14 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
ततः सागरसंकाशं दृष्ट्वा नृपतिसागरम्
रोषात्प्रचलितं सर्वम् इदम् आह युधिष्ठिरः
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ sāgarasaṃkāśaṃ dṛṣṭvā nṛpatisāgaram
roṣātpracalitaṃ sarvam idam āha yudhiṣṭhiraḥ
- 2
भीष्मं मतिमतां श्रेष्ठं वृद्धं कुरुपितामहम्
बृहस्पतिं बृहत्तेजाः पुरुहूत इवारिहा
bhīṣmaṃ matimatāṃ śreṣṭhaṃ vṛddhaṃ kurupitāmaham
bṛhaspatiṃ bṛhattejāḥ puruhūta ivārihā
- 3
असौ रोषात्प्रचलितो महान्नृपतिसागरः
अत्र यत्प्रतिपत्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह
asau roṣātpracalito mahānnṛpatisāgaraḥ
atra yatpratipattavyaṃ tanme brūhi pitāmaha
- 4
यज्ञस्य च न विघ्नः स्यात्प्रजानां च शिवं भवेत्
यथा सर्वत्र तत्सर्वं ब्रूहि मे ऽद्य पितामह
yajñasya ca na vighnaḥ syātprajānāṃ ca śivaṃ bhavet
yathā sarvatra tatsarvaṃ brūhi me 'dya pitāmaha
- 5
इत्युक्तवति धर्मज्ञे धर्मराजे युधिष्ठिरे
उवाचेदं वचो भीष्मस्ततः कुरुपितामहः
ityuktavati dharmajñe dharmarāje yudhiṣṭhire
uvācedaṃ vaco bhīṣmastataḥ kurupitāmahaḥ
- 6
मा भैस्त्वं कुरुशार्दूल श्वा सिंहं हन्तुम् अर्हति
mā bhaistvaṃ kuruśārdūla śvā siṃhaṃ hantum arhati
- 7
प्रसुप्ते हि यथा सिंहे श्वानस्तत्र समागताः
भषेयुः सहिताः सर्वे तथेमे वसुधाधिपाः
prasupte hi yathā siṃhe śvānastatra samāgatāḥ
bhaṣeyuḥ sahitāḥ sarve tatheme vasudhādhipāḥ
- 9
न हि संबुध्यते तावत्सुप्तः सिंह इवाच्युतः
तेन सिंहीकरोत्येतान्नृसिंहश्चेदिपुंगवः
na hi saṃbudhyate tāvatsuptaḥ siṃha ivācyutaḥ
tena siṃhīkarotyetānnṛsiṃhaścedipuṃgavaḥ
- 10
पार्थिवान्पार्थिवश्रेष्ठ शिशुपालो ऽल्पचेतनः
सर्वान्सर्वात्मना तात नेतुकामो यमक्षयम्
pārthivānpārthivaśreṣṭha śiśupālo 'lpacetanaḥ
sarvānsarvātmanā tāta netukāmo yamakṣayam
- 11
नूनम् एतत्समादातुं पुनर् इच्छत्यधोक्षजः
यद् अस्य शिशुपालस्थं तेजस्तिष्ठति भारत
nūnam etatsamādātuṃ punar icchatyadhokṣajaḥ
yad asya śiśupālasthaṃ tejastiṣṭhati bhārata
- 12
विप्लुता चास्य भद्रं ते बुद्धिर्बुद्धिमतां वर
चेदिराजस्य कौन्तेय सर्वेषां च महीक्षिताम्
viplutā cāsya bhadraṃ te buddhirbuddhimatāṃ vara
cedirājasya kaunteya sarveṣāṃ ca mahīkṣitām
- 13
आदातुं हि नरव्याघ्रो यं यम् इच्छत्ययं यदा
तस्य विप्लवते बुद्धिर् एवं चेदिपतेर्यथा
ādātuṃ hi naravyāghro yaṃ yam icchatyayaṃ yadā
tasya viplavate buddhir evaṃ cedipateryathā
- 14
चतुर्विधानां भूतानां त्रिषु लोकेषु माधवः
प्रभवश्चैव सर्वेषां निधनं च युधिष्ठिर
caturvidhānāṃ bhūtānāṃ triṣu lokeṣu mādhavaḥ
prabhavaścaiva sarveṣāṃ nidhanaṃ ca yudhiṣṭhira
- 15
इति तस्य वचः श्रुत्वा ततश्चेदिपतिर्नृपः
भीष्मं रूक्षाक्षरा वाचः श्रावयामास भारत
iti tasya vacaḥ śrutvā tataścedipatirnṛpaḥ
bhīṣmaṃ rūkṣākṣarā vācaḥ śrāvayāmāsa bhārata

