25 shlokas
- 1
नारद उवाच
युधिष्ठिर सभा दिव्या वरुणस्य सितप्रभा
प्रमाणेन यथा याम्या शुभप्राकारतोरणा
nārada uvāca
yudhiṣṭhira sabhā divyā varuṇasya sitaprabhā
pramāṇena yathā yāmyā śubhaprākāratoraṇā
- 2
अन्तःसलिलम् आस्थाय विहिता विश्वकर्मणा
दिव्यरत्नमयैर्वृक्षैः फलपुष्पप्रदैर्युता
antaḥsalilam āsthāya vihitā viśvakarmaṇā
divyaratnamayairvṛkṣaiḥ phalapuṣpapradairyutā
- 3
नीलपीतासितश्यामैः सितैर्लोहितकैर् अपि
अवतानैस्तथा गुल्मैः पुष्पमञ्जरिधारिभिः
nīlapītāsitaśyāmaiḥ sitairlohitakair api
avatānaistathā gulmaiḥ puṣpamañjaridhāribhiḥ
- 4
तथा शकुनयस्तस्यां नानारूपा मृदुस्वराः
अनिर्देश्या वपुष्मन्तः शतशो ऽथ सहस्रशः
tathā śakunayastasyāṃ nānārūpā mṛdusvarāḥ
anirdeśyā vapuṣmantaḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ
- 5
सा सभा सुखसंस्पर्शा न शीता न च घर्मदा
वेश्मासनवती रम्या सिता वरुणपालिता
sā sabhā sukhasaṃsparśā na śītā na ca gharmadā
veśmāsanavatī ramyā sitā varuṇapālitā
- 6
यस्याम् आस्ते स वरुणो वारुण्या सह भारत
दिव्यरत्नाम्बरधरो भूषणैर् उपशोभितः
द्वितीयेन तु नाम्ना या गौरीति भुवि विश्रुता
पत्न्या स वरुणो देवः प्रमोदति सुखी सुखम्
दिव्यमाल्याम्बरधरा दिव्यालंकारभूषिता
yasyām āste sa varuṇo vāruṇyā saha bhārata
divyaratnāmbaradharo bhūṣaṇair upaśobhitaḥ
dvitīyena tu nāmnā yā gaurīti bhuvi viśrutā
patnyā sa varuṇo devaḥ pramodati sukhī sukham
divyamālyāmbaradharā divyālaṃkārabhūṣitā
- 7
स्रग्विणो भूषिताश्चापि दिव्यमाल्यानुकर्षिणः
आदित्यास्तत्र वरुणं जलेश्वरम् उपासते
sragviṇo bhūṣitāścāpi divyamālyānukarṣiṇaḥ
ādityāstatra varuṇaṃ jaleśvaram upāsate
- 8
वासुकिस्तक्षकश्चैव नागश्चैरावतस्तथा
कृष्णश्च लोहितश्चैव पद्मश्चित्रश्च वीर्यवान्
vāsukistakṣakaścaiva nāgaścairāvatastathā
kṛṣṇaśca lohitaścaiva padmaścitraśca vīryavān
- 9
कम्बलाश्वतरौ नागौ धृतराष्ट्रबलाहकौ
मणिश्च मणिनागश्च नागः शङ्खनखस्तथा
कौरव्यः स्वस्तिकश्चैव एलापुत्रः सुवामनः
अपराजितश्च दोषश्च नन्दकः पूरणस्तथा
अभीकः शिभिकः श्वेतो भद्रो भद्रेश्वरस्तथा
मणिमान्कुण्डलधरः कर्कोटकधनंजयौ
पाणिमान्कुण्डधारश्च बलवान्पृथिवीपते
kambalāśvatarau nāgau dhṛtarāṣṭrabalāhakau
maṇiśca maṇināgaśca nāgaḥ śaṅkhanakhastathā
kauravyaḥ svastikaścaiva elāputraḥ suvāmanaḥ
aparājitaśca doṣaśca nandakaḥ pūraṇastathā
abhīkaḥ śibhikaḥ śveto bhadro bhadreśvarastathā
maṇimānkuṇḍaladharaḥ karkoṭakadhanaṃjayau
pāṇimānkuṇḍadhāraśca balavānpṛthivīpate
- 10
प्रह्लादो मूषिकादश्च तथैव जनमेजयः
पताकिनो मण्डलिनः फणवन्तश्च सर्वशः
अर्थो धर्मश्च कामश्च वसुः कपिल एव च
अनन्तश्च महानागो यं स दृष्ट्वा जलेश्वरः
अभ्यर्चयति सत्कारैर् आसनेन च तं विभुम्
वासुकिप्रमुखाश्चैव सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः
अनुज्ञाताश्च शेषेण यथार्हम् उपविश्य च
prahlādo mūṣikādaśca tathaiva janamejayaḥ
patākino maṇḍalinaḥ phaṇavantaśca sarvaśaḥ
artho dharmaśca kāmaśca vasuḥ kapila eva ca
anantaśca mahānāgo yaṃ sa dṛṣṭvā jaleśvaraḥ
abhyarcayati satkārair āsanena ca taṃ vibhum
vāsukipramukhāścaiva sarve prāñjalayaḥ sthitāḥ
anujñātāśca śeṣeṇa yathārham upaviśya ca
- 11
एते चान्ये च बहवः सर्पास्तस्यां युधिष्ठिर
वैनतेयश्च गरुडो ये चान्ये परिचारिणः
उपासते महात्मानं वरुणं विगतक्लमाः
ete cānye ca bahavaḥ sarpāstasyāṃ yudhiṣṭhira
vainateyaśca garuḍo ye cānye paricāriṇaḥ
upāsate mahātmānaṃ varuṇaṃ vigataklamāḥ
- 12
बलिर्वैरोचनो राजा नरकः पृथिवींजयः
प्रह्लादो विप्रचित्तिश्च कालखञ्जाश्च सर्वशः
balirvairocano rājā narakaḥ pṛthivīṃjayaḥ
prahlādo vipracittiśca kālakhañjāśca sarvaśaḥ
- 13
सुहनुर्दुर्मुखः शङ्खः सुमनाः सुमतिः स्वनः
घटोदरो महापार्श्वः क्रथनः पिठरस्तथा
suhanurdurmukhaḥ śaṅkhaḥ sumanāḥ sumatiḥ svanaḥ
ghaṭodaro mahāpārśvaḥ krathanaḥ piṭharastathā
- 14
विश्वरूपः सुरूपश्च विरूपो ऽथ महाशिराः
दशग्रीवश्च वाली च मेघवासा दशावरः
viśvarūpaḥ surūpaśca virūpo 'tha mahāśirāḥ
daśagrīvaśca vālī ca meghavāsā daśāvaraḥ
- 15
कैटभो विटटूतश्च संह्रादश्चेन्द्रतापनः
दैत्यदानवसंघाश्च सर्वे रुचिरकुण्डलाः
kaiṭabho viṭaṭūtaśca saṃhrādaścendratāpanaḥ
daityadānavasaṃghāśca sarve rucirakuṇḍalāḥ
- 16
स्रग्विणो मौलिनः सर्वे तथा दिव्यपरिच्छदाः
सर्वे लब्धवराः शूराः सर्वे विगतमृत्यवः
sragviṇo maulinaḥ sarve tathā divyaparicchadāḥ
sarve labdhavarāḥ śūrāḥ sarve vigatamṛtyavaḥ
- 17
ते तस्यां वरुणं देवं धर्मपाशस्थिताः सदा
उपासते महात्मानं सर्वे सुचरितव्रताः
te tasyāṃ varuṇaṃ devaṃ dharmapāśasthitāḥ sadā
upāsate mahātmānaṃ sarve sucaritavratāḥ
- 18
तथा समुद्राश्चत्वारो नदी भागीरथी च या
कालिन्दी विदिशा वेण्णा नर्मदा वेगवाहिनी
tathā samudrāścatvāro nadī bhāgīrathī ca yā
kālindī vidiśā veṇṇā narmadā vegavāhinī
- 19
विपाशा च शतद्रुश्च चन्द्रभागा सरस्वती
इरावती वितस्ता च सिन्धुर्देवनदस्तथा
vipāśā ca śatadruśca candrabhāgā sarasvatī
irāvatī vitastā ca sindhurdevanadastathā
- 20
गोदावरी कृष्णवेण्णा कावेरी च सरिद्वरा
एताश्चान्याश्च सरितस्तीर्थानि च सरांसि च
किंपुना च विशल्या च तथा वैतरणी नदी
तृतीया ज्येष्ठिला चैव शोणश्चापि महानदः
चर्मण्वती तथा चैव पर्णाशा च महानदी
सरयूर्वारवत्याथ लाङ्गली च सरिद्वरा
करतोया तथात्रेयी लौहित्यश्च महानदः
लङ्घनी गोमती चैव संध्या त्रिस्रोतसा तथा
कम्बुदा च विशल्या च कौशिकी गोमती तथा
देविका च विपङ्का च तथा वैतरणी नदी
तृतीया ज्येष्ठिला चैव शोणश्चैव महानदः
चर्मण्वती श्वेतनदी फल्गुना च महानदी
सरयूश्चीरवल्केला कुलिश्च सरितस्तथा
सुतीर्था लोकविश्रुताः
सरितः सर्वतश्चान्यास्
ह्रदाश्च वरुणं देवं सभायां पर्युपासते
godāvarī kṛṣṇaveṇṇā kāverī ca saridvarā
etāścānyāśca saritastīrthāni ca sarāṃsi ca
kiṃpunā ca viśalyā ca tathā vaitaraṇī nadī
tṛtīyā jyeṣṭhilā caiva śoṇaścāpi mahānadaḥ
carmaṇvatī tathā caiva parṇāśā ca mahānadī
sarayūrvāravatyātha lāṅgalī ca saridvarā
karatoyā tathātreyī lauhityaśca mahānadaḥ
laṅghanī gomatī caiva saṃdhyā trisrotasā tathā
kambudā ca viśalyā ca kauśikī gomatī tathā
devikā ca vipaṅkā ca tathā vaitaraṇī nadī
tṛtīyā jyeṣṭhilā caiva śoṇaścaiva mahānadaḥ
carmaṇvatī śvetanadī phalgunā ca mahānadī
sarayūścīravalkelā kuliśca saritastathā
sutīrthā lokaviśrutāḥ
saritaḥ sarvataścānyās
hradāśca varuṇaṃ devaṃ sabhāyāṃ paryupāsate
- 21
कूपाश्च सप्रस्रवणा देहवन्तो युधिष्ठिर
पल्वलानि तडागानि देहवन्त्यथ भारत
kūpāśca saprasravaṇā dehavanto yudhiṣṭhira
palvalāni taḍāgāni dehavantyatha bhārata
- 22
दिशस्तथा मही चैव तथा सर्वे महीधराः
उपासते महात्मानं सर्वे जलचरास्तथा
diśastathā mahī caiva tathā sarve mahīdharāḥ
upāsate mahātmānaṃ sarve jalacarāstathā
- 23
गीतवादित्रवन्तश्च गन्धर्वाप्सरसां गणाः
स्तुवन्तो वरुणं तस्यां सर्व एव समासते
gītavāditravantaśca gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ
stuvanto varuṇaṃ tasyāṃ sarva eva samāsate
- 24
महीधरा रत्नवन्तो रसा येषु प्रतिष्ठिताः
सर्वे विग्रहवन्तस्ते तम् ईश्वरम् उपासते
कथयन्तः सुमधुराः कथास्तत्र समासते
वारुणश्च तथा मन्त्री सुनाभः पर्युपासते
पुत्रपौत्रैः परिवृतो गोनाम्ना पुष्करेण च
mahīdharā ratnavanto rasā yeṣu pratiṣṭhitāḥ
sarve vigrahavantaste tam īśvaram upāsate
kathayantaḥ sumadhurāḥ kathāstatra samāsate
vāruṇaśca tathā mantrī sunābhaḥ paryupāsate
putrapautraiḥ parivṛto gonāmnā puṣkareṇa ca
- 25
एषा मया संपतता वारुणी भरतर्षभ
दृष्टपूर्वा सभा रम्या कुबेरस्य सभां शृणु
eṣā mayā saṃpatatā vāruṇī bharatarṣabha
dṛṣṭapūrvā sabhā ramyā kuberasya sabhāṃ śṛṇu

