषैव तत्
न हि शुश्रुम संमर्दे क्रोष्ट्रा सिंहौ निपातितौ
yacca prārthayase hantuṃ kṛṣṇau mohānmṛṣaiva tat
na hi śuśruma saṃmarde kroṣṭrā siṃhau nipātitau
- 23
अप्रार्थितं प्रार्थयसे सुहृदो न हि सन्ति ते
ये त्वां न वारयन्त्य् आशु प्रपतन्तं हुताशने
aprārthitaṃ prārthayase suhṛdo na hi santi te
ye tvāṃ na vārayanty āśu prapatantaṃ hutāśane
- 24
कालकार्यं न जानीषे कालपक्वो ऽस्य् असंशयम्
बह्वबद्धम् अकर्णीयं को हि ब्रूयाज्जिजीविषुः
kālakāryaṃ na jānīṣe kālapakvo 'sy asaṃśayam
bahvabaddham akarṇīyaṃ ko hi brūyājjijīviṣuḥ
- 25
समुद्रतरणं दोर्भ्यां कण्ठे बद्ध्वा यथा शिलाम्
गिर्यग्राद्वा निपतनं तादृक्तव चिकीर्षितम्
samudrataraṇaṃ dorbhyāṃ kaṇṭhe baddhvā yathā śilām
giryagrādvā nipatanaṃ tādṛktava cikīrṣitam
- 26
सहितः सर्वयोधैस्त्वं व्यूढानीकैः सुरक्षितः
धनंजयेन युध्यस्व श्रेयश्चेत्प्राप्तुम् इच्छसि
sahitaḥ sarvayodhaistvaṃ vyūḍhānīkaiḥ surakṣitaḥ
dhanaṃjayena yudhyasva śreyaścetprāptum icchasi
- 27
हितार्थं धार्तराष्ट्रस्य ब्रवीमि त्वा न हिंसया
श्रद्धत्स्वैतन्मया प्रोक्तं यदि ते ऽस्ति जिजीविषा
hitārthaṃ dhārtarāṣṭrasya bravīmi tvā na hiṃsayā
śraddhatsvaitanmayā proktaṃ yadi te 'sti jijīviṣā
- 28
कर्ण उवाच
स्ववीर्ये ऽहं पराश्वस्य प्रार्थयाम्य् अर्जुनं रणे
त्वं तु मित्रमुखः शत्रुर्मां भीषयितुम् इच्छसि
karṇa uvāca
svavīrye 'haṃ parāśvasya prārthayāmy arjunaṃ raṇe
tvaṃ tu mitramukhaḥ śatrurmāṃ bhīṣayitum icchasi
- 29
न माम् अस्माद् अभिप्रायात्कश्चिद् अद्य निवर्तयेत्
अपीन्द्रो वज्रम् उद्यम्य किं नु मर्त्यः करिष्यति
na mām asmād abhiprāyātkaścid adya nivartayet
apīndro vajram udyamya kiṃ nu martyaḥ kariṣyati
- 30
संजय उवाच
इति कर्णस्य वाक्यान्ते शल्यः प्राहोत्तरं वचः
चुकोपयिषुर् अत्यर्थं कर्णं मद्रेश्वरः पुनः
saṃjaya uvāca
iti karṇasya vākyānte śalyaḥ prāhottaraṃ vacaḥ
cukopayiṣur atyarthaṃ karṇaṃ madreśvaraḥ punaḥ

