50 shlokas
- 1
वासुदेव उवाच
एष पार्थ महान्स्वादुः पशुमान्नित्यम् अम्बुमान्
निरामयः सुवेश्माढ्यो निवेशो मागधः शुभः
vāsudeva uvāca
eṣa pārtha mahānsvāduḥ paśumānnityam ambumān
nirāmayaḥ suveśmāḍhyo niveśo māgadhaḥ śubhaḥ
- 2
वैहारो विपुलः शैलो वराहो वृषभस्तथा
तथैवर्षिगिरिस्तात शुभाश्चैत्यकपञ्चमाः
vaihāro vipulaḥ śailo varāho vṛṣabhastathā
tathaivarṣigiristāta śubhāścaityakapañcamāḥ
- 3
एते पञ्च महाशृङ्गाः पर्वताः शीतलद्रुमाः
रक्षन्तीवाभिसंहत्य संहताङ्गा गिरिव्रजम्
ete pañca mahāśṛṅgāḥ parvatāḥ śītaladrumāḥ
rakṣantīvābhisaṃhatya saṃhatāṅgā girivrajam
- 4
पुष्पवेष्टितशाखाग्रैर्गन्धवद्भिर्मनोरमैः
निगूढा इव लोध्राणां वनैः कामिजनप्रियैः
puṣpaveṣṭitaśākhāgrairgandhavadbhirmanoramaiḥ
nigūḍhā iva lodhrāṇāṃ vanaiḥ kāmijanapriyaiḥ
- 5
शूद्रायां गौतमो यत्र महात्मा संशितव्रतः
औशीनर्याम् अजनयत्काक्षीवादीन्सुतान् ऋषिः
śūdrāyāṃ gautamo yatra mahātmā saṃśitavrataḥ
auśīnaryām ajanayatkākṣīvādīnsutān ṛṣiḥ
- 6
गौतमः क्षयणाद् अस्माद् अथासौ तत्र वेश्मनि
भजते मागधं वंशं स नृपाणाम् अनुग्रहात्
gautamaḥ kṣayaṇād asmād athāsau tatra veśmani
bhajate māgadhaṃ vaṃśaṃ sa nṛpāṇām anugrahāt
- 7
अङ्गवङ्गादयश्चैव राजानः सुमहाबलाः
गौतमक्षयम् अभ्येत्य रमन्ते स्म पुरार्जुन
aṅgavaṅgādayaścaiva rājānaḥ sumahābalāḥ
gautamakṣayam abhyetya ramante sma purārjuna
- 8
वनराजीस्तु पश्येमाः प्रियालानां मनोरमाः
लोध्राणां च शुभाः पार्थ गौतमौकःसमीपजाः
vanarājīstu paśyemāḥ priyālānāṃ manoramāḥ
lodhrāṇāṃ ca śubhāḥ pārtha gautamaukaḥsamīpajāḥ
- 9
अर्बुदः शक्रवापी च पन्नगौ शत्रुतापनौ
स्वस्तिकस्यालयश्चात्र मणिनागस्य चोत्तमः
arbudaḥ śakravāpī ca pannagau śatrutāpanau
svastikasyālayaścātra maṇināgasya cottamaḥ
- 10
अपरिहार्या मेघानां मागधेयं मणेः कृते
कौशिको मणिमांश्चैव ववृधाते ह्यनुग्रहम्
aparihāryā meghānāṃ māgadheyaṃ maṇeḥ kṛte
kauśiko maṇimāṃścaiva vavṛdhāte hyanugraham
- 11
अर्थसिद्धिं त्वनपगां जरासंधो ऽभिमन्यते
वयम् आसादने तस्य दर्पम् अद्य निहन्म हि
arthasiddhiṃ tvanapagāṃ jarāsaṃdho 'bhimanyate
vayam āsādane tasya darpam adya nihanma hi
- 12
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्त्वा ततः सर्वे भ्रातरो विपुलौजसः
वार्ष्णेयः पाण्डवेयौ च प्रतस्थुर्मागधं पुरम्
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktvā tataḥ sarve bhrātaro vipulaujasaḥ
vārṣṇeyaḥ pāṇḍaveyau ca pratasthurmāgadhaṃ puram
- 13
तुष्टपुष्टजनोपेतं चातुर्वर्ण्यजनाकुलम्
स्फीतोत्सवम् अनाधृष्यम् आसेदुश्च गिरिव्रजम्
tuṣṭapuṣṭajanopetaṃ cāturvarṇyajanākulam
sphītotsavam anādhṛṣyam āseduśca girivrajam
- 14
ते ऽथ द्वारम् अनासाद्य पुरस्य गिरिम् उच्छ्रितम्
बार्हद्रथैः पूज्यमानं तथा नगरवासिभिः
te 'tha dvāram anāsādya purasya girim ucchritam
bārhadrathaiḥ pūjyamānaṃ tathā nagaravāsibhiḥ
- 15
यत्र माषादम् ऋषभम् आससाद बृहद्रथः
तं हत्वा माषनालाश्च तिस्रो भेरीर् अकारयत्
yatra māṣādam ṛṣabham āsasāda bṛhadrathaḥ
taṃ hatvā māṣanālāśca tisro bherīr akārayat
- 16
आनह्य चर्मणा तेन स्थापयामास स्वे पुरे
यत्र ताः प्राणदन्भेर्यो दिव्यपुष्पावचूर्णिताः
ānahya carmaṇā tena sthāpayāmāsa sve pure
yatra tāḥ prāṇadanbheryo divyapuṣpāvacūrṇitāḥ
- 17
मागधानां सुरुचिरं चैत्यकान्तं समाद्रवन्
शिरसीव जिघांसन्तो जरासंधजिघांसवः
māgadhānāṃ suruciraṃ caityakāntaṃ samādravan
śirasīva jighāṃsanto jarāsaṃdhajighāṃsavaḥ
- 18
स्थिरं सुविपुलं शृङ्गं सुमहान्तं पुरातनम्
अर्चितं माल्यदामैश्च सततं सुप्रतिष्ठितम्
sthiraṃ suvipulaṃ śṛṅgaṃ sumahāntaṃ purātanam
arcitaṃ mālyadāmaiśca satataṃ supratiṣṭhitam
- 19
विपुलैर्बाहुभिर्वीरास्ते ऽभिहत्याभ्यपातयन्
ततस्ते मागधं दृष्ट्वा पुरं प्रविविशुस्तदा
vipulairbāhubhirvīrāste 'bhihatyābhyapātayan
tataste māgadhaṃ dṛṣṭvā puraṃ praviviśustadā
- 20
एतस्मिन्न् एव काले तु जरासंधं समर्चयन्
पर्यग्नि कुर्वंश्च नृपं द्विरदस्थं पुरोहिताः
etasminn eva kāle tu jarāsaṃdhaṃ samarcayan
paryagni kurvaṃśca nṛpaṃ dviradasthaṃ purohitāḥ
- 21
स्नातकव्रतिनस्ते तु बाहुशस्त्रा निरायुधाः
युयुत्सवः प्रविविशुर्जरासंधेन भारत
snātakavratinaste tu bāhuśastrā nirāyudhāḥ
yuyutsavaḥ praviviśurjarāsaṃdhena bhārata
- 22
भक्ष्यमाल्यापणानां च ददृशुः श्रियम् उत्तमाम्
स्फीतां सर्वगुणोपेतां सर्वकामसमृद्धिनीम्
bhakṣyamālyāpaṇānāṃ ca dadṛśuḥ śriyam uttamām
sphītāṃ sarvaguṇopetāṃ sarvakāmasamṛddhinīm
- 23
तां तु दृष्ट्वा समृद्धिं ते वीथ्यां तस्यां नरोत्तमाः
राजमार्गेण गच्छन्तः कृष्णभीमधनंजयाः
tāṃ tu dṛṣṭvā samṛddhiṃ te vīthyāṃ tasyāṃ narottamāḥ
rājamārgeṇa gacchantaḥ kṛṣṇabhīmadhanaṃjayāḥ
- 24
बलाद्गृहीत्वा माल्यानि मालाकारान्महाबलाः
विरागवसनाः सर्वे स्रग्विणो मृष्टकुण्डलाः
balādgṛhītvā mālyāni mālākārānmahābalāḥ
virāgavasanāḥ sarve sragviṇo mṛṣṭakuṇḍalāḥ
- 25
निवेशनम् अथाजग्मुर्जरासंधस्य धीमतः
गोवासम् इव वीक्षन्तः सिंहा हैमवता यथा
niveśanam athājagmurjarāsaṃdhasya dhīmataḥ
govāsam iva vīkṣantaḥ siṃhā haimavatā yathā
- 26
शैलस्तम्भनिभास्तेषां चन्दनागुरुभूषिताः
अशोभन्त महाराज बाहवो बाहुशालिनाम्
śailastambhanibhāsteṣāṃ candanāgurubhūṣitāḥ
aśobhanta mahārāja bāhavo bāhuśālinām
- 27
तान्दृष्ट्वा द्विरदप्रख्याञ्शालस्कन्धान् इवोद्गतान्
व्यूढोरस्कान्मागधानां विस्मयः समजायत
tāndṛṣṭvā dviradaprakhyāñśālaskandhān ivodgatān
vyūḍhoraskānmāgadhānāṃ vismayaḥ samajāyata
- 28
ते त्वतीत्य जनाकीर्णास्तिस्रः कक्ष्या नरर्षभाः
अहंकारेण राजानम् उपतस्थुर्महाबलाः
te tvatītya janākīrṇāstisraḥ kakṣyā nararṣabhāḥ
ahaṃkāreṇa rājānam upatasthurmahābalāḥ
- 29
तान्पाद्यमधुपर्कार्हान्मानार्हान्सत्कृतिं गतान्
प्रत्युत्थाय जरासंध उपतस्थे यथाविधि
tānpādyamadhuparkārhānmānārhānsatkṛtiṃ gatān
pratyutthāya jarāsaṃdha upatasthe yathāvidhi
- 30
उवाच चैतान्राजासौ स्वागतं वो ऽस्त्विति प्रभुः
तस्य ह्येतद्व्रतं राजन्बभूव भुवि विश्रुतम्
uvāca caitānrājāsau svāgataṃ vo 'stviti prabhuḥ
tasya hyetadvrataṃ rājanbabhūva bhuvi viśrutam

