17 shlokas
- 1
युधिष्ठिर उवाच
राजन्किं करवामस्ते प्रशाध्यस्मांस्त्वम् ईश्वरः
नित्यं हि स्थातुम् इच्छामस्तव भारत शासने
yudhiṣṭhira uvāca
rājankiṃ karavāmaste praśādhyasmāṃstvam īśvaraḥ
nityaṃ hi sthātum icchāmastava bhārata śāsane
- 2
धृतराष्ट्र उवाच
अजातशत्रो भद्रं ते अरिष्टं स्वस्ति गच्छत
अनुज्ञाताः सहधनाः स्वराज्यम् अनुशासत
dhṛtarāṣṭra uvāca
ajātaśatro bhadraṃ te ariṣṭaṃ svasti gacchata
anujñātāḥ sahadhanāḥ svarājyam anuśāsata
- 3
इदं त्वेवावबोद्धव्यं वृद्धस्य मम शासनम्
धिया निगदितं कृत्स्नं पथ्यं निःश्रेयसं परम्
idaṃ tvevāvaboddhavyaṃ vṛddhasya mama śāsanam
dhiyā nigaditaṃ kṛtsnaṃ pathyaṃ niḥśreyasaṃ param
- 4
वेत्थ त्वं तात धर्माणां गतिं सूक्ष्मां युधिष्ठिर
विनीतो ऽसि महाप्राज्ञ वृद्धानां पर्युपासिता
vettha tvaṃ tāta dharmāṇāṃ gatiṃ sūkṣmāṃ yudhiṣṭhira
vinīto 'si mahāprājña vṛddhānāṃ paryupāsitā
- 5
यतो बुद्धिस्ततः शान्तिः प्रशमं गच्छ भारत
नादारौ क्रमते शस्त्रं दारौ शस्त्रं निपात्यते
yato buddhistataḥ śāntiḥ praśamaṃ gaccha bhārata
nādārau kramate śastraṃ dārau śastraṃ nipātyate
- 6
न वैराण्यभिजानन्ति गुणान्पश्यन्ति नागुणान्
विरोधं नाधिगच्छन्ति ये त उत्तमपूरुषाः
na vairāṇyabhijānanti guṇānpaśyanti nāguṇān
virodhaṃ nādhigacchanti ye ta uttamapūruṣāḥ
- 7
संवादे परुषाण्याहुर्युधिष्ठिर नराधमाः
प्रत्याहुर्मध्यमास्त्वेतान् उक्ताः परुषम् उत्तरम्
saṃvāde paruṣāṇyāhuryudhiṣṭhira narādhamāḥ
pratyāhurmadhyamāstvetān uktāḥ paruṣam uttaram
- 8
नैवोक्ता नैव चानुक्ता अहिताः परुषा गिरः
प्रतिजल्पन्ति वै धीराः सदा उत्तमपूरुषाः
naivoktā naiva cānuktā ahitāḥ paruṣā giraḥ
pratijalpanti vai dhīrāḥ sadā uttamapūruṣāḥ
- 9
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्ध्वा प्रत्ययम् आत्मनः
smaranti sukṛtānyeva na vairāṇi kṛtānyapi
santaḥ prativijānanto labdhvā pratyayam ātmanaḥ
- 10
तथाचरितम् आर्येण त्वयास्मिन्सत्समागमे
दुर्योधनस्य पारुष्यं तत्तात हृदि मा कृथाः
tathācaritam āryeṇa tvayāsminsatsamāgame
duryodhanasya pāruṣyaṃ tattāta hṛdi mā kṛthāḥ
- 11
मातरं चैव गान्धारीं मां च त्वद्गुणकाङ्क्षिणम्
उपस्थितं वृद्धम् अन्धं पितरं पश्य भारत
mātaraṃ caiva gāndhārīṃ māṃ ca tvadguṇakāṅkṣiṇam
upasthitaṃ vṛddham andhaṃ pitaraṃ paśya bhārata
- 12
प्रेक्षापूर्वं मया द्यूतम् इदम् आसीद् उपेक्षितम्
मित्राणि द्रष्टुकामेन पुत्राणां च बलाबलम्
prekṣāpūrvaṃ mayā dyūtam idam āsīd upekṣitam
mitrāṇi draṣṭukāmena putrāṇāṃ ca balābalam
- 13
अशोच्याः कुरवो राजन्येषां त्वम् अनुशासिता
मन्त्री च विदुरो धीमान्सर्वशास्त्रविशारदः
aśocyāḥ kuravo rājanyeṣāṃ tvam anuśāsitā
mantrī ca viduro dhīmānsarvaśāstraviśāradaḥ
- 14
त्वयि धर्मो ऽर्जुने वीर्यं भीमसेने पराक्रमः
श्रद्धा च गुरुशुश्रूषा यमयोः पुरुषाग्र्ययोः
tvayi dharmo 'rjune vīryaṃ bhīmasene parākramaḥ
śraddhā ca guruśuśrūṣā yamayoḥ puruṣāgryayoḥ
- 15
अजातशत्रो भद्रं ते खाण्डवप्रस्थम् आविश
भ्रातृभिस्ते ऽस्तु सौभ्रात्रं धर्मे ते धीयतां मनः
ajātaśatro bhadraṃ te khāṇḍavaprastham āviśa
bhrātṛbhiste 'stu saubhrātraṃ dharme te dhīyatāṃ manaḥ
- 16
वैशंपायन उवाच
इत्युक्तो भरतश्रेष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः
कृत्वार्यसमयं सर्वं प्रतस्थे भ्रातृभिः सह
vaiśaṃpāyana uvāca
ityukto bharataśreṣṭho dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ
kṛtvāryasamayaṃ sarvaṃ pratasthe bhrātṛbhiḥ saha
- 17
ते रथान्मेघसंकाशान् आस्थाय सह कृष्णया
प्रययुर्हृष्टमनस इन्द्रप्रस्थं पुरोत्तमम्
te rathānmeghasaṃkāśān āsthāya saha kṛṣṇayā
prayayurhṛṣṭamanasa indraprasthaṃ purottamam

