43 shlokas
- 1
संजय उवाच
तथा निपातिते कर्णे तव सैन्ये च विद्रुते
आश्लिष्य पार्थं दाशार्हो हर्षाद्वचनम् अब्रवीत्
saṃjaya uvāca
tathā nipātite karṇe tava sainye ca vidrute
āśliṣya pārthaṃ dāśārho harṣādvacanam abravīt
- 2
हतो बलभिदा वृत्रस्त्वया कर्णो धनंजय
वधं वै कर्णवृत्राभ्यां कथयिष्यन्ति मानवाः
hato balabhidā vṛtrastvayā karṇo dhanaṃjaya
vadhaṃ vai karṇavṛtrābhyāṃ kathayiṣyanti mānavāḥ
- 3
वज्रिणा निहतो वृत्रः संयुगे भूरितेजसा
त्वया तु निहतः कर्णो धनुषा निशितैः शरैः
vajriṇā nihato vṛtraḥ saṃyuge bhūritejasā
tvayā tu nihataḥ karṇo dhanuṣā niśitaiḥ śaraiḥ
- 4
तम् इमं विक्रमं लोके प्रथितं ते यशोवहम्
निवेदयावः कौन्तेय धर्मराजाय धीमते
tam imaṃ vikramaṃ loke prathitaṃ te yaśovaham
nivedayāvaḥ kaunteya dharmarājāya dhīmate
- 5
वधं कर्णस्य संग्रामे दीर्घकालचिकीर्षितम्
निवेद्य धर्मराजस्य त्वम् आनृण्यं गमिष्यसि
vadhaṃ karṇasya saṃgrāme dīrghakālacikīrṣitam
nivedya dharmarājasya tvam ānṛṇyaṃ gamiṣyasi
- 6
तथेत्य् उक्ते केशवस्तु पार्थेन यदुपुङ्गवः
पर्यवर्तयद् अव्यग्रो रथं रथवरस्य तम्
tathety ukte keśavastu pārthena yadupuṅgavaḥ
paryavartayad avyagro rathaṃ rathavarasya tam
- 7
धृष्टद्युम्नं युधामन्युं माद्रीपुत्रौ वृकोदरम्
युयुधानं च गोविन्द इदं वचनम् अब्रवीत्
dhṛṣṭadyumnaṃ yudhāmanyuṃ mādrīputrau vṛkodaram
yuyudhānaṃ ca govinda idaṃ vacanam abravīt
- 8
परान् अभिमुखा यत्तास्तिष्ठध्वं भद्रम् अस्तु वः
यावद् आवेद्यते राज्ञे हतः कर्णो ऽर्जुनेन वै
parān abhimukhā yattāstiṣṭhadhvaṃ bhadram astu vaḥ
yāvad āvedyate rājñe hataḥ karṇo 'rjunena vai
- 9
स तैः शूरैर् अनुज्ञातो ययौ राजनिवेशनम्
पार्थम् आदाय गोविन्दो ददर्श च युधिष्ठिरम्
sa taiḥ śūrair anujñāto yayau rājaniveśanam
pārtham ādāya govindo dadarśa ca yudhiṣṭhiram
- 10
शयानं राजशार्दूलं काञ्चने शयनोत्तमे
अगृह्णीतां च चरणौ मुदितौ पार्थिवस्य तौ
śayānaṃ rājaśārdūlaṃ kāñcane śayanottame
agṛhṇītāṃ ca caraṇau muditau pārthivasya tau
- 11
तयोः प्रहर्षम् आलक्ष्य प्रहारांश्चातिमानुषान्
राधेयं निहतं मत्वा समुत्तस्थौ युधिष्ठिरः
tayoḥ praharṣam ālakṣya prahārāṃścātimānuṣān
rādheyaṃ nihataṃ matvā samuttasthau yudhiṣṭhiraḥ
- 12
ततो ऽस्मै तद्यथावृत्तं वासुदेवः प्रियंवदः
कथयामास कर्णस्य निधनं यदुनन्दनः
tato 'smai tadyathāvṛttaṃ vāsudevaḥ priyaṃvadaḥ
kathayāmāsa karṇasya nidhanaṃ yadunandanaḥ
- 13
ईषद् उत्स्मयमानस्तु कृष्णो राजानम् अब्रवीत्
युधिष्ठिरं हतामित्रं कृताञ्जलिर् अथाच्युतः
īṣad utsmayamānastu kṛṣṇo rājānam abravīt
yudhiṣṭhiraṃ hatāmitraṃ kṛtāñjalir athācyutaḥ
- 14
दिष्ट्या गाण्डीवधन्वा च पाण्डवश्च वृकोदरः
त्वं चापि कुशली राजन्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
diṣṭyā gāṇḍīvadhanvā ca pāṇḍavaśca vṛkodaraḥ
tvaṃ cāpi kuśalī rājanmādrīputrau ca pāṇḍavau
- 15
मुक्ता वीरक्षयाद् अस्मात्संग्रामाल्लोमहर्षणात्
क्षिप्रम् उत्तरकालानि कुरु कार्याणि पार्थिव
muktā vīrakṣayād asmātsaṃgrāmāllomaharṣaṇāt
kṣipram uttarakālāni kuru kāryāṇi pārthiva
- 16
हतो वैकर्तनः क्रूरः सूतपुत्रो महाबलः
दिष्ट्या जयसि राजेन्द्र दिष्ट्या वर्धसि पाण्डव
hato vaikartanaḥ krūraḥ sūtaputro mahābalaḥ
diṣṭyā jayasi rājendra diṣṭyā vardhasi pāṇḍava
- 17
यः स द्यूतजितां कृष्णां प्राहसत्पुरुषाधमः
तस्याद्य सूतपुत्रस्य भूमिः पिबति शोणितम्
yaḥ sa dyūtajitāṃ kṛṣṇāṃ prāhasatpuruṣādhamaḥ
tasyādya sūtaputrasya bhūmiḥ pibati śoṇitam
- 18
शेते ऽसौ शरदीर्णाङ्गः शत्रुस्ते कुरुपुंगव
तं पश्य पुरुषव्याघ्र विभिन्नं बहुधा शरैः
śete 'sau śaradīrṇāṅgaḥ śatruste kurupuṃgava
taṃ paśya puruṣavyāghra vibhinnaṃ bahudhā śaraiḥ
- 19
युधिष्ठिरस्तु दाशार्हं प्रहृष्टः प्रत्यपूजयत्
दिष्ट्या दिष्ट्येति राजेन्द्र प्रीत्या चेदम् उवाच ह
yudhiṣṭhirastu dāśārhaṃ prahṛṣṭaḥ pratyapūjayat
diṣṭyā diṣṭyeti rājendra prītyā cedam uvāca ha
- 20
नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि देवकिनन्दन
त्वया सारथिना पार्थो यत्कुर्याद् अद्य पौरुषम्
naitaccitraṃ mahābāho tvayi devakinandana
tvayā sārathinā pārtho yatkuryād adya pauruṣam
- 21
प्रगृह्य च कुरुश्रेष्ठः साङ्गदं दक्षिणं भुजम्
उवाच धर्मभृत्पार्थ उभौ तौ केशवार्जुनौ
pragṛhya ca kuruśreṣṭhaḥ sāṅgadaṃ dakṣiṇaṃ bhujam
uvāca dharmabhṛtpārtha ubhau tau keśavārjunau
- 22
नरनारायणौ देवौ कथितौ नारदेन ह
धर्मसंस्थापने युक्तौ पुराणौ पुरुषोत्तमौ
naranārāyaṇau devau kathitau nāradena ha
dharmasaṃsthāpane yuktau purāṇau puruṣottamau
- 23
असकृच्चापि मेधावी कृष्णद्वैपायनो मम
कथाम् एतां महाबाहो दिव्याम् अकथयत्प्रभुः
asakṛccāpi medhāvī kṛṣṇadvaipāyano mama
kathām etāṃ mahābāho divyām akathayatprabhuḥ
- 24
तव कृष्ण प्रभावेण गाण्डीवेन धनंजयः
जयत्य् अभिमुखाञ्शत्रून्न चासीद्विमुखः क्वचित्
tava kṛṣṇa prabhāveṇa gāṇḍīvena dhanaṃjayaḥ
jayaty abhimukhāñśatrūnna cāsīdvimukhaḥ kvacit
- 25
जयश्चैव ध्रुवो ऽस्माकं न त्व् अस्माकं पराजयः
यदा त्वं युधि पार्थस्य सारथ्यम् उपजग्मिवान्
jayaścaiva dhruvo 'smākaṃ na tv asmākaṃ parājayaḥ
yadā tvaṃ yudhi pārthasya sārathyam upajagmivān
- 26
एवम् उक्त्वा महाराज तं रथं हेमभूषितम्
दन्तवर्णैर्हयैर्युक्तं कालवालैर्महारथः
evam uktvā mahārāja taṃ rathaṃ hemabhūṣitam
dantavarṇairhayairyuktaṃ kālavālairmahārathaḥ
- 27
आस्थाय पुरुषव्याघ्रः स्वबलेनाभिसंवृतः
कृष्णार्जुनाभ्यां वीराभ्याम् अनुमन्य ततः प्रियम्
āsthāya puruṣavyāghraḥ svabalenābhisaṃvṛtaḥ
kṛṣṇārjunābhyāṃ vīrābhyām anumanya tataḥ priyam
- 28
आगतो बहुवृत्तान्तं द्रष्टुम् आयोधनं तदा
आभाषमाणस्तौ वीराव् उभौ माधवफल्गुनौ
āgato bahuvṛttāntaṃ draṣṭum āyodhanaṃ tadā
ābhāṣamāṇastau vīrāv ubhau mādhavaphalgunau
- 29
स ददर्श रणे कर्णं शयानं पुरुषर्षभम्
गाण्डीवमुक्तैर्विशिखैः सर्वतः शकलीकृतम्
sa dadarśa raṇe karṇaṃ śayānaṃ puruṣarṣabham
gāṇḍīvamuktairviśikhaiḥ sarvataḥ śakalīkṛtam
- 30
सपुत्रं निहतं दृष्ट्वा कर्णं राजा युधिष्ठिरः
प्रशशंस नरव्याघ्राव् उभौ माधवपाण्डवौ
saputraṃ nihataṃ dṛṣṭvā karṇaṃ rājā yudhiṣṭhiraḥ
praśaśaṃsa naravyāghrāv ubhau mādhavapāṇḍavau

