27 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
तं विजित्य महाबाहुः कुन्तीपुत्रो धनंजयः
प्रययावुत्तरां तस्माद्दिशं धनदपालिताम्
vaiśaṃpāyana uvāca
taṃ vijitya mahābāhuḥ kuntīputro dhanaṃjayaḥ
prayayāvuttarāṃ tasmāddiśaṃ dhanadapālitām
- 2
अन्तर्गिरिं च कौन्तेयस्तथैव च बहिर्गिरिम्
तथोपरिगिरिं चैव विजिग्ये पुरुषर्षभः
antargiriṃ ca kaunteyastathaiva ca bahirgirim
tathoparigiriṃ caiva vijigye puruṣarṣabhaḥ
- 3
विजित्य पर्वतान्सर्वान्ये च तत्र नराधिपाः
तान्वशे स्थापयित्वा स रत्नान्यादाय सर्वशः
vijitya parvatānsarvānye ca tatra narādhipāḥ
tānvaśe sthāpayitvā sa ratnānyādāya sarvaśaḥ
- 4
तैर् एव सहितः सर्वैर् अनुरज्य च तान्नृपान्
कुलूतवासिनं राजन्बृहन्तम् उपजग्मिवान्
tair eva sahitaḥ sarvair anurajya ca tānnṛpān
kulūtavāsinaṃ rājanbṛhantam upajagmivān
- 5
मृदङ्गवरनादेन रथनेमिस्वनेन च
हस्तिनां च निनादेन कम्पयन्वसुधाम् इमाम्
mṛdaṅgavaranādena rathanemisvanena ca
hastināṃ ca ninādena kampayanvasudhām imām
- 6
ततो बृहन्तस्तरुणो बलेन चतुरङ्गिणा
निष्क्रम्य नगरात्तस्माद्योधयामास पाण्डवम्
tato bṛhantastaruṇo balena caturaṅgiṇā
niṣkramya nagarāttasmādyodhayāmāsa pāṇḍavam
- 7
सुमहान्संनिपातो ऽभूद्धनंजयबृहन्तयोः
न शशाक बृहन्तस्तु सोढुं पाण्डवविक्रमम्
sumahānsaṃnipāto 'bhūddhanaṃjayabṛhantayoḥ
na śaśāka bṛhantastu soḍhuṃ pāṇḍavavikramam
- 8
सो ऽविषह्यतमं ज्ञात्वा कौन्तेयं पर्वतेश्वरः
उपावर्तत दुर्मेधा रत्नान्यादाय सर्वशः
so 'viṣahyatamaṃ jñātvā kaunteyaṃ parvateśvaraḥ
upāvartata durmedhā ratnānyādāya sarvaśaḥ
- 9
स तद्राज्यम् अवस्थाप्य कुलूतसहितो ययौ
सेनाबिन्दुम् अथो राजन्राज्याद् आशु समाक्षिपत्
sa tadrājyam avasthāpya kulūtasahito yayau
senābindum atho rājanrājyād āśu samākṣipat
- 10
मोदापुरं वामदेवं सुदामानं सुसंकुलम्
कुलूतान् उत्तरांश्चैव तांश्च राज्ञः समानयत्
modāpuraṃ vāmadevaṃ sudāmānaṃ susaṃkulam
kulūtān uttarāṃścaiva tāṃśca rājñaḥ samānayat
- 11
तत्रस्थः पुरुषैर् एव धर्मराजस्य शासनात्
व्यजयद्धनंजयो राजन्देशान्पञ्च प्रमाणतः
tatrasthaḥ puruṣair eva dharmarājasya śāsanāt
vyajayaddhanaṃjayo rājandeśānpañca pramāṇataḥ
- 12
स दिवःप्रस्थम् आसाद्य सेनाबिन्दोः पुरं महत्
बलेन चतुरङ्गेण निवेशम् अकरोत्प्रभुः
sa divaḥprastham āsādya senābindoḥ puraṃ mahat
balena caturaṅgeṇa niveśam akarotprabhuḥ
- 13
स तैः परिवृतः सर्वैर्विष्वगश्वं नराधिपम्
अभ्यगच्छन्महातेजाः पौरवं पुरुषर्षभः
sa taiḥ parivṛtaḥ sarvairviṣvagaśvaṃ narādhipam
abhyagacchanmahātejāḥ pauravaṃ puruṣarṣabhaḥ
- 14
विजित्य चाहवे शूरान्पार्वतीयान्महारथान्
ध्वजिन्या व्यजयद्राजन्पुरं पौरवरक्षितम्
vijitya cāhave śūrānpārvatīyānmahārathān
dhvajinyā vyajayadrājanpuraṃ pauravarakṣitam
- 15
पौरवं तु विनिर्जित्य दस्यून्पर्वतवासिनः
गणान् उत्सवसंकेतान् अजयत्सप्त पाण्डवः
pauravaṃ tu vinirjitya dasyūnparvatavāsinaḥ
gaṇān utsavasaṃketān ajayatsapta pāṇḍavaḥ
- 16
ततः काश्मीरकान्वीरान्क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः
व्यजयल्लोहितं चैव मण्डलैर्दशभिः सह
tataḥ kāśmīrakānvīrānkṣatriyānkṣatriyarṣabhaḥ
vyajayallohitaṃ caiva maṇḍalairdaśabhiḥ saha
- 17
ततस्त्रिगर्तान्कौन्तेयो दार्वान्कोकनदाश्च ये
क्षत्रिया बहवो राजन्न् उपावर्तन्त सर्वशः
tatastrigartānkaunteyo dārvānkokanadāśca ye
kṣatriyā bahavo rājann upāvartanta sarvaśaḥ
- 18
अभिसारीं ततो रम्यां विजिग्ये कुरुनन्दनः
उरशावासिनं चैव रोचमानं रणे ऽजयत्
abhisārīṃ tato ramyāṃ vijigye kurunandanaḥ
uraśāvāsinaṃ caiva rocamānaṃ raṇe 'jayat
- 19
ततः सिंहपुरं रम्यं चित्रायुधसुरक्षितम्
प्रामथद्बलम् आस्थाय पाकशासनिर् आहवे
tataḥ siṃhapuraṃ ramyaṃ citrāyudhasurakṣitam
prāmathadbalam āsthāya pākaśāsanir āhave
- 20
ततः सुह्मांश्च चोलांश्च किरीटी पाण्डवर्षभः
सहितः सर्वसैन्येन प्रामथत्कुरुनन्दनः
tataḥ suhmāṃśca colāṃśca kirīṭī pāṇḍavarṣabhaḥ
sahitaḥ sarvasainyena prāmathatkurunandanaḥ
- 21
ततः परमविक्रान्तो बाह्लीकान्कुरुनन्दनः
महता परिमर्देन वशे चक्रे दुरासदान्
tataḥ paramavikrānto bāhlīkānkurunandanaḥ
mahatā parimardena vaśe cakre durāsadān
- 22
गृहीत्वा तु बलं सारं फल्गु चोत्सृज्य पाण्डवः
दरदान्सह काम्बोजैर् अजयत्पाकशासनिः
gṛhītvā tu balaṃ sāraṃ phalgu cotsṛjya pāṇḍavaḥ
daradānsaha kāmbojair ajayatpākaśāsaniḥ
- 23
प्रागुत्तरां दिशं ये च वसन्त्याश्रित्य दस्यवः
निवसन्ति वने ये च तान्सर्वान् अजयत्प्रभुः
prāguttarāṃ diśaṃ ye ca vasantyāśritya dasyavaḥ
nivasanti vane ye ca tānsarvān ajayatprabhuḥ
- 24
लोहान्परमकाम्बोजान् ऋषिकान् उत्तरान् अपि
सहितांस्तान्महाराज व्यजयत्पाकशासनिः
lohānparamakāmbojān ṛṣikān uttarān api
sahitāṃstānmahārāja vyajayatpākaśāsaniḥ
- 25
ऋषिकेषु तु संग्रामो बभूवातिभयंकरः
तारकामयसंकाशः परमर्षिकपार्थयोः
ṛṣikeṣu tu saṃgrāmo babhūvātibhayaṃkaraḥ
tārakāmayasaṃkāśaḥ paramarṣikapārthayoḥ
- 26
स विजित्य ततो राजन्न् ऋषिकान्रणमूर्धनि
शुकोदरसमप्रख्यान्हयान् अष्टौ समानयत्
मयूरसदृशान् अन्यान् उभयान् एव चापरान्
sa vijitya tato rājann ṛṣikānraṇamūrdhani
śukodarasamaprakhyānhayān aṣṭau samānayat
mayūrasadṛśān anyān ubhayān eva cāparān
- 27
स विनिर्जित्य संग्रामे हिमवन्तं सनिष्कुटम्
श्वेतपर्वतम् आसाद्य न्यवसत्पुरुषर्षभः
sa vinirjitya saṃgrāme himavantaṃ saniṣkuṭam
śvetaparvatam āsādya nyavasatpuruṣarṣabhaḥ

